Кіріспе

Дэвид Ливингстонның туған жері мұражайы – Шотландияның Оңтүстік Ланаркшир аймағындағы Блантайр қаласында орналасқан, зерттеуші және миссионер Дэвид Ливингстонның өмірі мен қызметіне арналған тарихи мұражай. Мұражайды «Дэвид Ливингстон қоры» басқарады және ол «А» санатындағы тізімдегі, көбінесе «Шаттл Роу» деп аталатын ғимаратта орналасқан. Мұражай Дэвид Ливингстонның туған жері аумағында орналасқан, онда тарихи жерлермен қатар мұражай да бар. Ол бұрынғы тоқыма фабрикасының ғимаратында орналасқан, онда бір кезде 24 отбасы, оның ішінде Ливингстон отбасы да тұрған, және ол 1813 жылдың 19 наурызында осы жерде дүниеге келген. «Дэвид Ливингстонның туған жері мұражайы» қорына қарасты «Дэвид Ливингстонға арналған Шотландия ұлттық ескерткіші» (SC015490) Дэвид Ливингстонның (оның отбасы мен жақындарымен бірге) өмірі, қызметі және мұрасын, сондай-ақ Блантайр Миллс және ауылының тарихын көрсететін алуан түрлі материалдарды жинақтайды. Орталық Ливингстонның өмірін, оның кішкентай кезінде фабрикада жұмыс істеген кезінен бастап, Оңтүстік Африкаға жасаған саяхаттарына дейін көрнекті етеді. Бұл оның навигациялық және медициналық құрал-жабдықтарымен, сондай-ақ Ливингстонның отбасынан, замандастарынан және Оңтүстік Африкадан әкелінген артефакттармен толықтырылған.

Еске алу кешінің басталуы

1925 жылы Дэвид Ливингстонға арналған Шотландия ұлттық мемориалын құруды қолдау комитеті құрылды, ал Ливингстон туған пәтер 1927 жылы сатып алынды. 1926 жылы жобаны дамытуды қадағалау үшін сәулетші және қала жоспарлаушы сэр Фрэнк Мэрс шақырылды. Мемориал 1929 жылы жұртшылыққа ашылды. DLT-нің алғашқы "көзқарасы" Блантайр мақта иіру зауытының (соның ішінде Дэвид Ливингстонның Шатл Роудағы туған үйінің) нашарлаған жағдайына байланысты туған алаңдаушылықтан және оның өмірі мен мұрасын ұлықтау үшін тұрақты мемориал құру ниетінен қалыптасты. 1913 жылы, Дэвид Ливингстонның туғанына 100 жыл толуына орай, ғимараттар адамдар тұруға жарамсыз деп жарияланды. Бұл архитектор сэр Фрэнк Чарльз Мирс пен пастор Джеймс И. Макнейрдің Шатл Роу және оған байланысты ғимараттарды сақтау туралы алаңдаушылығына себеп болды. Нәтижесінде 1926 жылдың қаңтарында Төтенше жағдайлар жөніндегі атқару комитеті құрылды. Сол жылы Шатл Роуды мемориалдық орталыққа және келушілерді қызықтыратын орынға айналдыру туралы кеңейтілген жоспар жасалды және халықаралық үндеу тасталды. 1927 жылдың 5 маусымында (Аязбенде) атқару комитеті бұл жерді сәтті сатып алды. Жер мен ғимараттар қамтамасыз етілгеннен кейін, Шатл Роудағы жұмыстар басталды және коллекция кейіннен толықтырылды, ал 1929 жылдың 5 қазанында ресми ашылу салтанаты өтті. "Дэвид Ливингстонның Шотландиядағы ұлттық мемориалы" (DLT) 1930 жылдың 20 қазанында "Меморандумы мен уставы" арқылы заңды түрде мойындалды.

Шотландияның ұлттық қоры

1999 жылдан бастап Орталықтың жұмыс істеуіне қатысты мәселелер Шотландияның Ұлттық Трастысымен (NTS), Оңтүстік Ланаркшир кеңесімен (SLC) және Дэвид Ливингстон қорымен жасалған үшжақты басқару келісімі арқылы қамтамасыз етілді. NTS Орталықты (жинақтарды басқаруды қоса) басқарды, ал SLC кең аумақты күтіп ұстау жұмыстарын жүзеге асырды.

Қазіргі басқару

Мұражай қазір Дэвид Ливингстон қорының басқаруында. Жобаға Heritage Lottery Fund, Historic Environment Scotland және Шотландия үкіметі қаржы жұмсады.

Оңтүстік Африка нысандары

Дэвид Ливингстонның жазбалары мен суреттері Оңтүстік Африкаға жасаған саяхаттары барысында ол кездесетін қауымдардың, адамдардың және ортаның мәдени ерекшеліктері туралы толыққанды мәлімет береді. Дэвид Ливингстонды білген, онымен бірге жұмыс істеген немесе байланысқа түскендердің күнделіктері мен жазбалары бұл жинаққа қосымша түсініктер ұсынады; мысалы, Дэвид Ливингстонның қайтысынан кейін Джейкоб Уэйнрайт жасаған инвентаризация, оның соңғы экспедициялық күнделігіне жазылған.

Блантайр мақта зауыты

Блантайр мақта зауытына қатысты материалдарды жинау, Дэвид Ливингстонның ерте өмірін, оның отбасын, үйін және жұмысын түсіну үшін маңызды болған ғимараттар мен осы орынның мұрасын сақтау ниетімен жүргізілді. Бұл процесс 1927 жылы 19 ғасырға жататын Блантайр зауытының кітапханасын сатып алумен басталды және Блантайр мақта зауытына тиесілі заттарды тұрақты түрде сатып алу арқылы жалғасты. Оларға диірменде қолданылған мата өруге арналған тоқыма, Блантайр зауытында тоқылған, өрілген және боялған сүлгі, зауыттың қоңырауы, Блантайр зауытының кеңес залының үстелі және архивтік материалдар кірді. Сонымен қатар, Чарльз д’Орвилл Пилкингтон Джексонның Блантайр мақта зауытының моделі және иіру станогы сияқты Блантайр мақта зауытын көрсететін немесе оған қатысты заттар да бар.

Пилкингтон-Джексон

Чарльз Д'Орвилл Пилкингтон Джексонға 1929 жылы ашылуға дейін мемориалдық алаңда Ливингстонның өмірін бейнелейтін бірнеше қола тақталар мен Әлемдік фонтанды жасауға тапсырыс берілді. 1929 жылы ашылғаннан кейін, Пилкингтон Джексонның тағы бір мүсіні еменнен қашалды және 1930 жылдан бастап көрмеге қойылғанға дейін "Соңғы саяхат" деп аталды.

Хасвелл-Миллер

Пилкингтон Джексонның суреттерімен салыстыра қарағанда, DLT-нің алғашқы негізін қалаушылары Дэвид Ливингстонның өмірін көркемдік тұрғыдан бейнелеуді, қияли оқиғаларға негізделген көрмелер арқылы дамытуға ниеттенді. Арчибальд Эллиот Хасвелл Миллердің алғашқы тағайындалуы нәтижесінде әр галереяның тақырыптық шешіміне сәйкес келетін туындылар жасалды. Бұл 1929 жылы ашылғанға дейін орнатылған, Дэвид Ливингстонның ерте өмірінің тарихын баяндайтын темпера техникасында салынған 8 қабырғалық паннодан тұратын серияны қамтиды, содан кейін 1932 жылы тағы төрт монументалды сурет қосылды және осылай тіркелді. Монументалды суреттердің әрқайсысы DLT-нің бірлескен күш-жігерімен қаржыландырылды, Шотландиядағы түрлі христиандық, жастар және білім беру ұйымдарынан сәтті қолдау алды. 1932 жылдан бері бұл коллекция тұрақты түрде өсіп, Хасвелл Миллердің 19 туындысын қамтиды, олар Дэвид Ливингстонға байланысты тақырыптар мен оқиғаларды бейнелейтін кенеп және тақтаға салынған суреттерден тұрады.

Блантайр шығармалар кітапханасы

Блантайр зауытының кітапханасы – 18-шы ғасырдан 20-шы ғасырдың басына дейінгі кітаптардың маңызды жинағы, ол Блантайр зауытының жұмысшыларына арналған болатын. Дэвид Ливингстон мен оның отбасы 1800 жылдары Шатл-Роу қаласында тұрғанда осы кітаптарды оқуға мүмкіндік алған.