Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Лорш аббаттығы, әйтпесе Лорш императорлық аббаттығы (Reichsabtei Lorsch; Laureshamense Monasterium немесе Laurissa), Германияның Лорш қаласында, Вормстан шығысқа қарай орналасқан бұрынғы императорлық аббаттық. Бұл Каролингтер империясының ең маңызды монастырларының бірі болды. Тіпті қираған күйінде де, оның қалдықтары Германиядағы романға дейінгі және Каролинг стиліндегі ең маңызды ғимараттардың қатарында саналады. 1170 жылдары жинақталған Лорш кодексіне енгізілген оның жылнамасы (қазір Вюрцбургтегі мемлекеттік мұрағатта сақталады) ерте ортағасырлық неміс тарихының маңызды құжаты болып табылады. Монастырь кітапханасындағы тағы бір белгілі құжат – Лорштың Алтын кодексі (Codex Aureus of Lorsch). 1991 жылы қираған аббаттық архитектуралық және тарихи маңызы үшін ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұралар тізіміне енгізілді. 765 жылдың 11 шілдесінде қасиетті реликвиялар келді және үлкен салтанатпен монастырь базиликасына орналастырылды. 766 жылы Хродеганг абат лауазымынан бас тартып, Мец архиепископының басқа да міндеттерін атқаруға бел буды. Одан кейін ол өзінің інісі Гунделандты Лоршқа мұрагері ретінде, он төрт бенедикт монахтарымен бірге жіберді. Сол жылы Гунделанд пен Канкордың ұлы арасында мүлік құқығы үшін дау туды, соның салдарынан аббаттық Вешництегі кішкентай аралдағы бастапқы орнынан бірнеше жүз метр қашықтықтағы мұз дәуірінің құм төбелеріне көшірілді. 772 жылы Гунделанд жоғары билікке ие Карл Ұлына (Charlemagne) жүгінді, ол оның пайдасына шешім шығарды. Гунделанд аббаттықты барлық мүлігімен бірге корольге сыйлады, осылайша оны Корольдік аббаттыққа айналдырды.
Lorsch Abbey, otherwise the Imperial Abbey of Lorsch (Reichsabtei Lorsch; Laureshamense Monasterium or Laurissa), is a former Imperial abbey in Lorsch, Germany, about east of Worms. It was one of the most important monasteries of the Carolingian Empire. Even in its ruined state, its remains are among the most important pre Romanesque–Carolingian style buildings in Germany. Its chronicle, entered in the Lorscher Codex compiled in the 1170s (now in the state archive at Würzburg), is a fundamental document for early medieval German history. Another famous document from the monastic library is the Codex Aureus of Lorsch. In 1991 the ruined abbey was listed as a UNESCO World Heritage Site because of its architectural and historical importance. On 11 July 765, the sacred relics arrived and with great solemnity were deposited in the basilica of the monastery. In 766 Chrodegang resigned from the office of abbot, in favour of his other duties as Archbishop of Metz. He then sent his brother Gundeland to Lorsch as his successor, with fourteen Benedictine monks. That same year, there was a dispute about property rights between Gundeland and Cancor's son, and the abbey was moved to an Ice Age dune, a few hundred metres from its original location on a small island in the Weschnitz. In 772, Gundeland applied to the highest authority, Charlemagne, who found in his favour. Gundeland gave the abbey with all his properties to the king, turning it into a Royal abbey.
Ықпал
Көптеген кереметтер Лорш қаласында Әулие Назарийдің тілегімен орындалды деп айтылады, және Еуропаның түкпір-түкпірінен қажылар көптеп келіп, қасиетті орынды зиярат етеді. 9-шы ғасырда Лорш кітапханасы мен жазу бюросы оны Германияның маңызды мәдени орталықтарының біріне айналдырды; сақталған 9-шы ғасырға қатысты төрт каталог оның классикалық және христиандық мәтіндерге толы екенін көрсетеді. Лорш Евангелиясынан гөрі аз ғана каролинг қолжазбалары белгілі, Лорштың Алтын кодексі қазір Ватикан кітапханасы мен Румыниядағы Альба-Юлия қаласындағы Батьянеум кітапханасы арасында бөлінген; оның мұқабалары үшін қайта пайдаланылған Анастасийдің (517 жылғы консул) оюлы піл сүйегінен жасалған консулдық диптихы – өзіндік көркем туындылар және Византияның классикалық дәстүрінің көрінісі, ол Шарль Ұлының тұсында Лоршқа жеткен. 876 жылы Людвиг Немецтің (Германиялық Людовик) қайтысынан кейін көп ұзамай, аббатхана алғашқы «неміс» патшасының мәңгілік мекеніне айналды. Оның ұлы Людвиг Кіші (882 жылы қайтыс болды) және немересі Уго (879 жылы қайтыс болды) да Лоршта жерленді. Лео Аллатиус оны Римге жеткізуді қадағалады, онда ол Ватикан кітапханасының құрамына «Biblioteca Palatina» деген атпен қосылды. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, Ватикан Лорш қолжазбаларының үштен бірін сақтайды, ал қалғаны он екі елдегі жетпіс екі мекемеде таралып орналасқан. 2014 жылы Гейдельберг университеті Лорш құжаттарын цифрлық ортада біріктіретін веб-сайт құрды.
Many miracles were said to be wrought through the intercession of Saint Nazarius at Lorsch, and from all parts of Europe pilgrims in large numbers came to visit the shrine. In the course of the 9th century the library and scriptorium of Lorsch made it one of the cultural centres of Germany; its four surviving 9th century catalogues show that it was rich in both Classical and Christian texts. Few Carolingian manuscripts are better known than the Lorsch gospels, the Codex Aureus of Lorsch, now divided between the Vatican Library and the Batthyaneum Library in Alba Iulia, Romania; the carved ivory consular diptychs of Anastasius (consul 517) that were reused for its bindings are urbane classicising works of art in themselves, and embodiments of the classical tradition of Byzantium as it was transmitted to Lorsch in the time of Charlemagne. In 876, shortly after the death of Ludwig der Deutsche (Louis the German), the abbey became the burial place for the first "German" king. His son, Ludwig der Jüngere (Louis the Younger, died 882), and his grandson Hugo (died 879) were also buried at Lorsch. Leo Allatius was sent to superintend its removal to Rome, where it was incorporated into the Vatican library as the "Biblioteca Palatina". As of 2015, the Vatican holds over a third of the surviving Lorsch manuscripts, while the rest are spread out over seventy two institutions in twelve countries. In 2014, the University of Heidelberg created a website reuniting the surviving Lorsch documents in a digital environment.