Кіріспе

Крайфш түрлері

Cherax tenuimanus, шашықты марон немесе Маргарет Ривер мароны деп аталады, Оңтүстік-Батыс Австралиядағы марон деп аталатын крайфштердің екі түрінің бірі. Ол Маргарет Ривердің оңтүстік-батыс биогеографиялық аймағындағы тар ареалда қоныстанды. Қазіргі уақытта IUCN Қызыл тізімінде өте қауіпті түр ретінде тіркелген, себебі оның мекен ету ортасына енгізілген ябби, Cherax albidus оған қауіп төндіреді.

Сипаттама

Шашты қоңырдың түсі зәйтүн жасылдан қоңырға, тіпті қараға дейін өзгереді, кейде аналықтарының ішкі жағында қызыл немесе күлгін дақтар болады. Ересек шашты қоңырдың денесі 300-400 мм аралығында болады, оның басы мен кеудесі қабықпен қорғалған. Тегіс қоңырмен бәсекелестік нәтижесінде оның таралу аймағы өзеннің жоғарғы бөлігіндегі 3 ірі көлге дейін шектелген. Дегенмен, аквакультурада жүргізілген зерттеулер шашты қоңырдың шамамен 25 градус Цельсий температурада және кемінде 100 мг/л тұздылығы бар суда жақсы тіршілік ететінін көрсетті. Көбейген кезде аналықтары әдетте 6 айға жуық уақыт бойы 200-400 жұмыртқаны өз ішінде инкубациялайды, бірақ ірі аналықтары 800-ге дейін жұмыртқа тууы мүмкін. Осы уақыт айырмашылығының нәтижесінде жас тегіс қоңыр шашты қоңырдан бұрын үлкенге жетеді, бұл тегіс қоңырға бәсекелестік артықшылығын береді.

Қиыр қоңырдың шапқыншылығы

Жүнді маронның жабайы популяцияларына ең үлкен қауіптердің бірі – Маргарет өзеніне 1980 жылдары кіргізілген және 1980 жылдан 1992 жылға дейін Маргарет өзенінің төменгі бөлігінде жүнді маронды бірте-бірте ығыстырған, жақын туыс тегіс маронның басып кіруі. Өзеннің ортаңғы бөлігінде жүнді маронның тегіс маронмен алмасуы жеткілікті жарияланбағанмен, 2000 жылы жүнді маронның өзеннің ортасынан толығымен жойылғаны анықталды. Дегенмен, жүргізілген зерттеулер тегіс марон мен жүнді маронның араласып, көбеюге қабілетті гибридтер тудыра алатынын көрсетті. 2013 және 2017 жылдар аралығында жүнді марон мекендейтін аз ғана көлдерден тегіс маронды үнемі алып тастауға әрекеттер жасалды, бірақ бұл шаралар жабайы популяцияны сақтау үшін жеткілікті нәтиже бермейтіні анықталды. Қазіргі таңда тұтқындықта өсіру бағдарламасын кеңейту және тұтқындықта өсірілген маронды туған жеріне қайта орналастыруға болатын басқа да орындарды іздеу жұмыстары жүргізілуде.