Мәдени атташе – елшілік қызметкері, мәдениетті таныстырумен қатар, шетелде білім алатын азаматтарға көмектеседі. Білім министрлігі бағынысында жұмыс істейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мәдени дипломат
Kind of diplomat
Мәдени атташе – атташені жіберген мемлекетке байланысты түрлі міндеттерді атқаратын дипломат. Тарихи тұрғыдан алғанда, мұндай лауазымдарға жазушылар мен суретшілер тағайындалған, бұл оларға тұрақты табыс әкеліп, өздерінің шығармашылық еңбектерін дамытуға және елдерінің мәдениетін шетелде насихаттауға мүмкіндік берген. Дегенмен, көптеген елдерде мәдени атташелердің қызметі басқаша мақсаттарға бағытталған.
A cultural attaché is a diplomat with varying responsibilities, depending on the sending state of the attaché. Historically, such posts were filled by writers and artists, giving them a steady income, and allowing them to develop their own creative work while promoting their country's culture abroad. However, many countries’ cultural attachés serve a different purpose.
Перс шығанағының елдері
Перс шығанағы елдерінің мәдени атташелерінің мақсаты – өз азаматтарының жоғары білімін, әсіресе мемлекеттік қолдаумен шетелде оқуға жіберілгендерді немесе мемлекет құрған білім беру бағдарламаларында білім алатындарды басқару болып табылады. Осыған байланысты, бұл мәдени атташелер өз елдерінің Мәдениет немесе Сыртқы істер министрліктерімен салыстырғанда Білім министрлігіне бағынады. Яғни, елші – Сыртқы істер министрлігі жіберген миссия басшысы, ол қабылдаушы ел мен жіберуші ел арасындағы қарым-қатынастарды қамтамасыз етеді, ал Перс шығанағындағы мәдени атташе – Білім министрлігі жіберген миссия басшысы, ол қабылдаушы елдегі жіберуші елдің азаматтарының білімін бақылайды. Бұл миссия басшысы мәртебесі Перс шығанағы елдерінің мәдени атташелеріне басқа елдердегідей маңызды емес мәдени атташелерге қарағанда жоғары дипломатиялық мәртебе береді. Мысалы, Сауд Арабиясының мәдени атташесі Білім министрлігі тарапынан Сауд Арабиясының медицина студенттерін шетелдегі университеттер мен ауруханаларда оқытуға арналған медициналық білім беру бағдарламаларын қадағалау және басқару үшін жіберілген болуы мүмкін (сондай-ақ, мемлекеттік қолдау көрсетілген басқа студенттер мен бағдарламаларды қадағалау жөніндегі жоғарыда аталған міндеттерді орындау үшін). Бұл тактика негізінен Суық соғыс кезінде Кеңес Одағымен одақтас болған Шығыс Еуропа елдеріне қарсы қолданылғанмен, АҚШ Латын Америкасына, Таяу Шығысқа және Солтүстік Африкаға дипломаттар кейпінде тыңшыларын жіберді. Бұл өте тиімді барлау тактикасы, себебі мәдени атташелердің міндеттері өте кең және олар дипломатиялық иммунитетпен қамтылған, егер олар тыңшылық жасады деп айыпталса, халықаралық құқықпен қорғалады.
The purpose of the Gulf countries’ cultural attachés is to preside over the post secondary education of their nationals, especially those who are state sponsored to study abroad or those in educational programs created by the state. As such, these cultural attachés work under their countries’ equivalent to a ministry of education rather than a ministry of culture or a ministry of Foreign Affairs. In other words, where an ambassador is the head of mission sent by the ministry of foreign affairs to serve the relations between the host country and the sending country, a cultural attaché in the Gulf is the head of mission sent by the ministry of education to oversee the education of the nationals of the sending country in the host country. This head of mission status gives the Gulf states' cultural attachés high ranking diplomatic status as opposed to other countries in which the role of cultural attachés is not as important nor vital. For instance, the Saudi Arabian cultural attaché could be sent by the Ministry of Education to supervise and manage medical training programs that train Saudi Arabian medical students in universities and hospitals abroad (as well as performing the aforementioned responsibilities of overseeing other state sponsored students and programs). While this tactic was used primarily during the Cold War against Eastern European states allied with the Soviet Union, the United States has sent spies posing as diplomats to Latin America, the Middle East, and North Africa. This is a highly effective intelligence tactic because cultural attachés have a very broad purpose and are covered by diplomatic immunity, protected by international law should they be accused of espionage.