Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экономикалық философия және теория
Фискализм – үкімет макроэкономикалық саясаттың негізгі құралы ретінде фискалдық саясатқа сүйенуі керек деген экономикалық теорияны білдіретін термин. Осы мағынадағы фискализм, ақша саясатына сүйенумен байланысты монетаризмге қарсы қойылады. Фискализм жақтастары конвертацияланбайтын еркін айырбас бағамы жүйесінде монетаризмді тиімсіз, тіпті нәтижесіз деп есептейді.
Economic Philosophy & Theory
Fiscalism is a term sometimes used to refer the economic theory that the government should rely on fiscal policy as the main instrument of macroeconomic policy. Fiscalism in this sense is contrasted with monetarism, which is associated with reliance on monetary policy. Fiscalists reject monetarism in a non convertible floating rate system as inefficient if not also ineffective
Фискализмнің екі түрі бар:
Шектелген фискализм экономиканың мүмкіндігінше өсуіне немесе төмендеуіне жол бермейді. Күшейтілген фискализм экономиканың төмендеуіне жол бермейді, бірақ экономиканың шексіз өсуіне мүмкіндік береді.
There are two types of fiscalism:
Contained fiscalism does not allow the economy to grow or decline as much as possible. Elevated fiscalism does not allow the economy to decline but, it does allow for the economy to grow unrestrained
Тамырлар
Фискализм экономикалық өсім мен тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін белсенді мемлекеттік араласудың қажеттілігін айтатын Кейнстік теорияға көп сүйенеді. Фискалистер үшін жұмыспен қамту ең маңызды мәселе болып табылады. Y (табыс) – PY = MV (мұнда P = баға деңгейі, M = ақша мөлшері, V = ақша айналысының жылдамдығы) формуласындағы тәуелсіз айнымалы, оның өзгеруі тиімді сұранысқа әсер етеді. Сондықтан фискалистер Y-ны фискалдық саясат арқылы бақылау қажет деп санайды, бұл тиімді сұранысқа әсер етеді. Тиімді сұраныс пайда табу мүмкіндігіне жауап ретінде инвестицияларды ынталандырады, ал тиімді сұраныс табысқа байланысты, себебі тұтынуды жинақтарды тарту, активтерді сату немесе тұрақты несие алу есебінен қаржыландыру мүмкін емес. Егер сұраныс пен ұсыныс ең тиімді ресурстарды пайдалану деңгейінде тұрақтандырылса, жұмыссыздық төмендейді.
Fiscalism relies heavily on Keynesian theories which states that an active government intervention is necessary to ensure economic growth and stability. For fiscalists, employment is of primary concern. Y (income) is the independent variable in PY = MV (where P = price level, M = amount of money, V = velocity/turnover of money), changes in which affect effective demand. So fiscalists hold that Y needs to be controlled through fiscal policy, which affects effective demand. Effective demand draws forth investment to meet profit opportunity, and effective demand is income dependent, since consumption cannot be funded by drawing down savings, selling assets, or financed by borrowing sustainably. If supply and demand are stabilized at optimal resource use, then unemployment is reduced.
Фискализм және қазіргі заманғы ақша теориясы
Макроэкономиканың қасиетті граалы – толық жұмыспен қамту және баға тұрақтылығы, бұл баға деңгейін бақылаумен бірге ресурстарды тиімді пайдалануды білдіреді. Біріншіден, қазіргі заманғы ақша теориясы (ММТ) монетаристік түсіндірмені дерлік толығымен жоққа шығарады, оның себебі қазынашылық, орталық банк және коммерциялық банктердің нақты операциялары мен олардың өзара әрекеттесуіне қатысты дұрыс емес көзқарас. Екіншіден, ММТ Уинн Годли және Абба Лернер әзірлеген функционалдық қаржыны қолдану арқылы қасиетті граалға қол жеткізудің жолын түсіндіреді. Бұл тәсілдің мәні – валюта эмитентінің фискалдық теңгерімі арқылы үкімет емес жинақтауға деген ұмтылысты өтеу арқылы толық жұмыспен қамту кезінде өндірістің (жеткізілімнің) сатып алуға жеткілікті тиімді сұранысын сақтау. Бұл жиынтық сұраныс пен жиынтық ұсынысты толық жұмыспен қамту деңгейінде тұрақтандырады (халық саны мен өнімділіктің өзгеруіне сәйкес жиынтық сұранысты түзету арқылы), шамадан тыс сұраныстан туындаған инфляция қаупінсіз. Бірақ бұл баға деңгейінің монополияны жүзеге асыратын картельдің тудырған мұнай дағдарысы сияқты, немесе табиғи апат, соғыс немесе климаттың өзгеруі сияқты нақты ресурстардың жетіспеушілігінен туындаған ұсыныстың шоктарына қатысты емес. Бұл жеке мәселе және ММТ бойынша оны басқаша шешу керек. Айналымға түспейтін, өзгермелі бағамды ақша жүйесінде валюта эмитенті операциялық тұрғыдан шектелмейді. Ғана нақты ресурстар ғана шектеледі. Егер тиімді сұраныс экономиканың оны қанағаттандыру үшін кеңею қабілетінен асып кетсе, инфляция туындайды. Егер тиімді сұраныс экономиканың толық жұмыспен қамту жағдайындағы өндіріс қабілетінен төмен болса, экономика қысқарады, өнімнің кемістігі пайда болады және жұмыссыздық артады. Бұл көзқарас қазынашылыққа негізделген ақша режиміне негізделген, онда ақша мемлекеттік фискалдық шығындар арқылы жүзеге асырылатын валюта эмиссиясы арқылы құрылады. Кедергілерді өтеуге арналған қазынашылық қағаздарының шығарылуы резервтерді ағызу ретінде жұмыс істейді, бұл қаржыландыру операциясы емес, орталық банкке өзінің мақсатты мөлшерлемесіне жетуге мүмкіндік беретін ақша операциясы. Сол сияқты, салықтар мемлекеттік шығыстарды қаржыландыру операциясы ретінде емес, мемлекеттік шығыстардан алынған мемлекеттік емес қаржылық активтерді шығару құралы ретінде қарастырылады, тиімді сұранысты бақылау және осылайша секторлық теңгерім тәсілі мен функционалдық қаржыландыру бойынша инфляциялық қысымды азайту үшін. Бұл көзқарас монетаристердің несиеге негізделген ақшалық болжамдарына мүлдем қайшы, оны ММТ алтын стандарты сияқты айналымға түсетін, тұрақты бағамды режимге сәйкес деп санайды, бірақ президент Никсон 1971 жылдың 15 тамызында алтын терезені жапқаннан кейін басталған және көптеген елдер қабылдаған қазіргі айналымға түспейтін, өзгермелі бағамды жүйеге емес. Олар өз валюталарын бекіткен, валюталық кеңестерді жүргізген немесе валюталық егемендікті тастаған елдерден басқа. Еуропалық валюталық одақтың мүшелері еуроны ортақ валюта ретінде қабылдағанда да осы жағдай орын алды. ММТ экономистері қазынашылыққа негізделген ақша жүйесін қабылдауды ұсынбайтынын атап өту маңызды. Керісінше, олар қазіргі ақша жүйесінің операциялық тұрғыдан қазірдің өзінде қазынашылыққа негізделгенін, тіпті үкіметтер ескірген тәжірибелерді еліктейтін және оларды жұмыс істеу үшін қажет деген әсерді тудыратын саяси шектеулерді таңдағанда да айтады. ММТ сонымен қатар жұмыс берушілерді қамтамасыз ету бағдарламасын (ELR, JG) жеке сектор қажет болған жағдайда пайдалана алатын жұмыспен қамтылғандардың буферлік қорын құру үшін ұсынады. Бұл бос ресурстарды азайтады және ақшалай жүйе инфляциялық деп болжаған баға тұрақтылығымен бірге нақты толық жұмыспен қамтуды (өткінші кезең үшін 2% рұқсат ету) жүзеге асыру мүмкіндігін ұсынады. ELR бағдарламасы сонымен қатар баға тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін ең төменгі жалақы деңгейін белгілейді.
The holy grail of macroeconomics is full employment along with price stability, which implies highly efficient use of resources while controlling price level. In the first place, Modern Monetary Theory (MMT) rejects the monetarist explanation virtually in toto, claiming that it is based on an incorrect view of actual operations of the Treasury, central bank, and commercial banking, and how they interact. Secondly, MMT explains how to succeed in the quest for the holy grail through employment of the sectoral balance approach developed by Wynne Godley and functional finance developed by Abba Lerner. The thrust of this approach is to maintain effective demand sufficient for purchase of production (supply) at full employment by offsetting non government saving desire with the currency issuer's fiscal balance. This stabilizes aggregate demand and aggregate supply at full employment (adjusting aggregate demand wrt changes in population and productivity) without risking inflation arising owing to excessive demand. Note that this does not apply to price level rising due to supply shock, such as an oil crisis provoked by a cartel exerting a monopoly, or shortage of real resources., e. g. due to natural disaster, war, or climate. This is a separate issue and must be addressed differently according to MMT. In a non convertible floating rate monetary system, the currency issuer is not constrained operationally. The only constraint is real resources. If effective demand outruns the capacity of the economy to expand to meet it, then inflation will result. If effective demand falls short of the capacity of the economy to produce at full employment, then the economy will contract, an output gap open, and unemployment will rise. This view is based on a Treasury based monetary regime, in which money is created through currency issuance mediated by government fiscal expenditure. Issuance of Treasury securities to offset deficits functions as a reserve drain, which functions as a monetary operation that enables the central bank to hit its target rate rather than being a fiscal operation involving financing. Similarly, taxes are seen not as a funding operation for government expenditure, but as a means to withdraw non government net financial assets created government expenditure, in order to control effective demand and thereby reduce inflationary pressure as needed iaw the sectoral balance approach and functional finance. This view is quite the opposite of the credit based monetary presumptions of monetarists, which MMT regards as appropriate to a convertible fixed rate regime like the gold standard but not to the current non convertible floating rate system that began when President Nixon shut the gold window on August 15, 1971, and was later adopted by most nations, excepting those that pegged their currencies, ran currency boards, or gave up currency sovereignty as did members of the European Monetary Union in adopting the euro as a common currency. It is important to note that MMT economists do not recommend the adoption of a Treasury based monetary system. Rather, they are asserting that the present monetary system is already Treasury based operationally, even when governments choose to impose political restraints that mimic obsolete practices and create the impression that these are operationally necessary. MMT also recommends an employer assurance program (ELR, JG) to create a buffer stock of employed that the private sector can draw on as needed. This reduces idle resources and presents the possibility of achieving actual full employment (allowing 2% for transitional) along with price stability, which monetarism presumes inflationary. The ELR program also establishes a wage floor as price anchor for price stability.