Кіріспе

Shaffer v. Heitner, 433 U.S. 186 (1977) – АҚШ корпоративтік құқығының ісі, онда АҚШ Жоғарғы Соты жауапкердің штатта тіркелген корпорацияның акцияларына иелік етуінің өзі, сол штаттың соттарына жауапкерге қатысты сот юрисдикциясын жүзеге асыруға жеткіліксіз екенін белгіледі. Бұл іс, жауапкердің он төртінші түзетуге сәйкес, тиісті процеске сәйкес юрисдикцияны жүзеге асыру үшін форум штатпен минималды байланысы бар деп танылуын бағалау үшін құрылымдық негізді ұсынды.

Нәтиже

Тургуд Маршалл судьясы жазған пікірде, Сот International Shoe Co. v. Washington ісіндегі ең төменгі байланыс қағидасының иемдік бойынша (in rem) және қалыпты «жеке» (in personam) іс-шараларға да қолданылатынын анықтады. Маршалл судьясының теориясы бойынша, иемдік бойынша іс-шараларға бұл шешімнің әсері аз болады, бірақ «2-типтегі» иемдік бойынша іс-шараларға (мүлікке қатысы жоқ дауды шешу үшін мүлікті тәркілеу) үлкен әсер етеді, себебі бір штаттың мүлігіне ие болу, егер мүлік даудың өзі болмаса, сол штаттың сот процесіне иесін тарту үшін жеткілікті байланыс емес. Мүлік орналасқан штат, әдетте, сол штат ішіндегі мүлікке қатысты даулар бойынша жеке юрисдикцияға ие болады, өйткені иесі сол штаттың пайдасын және қорғауын алады, ал штат дауларды бейбіт жолмен шешуге мүдделі, сондай-ақ құжаттар мен куәлер де сол жерде болуы мүмкін. Хайтнер Делавэрдің өзінің корпорацияларының мінез-құлқына бақылау жасауға деген қызығушылығының айыпталушыларға қатысты жеке юрисдикция құқығын негіздеуі мүмкін деп мәлімдеді. Сот бұл дауды шешуде Делавэр заңын қолдануға себеп болуы мүмкін екенін, бірақ бұл Делавэрде қаралуы міндетті емес деп жауап берді.

Біркелкі пікірлер

Сот судьялары Льюис Ф. Пауэлл және Джон П. Стивенс әрқайсысы қолдау пікірлерін жазды. Екеуі де осы іс бойынша қабылданған шешіммен келісті, бірақ егер даулы мүлік акция емес, жылжымайтын мүлік болғанда талдау бірдей болар ма деген мәселеде пікірлері екіұшты болды. Пауэлл жылжымайтын мүлікке иелік етудің минималды байланыс құрайтынына қатысты шешімді қабылдаудан тартынды. Стивенс бағалы қағаздарды сатып алушыларға сатып алу оларды мұндай юрисдикцияға бағындауы мүмкін екендігі туралы ескерту жоқ болғандықтан акциялар үшін in rem юрисдикциясын мойындамады, бірақ жылжымайтын мүлікке қатысты солай демеді.

Келіспеушілік

Сот судьясы Уильям Дж. Бреннан кіші, сотқа қарсы пікір жазды, соттың юрисдикциялық мәселені талдау әдісімен көбінесе келісіп, бірақ соңғы нәтижемен келіспеді. Бреннан «Халықаралық аяқ киім» ісінде айыпталушылардың Делавэр штатында сотталуына жеткілікті байланысы бар екенін анықтау қажеттігіне келісті. Алайда, ол айыпталушылардың мұндай байланысы болған деп есептер еді, себебі директорлар Делавэр корпорациясының директорлары болып, өз еркімен Делавэрмен байланыс жасады. Сот судьясы Уильям Х. Рехнквист бұл іс бойынша шешім қабылдауға қатыспады.