Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық-британдық балет бишісі Даме Аделина Жене DBE (шын аты – Анина Кирстина Маргарете Петра Йенсен; 6 қаңтар 1878 – 23 сәуір 1970) – даниялық-британдық балет бишісі.
Danish British ballet dancer
Dame Adeline Genée DBE (born Anina Kirstina Margarete Petra Jensen; 6 January 1878 – 23 April 1970) was a Danish British ballet dancer.
Алғашқы жылдар
Анина Кирстина Маргарет Петра Дженсен Данияның Орхус қаласының солтүстігіндегі Хиннерупте дүниеге келді. Оның қарындасы Александр Жене үш жасынан бастап оған би сабақтарын берді. Сегіз жасында Александр мен оның әйелі, бұрынғы Антония Циммерман оны асырап алды. Оның тегін Генэе деп өзгерткеннен кейін, ол итальяндық опера жұлдызы Аделина Паттидің құрметіне есімін Аделина деп өзгертті. Жене он жасында Ослода (сол кезде Кристиания деп аталған) ағасының гастрольдік труппасымен дебют жасады. 1895 жылы ол Копенгагендегі Корольдік Дания балетінің бас бишісі болды. Содан кейін, 1896 жылы ол Берлин Корольдік опера балеті және Мюнхен опера балетімен биледі.
Anina Kirstina Margarete Petra Jensen was born in Hinnerup north of Aarhus, Denmark. Her uncle, Alexandre Genée, gave her dancing lessons from the age of three. When she was eight, Alexandre and his wife, the former Antonia Zimmerman, adopted her. As well as changing her last name to Genée, she changed her first name to Adeline in honour of the Italian opera star Adelina Patti. Genée's debut was with her uncle's touring company at the age of ten in Oslo (at that time called Christiania). In 1895, she became the principal dancer of the Royal Danish Ballet in Copenhagen. Subsequently, in 1896, she danced with the Berlin Royal Opera Ballet and the Munich Opera Ballet.
Империяда
1897 жылы ол Лондонның «Империя» әртүрлі қойылымдар театрында «Монте-Кристо» спектаклінде алты аптаға өнер көрсетуге шақырылды. Ол бұл балеттегі классикалық стилі үшін зор құрметке ие болды, соның нәтижесінде «Империя» балетінде прима-балерина лауазымын иеленді және он жыл бойы сол жерде қызмет етті. «Империя» балеттерінің көп бөлігін Кэтти Ланнер хореографиялады, бірақ Жене өзінің көптеген хореографиялық идеяларын қосты. Оның одан әрі жетістіктеріне «Пресс» (1898), «Ле Папийон» (1900), «Жоғарғы ойын-сауық» (1904), «Золушка» (1906) және «Коппелия» британдық тұңғыш көрсетілімі (1906) кірді. Эдвард дәуірі ағылшын балеті тарихындағы ең төменгі деңгейді білдіреді. Ол көбінесе әртүрлі бағдарламалардағы қысқа билерден тұрды. Жене балеттің мәртебесін көтеру үшін бұрынғы қойылымдарды жаңарту және күрделі туындыларға көрермендерді тарту үшін көп еңбек етті. Ол жеңіл музыкалық залдарда да, классикалық сахнада да ойнауға қабілетті болды. Жұқа бойлы әрі әдемі болған ол көбінесе «Дрезден фарфоры» сияқты деп сипатталды. Бір жағынан ол өте консервативті болды, 1830 жылдарға тән киім үлгісін ұнатты. 1905 жылдың сәуірінен бастап Жене «Дэйли» театрында «Кішкентай Михус» музыкалық пьесасының 400 қойылымында би биледі.
In 1897, she accepted a booking for six weeks to appear in Monte Cristo at the Empire Theatre of Varieties in London. She was so admired for her classical style in that ballet, that she was offered the position of prima ballerina at the Empire, and stayed there for ten years. The Empire's ballets were mostly choreographed by Katti Lanner, but Genée supplied much of her own choreography, Her further successes there included The Press (1898), Les Papillons (1900), High Jinks (1904), Cinderella (1906), and the British premiere of Coppélia (1906). The Edwardian period probably represents the lowest point in the history of English ballet. It consisted of short dances in variety programs. Genée did much to raise the status of ballet by reviving earlier productions and creating an audience for more elaborate works. She was versatile enough to dance light musical hall roles and in more severe classical roles. Slender and elegant, she was often described as like "Dresden china". In one respect she was very backward looking, preferring a style of costume that belonged to the 1830s. From April 1905, Genée danced in 400 performances of the musical play The Little Michus at Daly's Theatre.
Әлем бойынша
1907 жылғы қарашада Жене «The Soul Kiss» спектаклінде өнер көрсету үшін АҚШ-қа сапар шекті. Продюсер Флоренц Зигфелд оны плакатта «Әлемдегі ең ұлы биші» деп сипаттады. Сол кезде АҚШ-та көптеген адамдар балет өнерімен мүлдем таныс емес еді, сондықтан балет қойылымы музыкалық қойылымның бір бөлігі ретінде көрсетілуі керек болды. Бірнеше жыл бойы Жене Лондон мен Америкадағы гастрольдерді кезектестірді, бірақ 1910 жылы Франк С.Н. Изитпен үйленгеннен кейін ол өнер көрсету жиілігін азайта бастады. Сергей Дягилев оның билеуін көрді де, бірден оған келісімшарт ұсынды, бірақ ол одан бас тартты. 1908 жылы Америкаға оралғанда ол «The Soul Kiss» спектаклімен гастрольдік сапарға шықты. Келесі американдық гастрольдерде ол «Күміс жұлдыз» (1909), «Бакалаврлардың сұлулары» (1910) және «Раушан гүлдер мен көбелектер» (1911) спектакльдерінде биледі. Соңғысында ол Алексис Кослоффпен жұптасып биледі, ал оның премьерасы 1912 жылы Лондон Колизейінде өтті. Ол сол жерде ұлы балерина Мари Камаргоның биін қайта жаңғыртты. 1912 жылғы 17 желтоқсанда Мет театрында «La danse» спектаклінің премьерасы өтті, ол «Аделина Женеедің 1710 және 1845 жылдар аралығындағы би және бишілер туралы шынайы жазбасы» деген тақырыппен ұсынылды. Оның жеті сахнасы Франсуаза Превосттан Мари Тальониге дейінгі өткен балериналарды бейнеледі. «La Camargo» және «La danse» балеттері композитор Дора Брайт пен суретші К. Вильгельммен бірлесіп жасалған Гененің туындылары еді. Ол оларды Америка, Австралия және Жаңа Зеландияға жасаған келесі гастрольдеріне, сондай-ақ 1908 жылы Империя театрында сәтті өткен «Дриада» атты бұрынғы ынтымақтастығымен бірге алып барды. 1913 жылғы 21 маусымда ол өзінің ең танымал рөліне, яғни Мельбурндағы «Коппелия» спектакліндегі Суанлида рөліне қайта оралды. 1913 жылғы 6 тамызда Жене Сиднейде биледі. 1916 жылы ол Дж.С. Уильямсон труппасымен Австралияға он алты апталық гастрольдік сапарға шықты. Австралия теңіз флоты «Тәңірлер түні» деп аталған қайырымдылық шарасында оның рог-пайп биін шумен қарсы алды. Лондонға оралғаннан кейін ол 1916 жылғы сәуір айында Колизейде «The Pretty Prentice» спектаклінде өзінің соңғы үлкен өнер көрсетуін ұйымдастырды. Содан кейін ол тек қана қайырымдылық шараларына және естелік кештерге қатысты. 1923 жылы Жене Дания королінен «Ingenio et Arti» медалін алды. Оның соңғы өнер көрсетуі 1933 жылғы 15 наурызда BBC телеарнасының алғашқы эфирінде болды. Антон Долинмен жұптасып, ол «Махаббат әні» биін орындады. Бұл балет бұрын Лондон Колизейінде өткен арнайы шара үшін жасалған және Брайттың музыкалық шығармаларымен сүйемелденген туынды еді. Ол Бейрд жүйесі арқылы BBC Ұлттық бағдарламасында Лондонға таратылды. 1950 жылы Жене Британ империясы орденінің Дам-командующийы атанды. Ол өзінің есімін Шығыс Гринстедтегі Аделина Жене театрына (1967 жылы салынған, бірақ қазір өкінішке орай қиратылған) және Лондонның Баттерси ауданындағы Корольдік би академиясындағы Жене студиясына берді.
In November 1907, Genée sailed to the US to perform in The Soul Kiss at the New York Theatre. The producer, Florenz Ziegfeld, described her on the posters as "The World's Greatest Dancer." In the United States at that time, many people were entirely unfamiliar with ballet, so a ballet performance needed to be presented as part of a musical spectacular. For several years, Genée alternated between a season in London and one in America, although after her marriage to Frank S. N. Isitt in 1910 she gradually reduced the frequency of her appearances. Sergei Diaghilev saw her dance and immediately offered her a contract, but she refused it. When she returned to America in 1908 she toured with The Soul Kiss. In subsequent American tours, she danced in The Silver Star (1909), The Bachelor Belles (1910), and Roses and Butterflies (1911). In the latter she was partnered by Alexis Kosloff, which had premiered earlier in 1912 at the London Coliseum. In it she recreated the dancing of the great ballerina Marie Camargo. On 17 December 1912, the Met saw the premiere of La danse, subtitled "An Authentic Record by Adeline Genée of Dancing and Dancers between the Years 1710 and 1845". Its seven tableaux portrayed past ballerinas from Françoise Prévost to Marie Taglioni. La Camargo and La danse were original ballets by Genée, created in collaboration with the composer Dora Bright and the designer C. Wilhelm. She took these on her subsequent tours of America, Australia and New Zealand, as well as The Dryad, an earlier collaboration with Bright which had been a success at the Empire in 1908. On 21 June 1913, she returned to her greatest role, as Swanilda in Coppélia, this time in Melbourne. On 6 August 1913, Genée danced in Sydney. In 1916, she went on a sixteen week tour of Australia with J. C. Williamson's company. The Australian navy wildly cheered her dancing a hornpipe in a benefit show billed as "Navy Night". On returning to London, she gave her last major performance in April 1916 at the Coliseum in The Pretty Prentice. Thereafter, she appeared only in occasional charity performances and commemorations. In 1923, Genée was awarded the Ingenio et Arti medal by the King of Denmark. Her last performance was on 15 March 1933, for the early television service of the BBC. Partnered by Anton Dolin, she danced in The Love Song. This was an original ballet, created for an earlier, special appearance at the London Coliseum, with period dance music composed by Bright. It was broadcast to London on the BBC National Programme, via the Baird process. Genée became a Dame Commander of the Order of the British Empire in 1950. She gave her name to the Adeline Genee Theatre in East Grinstead (built in 1967, but now sadly demolished) and the Genée studio in the Royal Academy of Dance, Battersea, London.
"Жене" халықаралық балет байқауы
1931 жылы қауымдастық жас бишілерге арналған стипендиялық бағдарлама ретінде Аделина Жене Алтын медаль сыйлығын құрды. Бастапқыда медальдар тек әйел бишілерге берілді, бірақ 1939 жылы ерлерге де наградалар тағайындала бастады. Бүгінде Патшалық би академиясы бұл сыйлықтарды беруді жалғастыруда, алайда олар «Жене халықаралық балет байқауы» деп аталады. «Жене» байқауына көптеген үміткерлер қатысады, соңғы финалдар Австралияда, Канадада, Грецияда, Гонконгта және Сингапурда өтті. 2019 жылдың мамыр айында, хәкім Марго Фонтейннің 100 жылдық мерейтойынан бір апта соң, «Жене халықаралық балет байқауы» RAD-тің ең ұзақ қызмет еткен президентінің құрметіне «Марго Фонтейн балет байқауы» деп қайта аталды.
In 1931, the association established the Adeline Genée Gold Medal Awards, as a scholarship scheme for aspiring young dancers. Initially, medals were only awarded to female dancers, but awards for men were later introduced in 1939. Today, the Royal Academy of Dance continue to offer the awards; however, they have become known as the Genée International Ballet Competition. The Genée competition attracts candidates with recent finals being held in Australia, Canada, Greece, Hong Kong and Singapore. In May 2019, a week after the would be 100th birthday of Dame Margot Fonteyn, the Genée International Ballet competition was renamed the Margot Fonteyn Ballet Competition, in honour of the RAD's longest serving president.