Винaya Пиṭака – буддизмнің Трипитакасының бірінші бөлімі. Саңғадағы монахтар мен қарындастардың тәртіп ережелерін қамтиды. Будданың өлімінен кейін жазылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Теравада буддизмінің Трипитакасының немесе Пали канонының бірінші бөлімі
First division of the Tripitaka or Pali Canon of Theravada Buddhism
Теравада буддизмінің Пали Винаясы
the Pali Vinaya of Theravada Buddhism
Виная Питтака (ағылшын тілінде: Тәртіптер жинағы) – Теравада буддизмінің қасиетті жазбаларының толық канондық жинағы болып табылатын Трипитаканың үш бөлімінің біріншісі. Трипитаканың қалған екі бөлімі – Сутта Питтака және Абхидхамма Питтака. Оның негізгі тақырыбы – Сангханың монахтары мен монахшалары үшін қабылданған монастырлық тәртіп ережелері.
The Vinaya Piṭaka (English: Basket of Discipline) is the first of the three divisions of the Tripiṭaka, the definitive canonical collection of scripture of Theravada Buddhism. The other two parts of the Tripiṭaka are the Sutta Piṭaka and the Abhidhamma Piṭaka. Its primary subject matter is the monastic rules of conduct for monks and nuns of the Sangha.
Шығу тегі
Дәстүр бойынша, Трипитака Будданың өлімінен кейін көп ұзамай өткен Бірінші Съезде жинақталған. Виная Питаканың Упали айтқандығы айтылады, кейін оған аз ғана қосымшалар енгізілген. Әртүрлі нұсқалардың көпшілігі өте ұқсас, көптеген ғалымдар Винаяның көп бөлігінің ерте кезеңге, яғни мектептердің ажырасуына дейінгі уақытқа жататындығын есептейді.
According to tradition, the Tripiṭaka was compiled at the First Council shortly after the Buddha's death. The Vinaya Piṭaka is said to have been recited by Upāli, with little later addition. Most of the different versions are fairly similar, most scholars consider most of the Vinaya to be fairly early, that is, dating from before the separation of schools.
Дәстүрдегі орны
Сутраларға сәйкес, Будданың алғашқы уақыттарында сангха винаясыз, үйлесімді өмір сүрді, себебі қажеттілік болған жоқ, өйткені Будданың алғашқы шәкірттерінің барлығы толыққанды ағармаған болса да, жоғары дәрежедегі түсінікке ие болды. Сангханың қатары кеңейгенде, Будда мен үй иелерінің пікірінше, саяхатшы монахтарға лайық емес жағдайлар туындады. Алғашқы қабылданған ереже жыныстық қатынасқа тыйым салу болды. Оқиғада бір адал монах туралы айтылады, оның отбасы еркек баланың болмауына қатты ренжіп, монахты бұрынғы әйеліне бала тудыруға көндірді. Үшеуі де – монах, оның әйелі және ұлы (кейіннен сангхаға қабылданған) – ақырында толық ағарған архаттарға айналды. Будда өзінің ілімін «Дхамма Виная» деп атады, осы арқылы буддизмнің философиялық тұжырымдамаларын және осы философияны іске асыруға бағытталған ізгілікке тәрбиелеуді атап көрсетті. Өмірінің соңында Будда Ананда арқылы шәкірттеріне былай түсіндірді:
According to the sutras, in the first years of the Buddha's teaching the sangha lived together in harmony with no vinaya, as there was no need, because all of the Buddha's early disciples were highly realized if not fully enlightened. As the sangha expanded, situations arose which the Buddha and the lay community felt were inappropriate for mendicants. The first rule to be established was the prohibition against sexual intercourse. The origin story tells of an earnest monk whose family was distraught that there was no male heir and so persuaded the monk to impregnate his former wife. All three—the monk, his wife and son, the latter of whom later ordained—eventually became fully enlightened arhats. The Buddha called his teaching the "Dhamma Vinaya", emphasizing both the philosophical teachings of Buddhism as well as the training in virtue that embodies that philosophy. Shortly before his death, the Buddha clarified to his disciples through Ānanda: