Кіріспе

Америкалық азаматтық құқықтар мен бейбітшілік қозғалысының белсендісі (1923–2015)

Хуанита Морроу Нельсон (17 тамыз 1923 – 9 наурыз 2015) – американдық белсенді және соғыс салығын төлеуден бас тартушы. 1948 жылы «Бейбітшілдер» тобын құрдас болды. Ол «Азаттық туралы және басқа да жазбалар» (1988) кітабының авторы.

Ерте өмір

Нельсон 1923 жылғы 17 тамызда Огайо штатының Кливленд қаласында Эула мен Оскар Морроудың отбасында дүниеге келді. Өзінің айтуынша, он алты жасында (1939) ол анасымен бірге Кливлендте (Огайо штаты) пойызға мініп, артқа "қоңыр" вагондарға жіберілді. Жас Хуанита вагондардың жағымсыз жағдайына ашуланып, біраз уақыт ашуланды, содан кейін алдыңғы жақтағы "ақ" вагондарға көшуді шешті. Бұл вагондарда ыңғайлы орындықтар, қоқыс пен жағымсыз иіс болмады, және жақсы күтілген. "Мен біраз уақыт сол жерде отырдым, ештеңе болмағандықтан, келесі вагонда көшуді шештім. Пойыздың ал жағына қарай жылжып, ақ вагондардың әрқайсысында біраз уақыт отырып, өзімнің басқа жолаушылардан кем емес екенімді көрсеттім. Ешкім ештеңе демеді, тек қара дирижер маған не болатынынан, менге зиян келтіруі мүмкін екенінен уайымдап жатқанын айтты. Мен ақ вагондардың бәрінде отырып, содан кейін түсті вагонда анамның қасына қайтып бардым. Мен ештеңе істемедім, ештеңе өзгермеді, бірақ өзімді жақсырақ сезіндім". Ол Говард университетінде оқыды және ол жерде NAACP жастар тобында белсенді болды. 1943 жылы студент кезінде, ол Вашингтон қаласындағы Пенсильвания даңғылында орналасқан United Cigar Store and Luncheon-те тек ақ нәсілділерге арналған асханада тамақтануға тырысқаны үшін тұтқындалды. Бұл американдық Азаматтық құқық қозғалысының алғашқы отырыстарының бірі болды. Ол 1943 жылы Говард университетінен шығып, Батыс резервтік университетіне оқуға түсті, журналистика мамандығын таңдады. Ол 1946 жылы бітірді.

Жас кезі

Ол нәсілдік теңдік конгресінің (CORE) ұйымдастырушысы болды, бұл ұйымның Кливленд, Огайо бөлімін құруға көмектесті және Евклид Бич ойын-сауық паркін біріктіру науқанында жұмыс істеді. Ол 1947 жылы Чикагоға көшіп, жергілікті CORE бөлімінде жұмысын жалғастырды және ұлттық ұйымның хатшысы болып жұмыс істеді. Ол 1954 жылға дейін CORE-де жұмыс істей берді. 1948 жылы Хуанита Уоли Нельсонмен өмір бойы қарым-қатынас жасай бастады, ол оны журналист болып жұмыс істеген кезде түрмеде сұхбат берген кезде кездестірді. Уолли CORE-дің алғашқы далалық хатшысы болды. Уоллимен бірге Хуанита 1940-шы жылдардың соңында алғашқы "Азаттық саяхаттарын" жоспарлап, қатысқан, бұл Оңтүстік бостандық қозғалысына әкелді, ол азаматтық құқық қозғалысы деп те аталады. Олар соғысқа қарсы салық салуға қарсылық білдірумен айналысты. "Біз 1948 жылы салық салуға қарсылық білдірдік, - деп жазды олар, - бұл салық салуға қарсылық білдіруді білдіреді, ақпарат беру туралы хабарламаларға жауап бермеу және бас тартуға болатын нәрсе бар екеніне көз жеткізуді білдіреді". 1948 жылы олар АҚШ-та қазіргі заманғы соғыс салықтарына қарсылық қозғалысының ізашарлары болған Бейбітшілдердің құрылтай конференциясына қатысты. Олар (талаш тудыратын нәсілдер аралық) қоғамдық үйге қосылды. Хуанита алғаш рет Кони Айленд (Цинциннати, Огайо) ойын-сауық паркін бөлінуді жоюға тырысқан зорлық-зомбылықсыз тікелей іс-қимыл науқаны кезінде қамауға алынды. 1957 жылы Нельсондар бірнеше айды Америкас штатындағы (Джорджия штаты) Koinonia фермасында өткізді және келесі он жыл бойы осы жобамен жұмыс істеді. Бір жазбада былай делінген: "1959 жылы Хуанита соғыс салығын төлеуден бас тартқаны үшін тұтқындалған алғашқы әйел болды. Ол сотқа өз үйінде тұтқындалған кезде киген ванналық шапанмен келді". Хуанита сол күні босатылды, үкімет оған қарыздар деп есептеген ақшаны ешқашан жинаған жоқ. Уақыт өте келе Нельсондар табыс азайту әдісін қабылдады соғыс салықтарына қарсылық көрсету. "Кеміп қалған табыстан өмір сүру біздің бүкіл экономикалық өміріміз зорлық-зомбылықпен байланысты екендігін мойындаудың өсуі ретінде ғана біздің бас тартуымызбен байланысты. Бізге бұл жүйеге қаншалықты аз қатыссақ, соншалықты аз үлес қосатынымыз түсінікті болды". Уоллимен бірге Хуанита және тағы бір соғыс салықтарына қарсылық білдірген Эрозеанна Робинсон да тұтқындалып, Мэриленд штатындағы мейрамхананы біріктіруге тырысқан кезде "Элктон Үш" деп аталды. Олардың экономикалық жүйені сынға алуы пайдақорлықты айыптауды қамтиды. Бір кезде Хуанита Пионер аңғарының соғыс салықтарына қарсылық білдірушілерді пайыздық төлемдерді этикалық тұрғыдан төтеп беруге болмайтынына сендірді. Содан кейін ол ұйымның шағын шотын ұстайтын банкке барып, "бізге пайызды есептеп бермеуді және бұрын жинаған пайызды қайтаруды сұрады". Банктің басшылығы көп ұзамай-ақ бұл өтінішті қабыл алды. Уолли мен Хуанита Нельсон 1957 жылы бірнеше ай бойы Коинония фермасында болды және келесі он жыл бойы осы жобамен жұмыс істеді. 1960 жылдан бастап Нельсондар "Азаттық" операциясымен жұмыс істеді, бұл дауыс беруге тіркелуге тырысқанда ақ нәсілшілдердің ұйымдасқан жазалауларына және бойкотына тап болған қара американдықтарды қолдауға көмектесті. Нельсондар 1970-жылдардың басында Нью-Мексикодағы Охо-Калиентедегі үйде қарапайымдықты тәжірибеден өткізе бастады. 1974 жылы олар Deerfield, Massachusetts-ке көшіп, 16 '× 24' (36 м2) кабинасын құтқарылған материалдармен және электр қуаты мен сантехникасыз салып, жарты акрлық (2,000 м2) жерде өздерінің азық-түліктерінің көпшілігін өсірді. Ақырында олар жылына 4000 доллардан кем ақшаға өмір сүре бастады. Олар қартайған сайын былай деп жазды: "Жуырда біз қиын шешімдер қабылдауымыз мүмкін. Соңғы жылдары бізде де медициналық проблемалар көп болды. Ауруханаға жатқызудың ақысы мұқтаждарға берілетін көмек есебінен төленеді. Біз дәрігерлермен олар бізді қабылдамас бұрын сөйлесеміз. Олар көбінесе ақы алмайды, кейде біз ақының 20% -ына дейін келісеміз. Бізді ең көп қамқорлаған нәрсе - көптеген жас достарымыздың (бәлкім, кейбіреулеріміз де үлкендерміз) бізге деген зор қолдауы болды". 1989 жылдан 1993 жылға дейін Нельсондар IRS-тің соғыс салықтарына қарсылық білдірген Рэнди Келер мен Бетси Корнердің үйін тәркілеуге және сатуға қарсылық көрсетуге көмектесті. Фермерлер, азаматтық құқық қорғаушылар, бейбітшілдік, соғыс салықтарына қарсы тұрушылар, олардың сүйіспеншілігі мен жомарттығы және әлеуметтік әділет, бейбітшілік және жақсылыққа деген қызметтері үшін Хуанита Нельсон және оның күйеуі Уолли Нельсон Массачусетс штатындағы Шерборн қаласындағы The Peace Abbey ұйымынан "Conscience Courage Award" сыйлығын алды. 9 наурыз, 2015 жылы Нельсон 91 жасында қайтыс болды.