Кіріспе

Құс түрлері Перулік суға шомылатын қаз (Pelecanoides garnotii) (Перудегі жергілікті атауы: potoyunco) – Перу және Чили жағалауларындағы Гумбольдт ағынында теңіз суларында қоректенетін кішкентай теңіз құсы.

Таксономия

Перулік суға шомылатын қанаттыны 1828 жылы француз табиғаттанушылары Рене Лессон мен Проспер Гарно екі атаулы номенклатурасымен Puffinuria garnotti деп ресми түрде сипаттады. Лессонның "Орнитология нұсқаулығы" кітабында Гарно жазған сипаттама мәтіні келтірілген. Перулік суға шомылатын қанатты қазір Pelecanoides туысына жатқызылған, бұл туысты 1799 жылы француз табиғаттанушысы Бернар Жермен де Ласепед жалпы суға шомылатын қанатты үшін ұсынған. Түр монотипті болып табылады: ешқандай түршесі танылмайды.

Тамақ және азықтандыру

Жалпы суға секіруші петрел мен Оңтүстік Джорджия суға секіруші петрелінен айырмашылығы, ол суық, жағалаудан тыс, көбінесе ашық теңіз суларында тамақтанады, ұсақ балықтың дернәсілдері мен планктондық шабақтарды қуалап суға түсу арқылы қоректенеді. Оның тамағының басым бөлігі планктонды организмдерден (85,3–91,1%) құралады. Перулік суға секіруші петрелдің қалған тамағы – балық, негізінен анчоустар. Перулік суға секіруші петрелдер өте терең суға түсе алады, бірақ орташа тереңдігі шамамен тіркелді. Бұрын Перулік суға секіруші петрелдің ұшуы нашар деп есептелген. Алайда, көптеген құстар Азия аралы мен Пачакамак аралы арасындағы 150–200 километрлік қашықтықта, Перудегі көбейту орындарынан солтүстікке қарай, үнемі балық аулап жүргені байқалды.

Қорғау мәртебесі

Перулік суға шомылатын құс жойылған колонияларының көп бөлігінде жергілікті түрден жойылып, қазір тек бірнеше жағалау аралдарында ғана көбейеді. Перудегі Сан-Галлан және Ла-Вьежа аралдарындағы жалпы саны 12 216 жұп есептелді, Перудегі Корковадо аралында, сондай-ақ Чилидегі Пан-де-Азукар аралында, Хорос аралдарында, Гранде және Пахарос аралдарында да шағын көбею орындары бар. Олар жыл бойы көбейеді, гуаноның ішіне қазылған ұяға бір жұмыртқа салады. Перулік суға шомылатын құстар қауіпті жағдайда саналады. Бұрын олардың саны миллиондаған болған, бірақ гуано өндірудің салдары (ұялар, жұмыртқалар мен балапандарды жойды), гуано жұмысшыларының және жаңадан келген түрлердің (әсіресе түлкілер мен жабайы мысықтардың) оларды тамақ ретінде пайдалануы, олардың санының күрт төмендеуіне әкелді. Перудегі барлық көбею орындары қорғалатын аумақтарда (Паракас ұлттық қорығы және Гуано аралдары ұлттық қорығы) орналасқан болса да, гуано өндірісі тоқтатылмайды және қорықтар тиімді бақыланбайды.