Кіріспе

Жапон императорлық әскери-теңіз флотының эсминдерін жойғыш

'''Жапон эсминдігі «Хаяте»''' (疾風) – Жапон императорлық әскери-теңіз флоты (IJN) үшін салынған тоғыз эсминдердің бірі. Тынық мұхит соғысы кезінде 1941 жылдың желтоқсанында Уэйк аралы шайқасында американдық жағалау қорғаныс артиллериясы салдарынан батты, соғыс кезінде жоғалған алғашқы жапондық әскери кемесі болды. Оның экипажының тек бір ғана адамы құтқарылды.

Дизайн және сипаттама

Камиказе класы – 1920-ші жылдардағы кемелердің жетілдірілген нұсқасы. Кемелердің жалпы ұзындығы – 5 метр, ал перпендикулярлар арасындағы ұзындығы – 5 метр. Олардың ені – 5 метр, ал орташа суға бату тереңдігі – 5 метр. Камиказе класының кемелері стандартты жүктемеде 5 тонна, ал толық жүктемеде 5 тонна суырым ауыстырды. Олар екі Парсонс тісті бу турбинасымен қозғалды, әрқайсысы бір жетекті білікке жалғанған, буды төрт Кампон су түтікті қазандықтарынан алды. Турбиналар 5 атты күшке дейін қуат өндіруге арналған, бұл кемелерді 5 тездігімен қозғалтатын еді. Теңіз сынақтары кезінде кемелер жобаланған жылдамдықтарын оңай басып өтіп, 5 жылдамдыққа жетті. Кемелер 5 тонна отын майын тасыды, бұл оларға 5 тездігімен 5 теңіз шақырым қашықтыққа жүруге мүмкіндік берді. Олардың экипажы 148 офицер мен матростан тұрды. Камиказе класының кемелерінің негізгі қаруы төрт 3-типті зеңбіректерден тұрды, олар жеке орнатылған; бір зеңбірек суперқұрылымның алдында, екіншісі екі түтік арасында, ал соңғы жұп артқы суперқұрылымның үстінде бір-біріне қарама-қарсы орналасқан. Зеңбіректер алдыңғы жағынан артқы жағына қарай "1" дейін "4" ретімен нөмірленген. Кемелерде үш су үстіндегі екі зеңбіректі торпедалық түтік жиынтығы болды; бір жиынтық алдыңғы суперқұрылым мен алдыңғы зеңбірек арасында, ал қалған екеуі артқы түтік пен артқы суперқұрылым арасында орналасқан.

Құрылыс және мансап

"Хаятэ" кемесі Токиодағы Ишикаважима кеме жасаушы зауытында 1922 жылдың 11 қарашасында жатырына салынды, 1925 жылдың 24 наурызында суға түсірілді және 1925 жылдың 21 желтоқсанында құрылысы аяқталды. Алғашқыда 13-ші эсминец ретінде қолданысқа енгізілді, ал 1928 жылдың 1 тамызында кемеге "Хаятэ" деген ат берілді.

Тынық мұхит соғысы

1941 жылғы 7 желтоқсанда Перл-Харборға шабуыл жасалған кезде, «Хаят» 4-ші флоттың 6-шы эсминец эскадрильясының 29-шы эсминец дивизионына қарасты болды. Ол 8 желтоқсанда Уэйк аралына шабуыл жасауға шыққан күштер құрамында Кваджалейннен жолға шықты. Бұл күшке жеңіл крейсерлер – жапон крейсерлері «Юбари», «Тенрю» және «Тацута», эсминецтер – жапон эсминецтері «Яйой», «Кисараги», «Муцуки», «Мочицуки», «Хаят» және «Оите» кірді. Кеменің корма бөлігінде күшті жарылыс болғаннан кейін, ол екіге бөлініп, координаттарда екі шақырым (3 км) оңтүстік-батысқа қарай, Уэйк аралынан тез арада батып кетті. Жарылыс орны снарядтар кормадағы торпедалық ұялардың бірін немесе, азырақ ықтимал, кормадағы тереңдік бомбаларын түйірлендірген болуы мүмкін. Бортындағы 169 адамның тек біреуі ғана құтқарылды. Бұл соғыста жапондықтардың жоғалтқан алғашқы әскери кемесі болды. «Хаяттың» жылдам жоғалуы және оның флагманы «Юбаридің» маңындағы қауіпті жағдайлар Каджиокаға күштерін кері шегіндіруге бұйрық беруге мәжбүр етті.