Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
5 ғасырдағы Калидасаның санскрит поэмасы
Калидасаның эпостық поэмасы
5th century Sanskrit poem by Kalidasa
the epic poem by Kalidasa
Рагхувамша (деванагари: रघुवंशम्, сөзбе-сөз мағынасында 'Рагху әулеті') – белгілі санскрит ақыны Калидасаның санскрит эпостық поэмасы (махакавия). Тура нақты жазылған мерзімі белгісіз болғанымен, ақын біздің эрамыздың 5 ғасырында өркендеген деп есептеледі. Онда 19 сарга (кант) арқылы Рагху әулетінің, атап айтқанда Дилипаның отбасы мен оның ұрпақтары Агниварнаға дейін, соның ішінде Рагху, Дашаратха және Рама туралы оқиғалар баяндалады. Бұл туындыға жазылған ең ерте сақталған түсіндірме – 10 ғасырдағы Кашмир ғалымы Валлабхадеваға тиесілі. Дегенмен, ең танымал және кеңінен қолжетімді түсіндірме – Маллинатханың (шамамен 1350–1450) жазған Санживанисы.
Raghuvaṃśa (Devanagari: रघुवंशम्, lit. 'lineage of Raghu') is a Sanskrit epic poem (mahakavya) by the celebrated Sanskrit poet Kalidasa. Though an exact date of composition is unknown, the poet is presumed to have flourished in the 5th century CE. It narrates, in 19 sargas (cantos), the stories related to the Raghu dynasty, namely the family of Dilipa and his descendants up to Agnivarna, who include Raghu, Dasharatha and Rama. The earliest surviving commentary written on the work is that of the 10th century Kashmiri scholar Vallabhadeva. The most popular and widely available commentary, however, is the Sanjivani, written by Mallinatha (ca.1350–1450).
Географиялық және тарихи сілтемелер
Жауынгер Рагху Трансоксианаға әскери жорыққа шығады. Ол жолындағы жергілікті халықтарды жеңіп, бағындырады (болжам бойынша Орталық Азия арқылы өтетін сапарында), содан кейін ежелгі үндістер Вакшу деп атаған Окс өзеніне жетеді. Сол жерде Рагху әскері Гефталиттермен, немесе Ақ Хунндармен шайқасады, үндістер оларды Хунн және Млечка (жабайылар) деп атаған. Гефталиттер жеңіліске ұшырайды, ал Рагхуамша: «Хунн әйелдерінің күйеулері арасында Рагхудың батылдығы олардың беттерінің қызыл түсімен көрінеді» деп мақтанады. Окс өзенін кезіп өткен соң, Рагху және оның әскері ежелгі индо-скиф халқы – Камбоджамен кездеседі. Камбоджалықтар Рагхуға бағынып, оған сыйлықтар мен асыл заттар сыйлайды. Көрініп тұрғанындай, Камбоджалықтар Памир аймағында қоныстанған. Қалидаса Окс аймағындағы жаңғақ ағаштарының көптігін сипаттайды, және бұл аймақ бүгінгі күнге дейін жаңғақ өсірумен мәшһүр.
The warrior Raghu leads a military expedition to Transoxiana. He defeats and subjugates local people along the way (presumably on his march through Central Asia) until he reaches the Vakshu, as the ancient Indians called the Oxus River. There, Raghu's army battles the Hepthalites, or White Huns, whom the Indians called Hunas and Mlecchas (barbarians). The Hepthalites are defeated, and the Raghuvaṃśa boasts of "The exploits of Raghu, whose valor expressed itself amongst the husbands of the Huna women, became manifest in the scarlet colour of their cheeks." After crossing the Oxus, Raghu and his army encountered the Kambojas, an ancient Indo Scythian people often mentioned in Indian texts. The Kambojas submitted to Raghu and offered him gifts and treasures. Evidently, the Kambojas dwelt in the vicinity of the Pamirs. Kalidasa describes the preponderance of walnut trees in the Oxus country, this particular region is still known for the cultivation of walnuts.