Кіріспе

Кесамутти-сутта, Батыста Калама-сутта деп белгілі, Типитаканың Аггуттара Никаясының (3.65) құрамындағы Будданың сөзі. Бұл суттаны Тхеравада және Махаяна дәстүрлерінің өкілдері Будданың «еркін зерттеу шарты» деп жиі сілтейді. Кесамутти-сутта көбінесе шындық, даналық және білімді іздеу саласындағы сауалдарда дұрыс логикалық қорытындыларды қолдану арқылы сақтықты ұстануды қолдау үшін бұрыс түсіндіріледі, бұл діни немесе діни емес болсын. Дегенмен, мәтінді қарапайым оқығанда, дәстүрдің дұрыстығын «логикалық болжамдар, қорытындылар, салыстырулар, пікір алмасу арқылы келісімге келу, ықтималдық немесе «Бұл ойшыл – біздің ұстазымыз» деген ойға сүйене отырып» анықтамау керектігі анық айтылады. Мәтінде ешкімнің жеке ойлау қабілетін шектеу жоқ, бірақ Будда тек соған ғана негізделген шешім қабылдамауға кеңес береді. Оның орнына, Будда дәстүрдің дұрыстығын мынадай белгілермен анықтауға болатынын айтады: «Бұл қасиеттер тиімді; бұл қасиеттер кінәсіз; бұл қасиеттер даналар мақтайды; бұл қасиеттер қабылданғанда және орындалғанда игілікке және бақытқа жеткізеді» – онда сіз оларға еніп, сонда қалуыңыз керек. TOC

Негізгі идея

Сүтта Будданың Кесапутта ауылынан өтіп бара жатқанын және оны Каламалар тайпасының тұрғындары қарсы алуын сипаттаумен басталады. Олар одан кеңес сұрайды: олардың айтуынша, көптеген саяхатшы қасиетті адамдар мен аскеттер өтіп, өз ілімдерін баяндап, басқалардың ілімдерін сынап жатыр. Олай болса, олар кімнің ілімін қабылдауы керек? Ол жауап ретінде Дхамма туралы уағыз айтады, бұл буддалық ілімдерге, тек ғажайып аянға сенбейтіндер үшін кіріспе болып табылады.