Кіріспе
Ауғанстанды азат ету ұйымы (سازمان رهایی افغانستان, Sazman i Rihayi Afghanistan, қысқ. ALO) – Ауғанстандағы маоистік саяси топ. Ол 1973 жылы Файз Ахмад және басқалар құрған. ALO – Шолайе Джавид (شعلهٔ جاوید, Мәңгілік жалын) қозғалысынан туындаған бірнеше ұйымның бірі. ALO бастапқыда Ауғанстан халықтарының революциялық тобы (گروه انقلابی خلقهای افغانستان, RGPA) деп аталды; ол 1980 жылы қайта аталды.
Тарих
1978 жылғы 27 сәуірде ХДПА-ға адал әскери шенеуніктер Хафизулла Әминнің бұйрығымен көтеріліс ұйымдастырды, бұл көтеріліс кейіннен Сәуір революциясы деп аталды. Коммунистік Халқыстарды билікке әкелгеніне қарамастан, көптеген кіші социалистік топтар Халқыстардың үстемдігін жаңа үкіметтің пуштун басымдығы, этникалық азшылықтарға жасалған зұлм және кеңестік ықпалы сияқты түрлі себептермен қабылдамады. 1979 жылғы 5 тамызда Халқыстарға қарсы марксистердің (ішінде АЛО) және орташа исламистердің біріккен күштері Кабулдың оңтүстігінде көтеріліс жасауға тырысты. Көтеріліс 5 сағатқа созылды және Халқыстар үкіметінің МиГ ұшақтары, артиллериясы және танктерімен қатыгездықпен басылды. Бұл Кеңес-Ауған соғысын қатаң сынады және әлеуметтік империализм деп санайтын нәрсеге қарсы белсенді күресті. 1979 жылғы маусымда РГПА Исламшыл топтармен бірлесіп, Ауғанстанның Можахедтерінің Азаттық Күрескерлері Фронтын құрды, бұл кеңестік үкіметке қарсы біріккен күш болды. Басқа исламистік топтармен бірге РГПА 1979 жылғы 5 тамызда Кабул және басқа қалаларда көтеріліс ұйымдастырды, ол Бала Хиссар көтерілісі деп белгілі болды. Көтеріліс үкімет тарапынан басылды, ондаған АЛО кадрлары қаза тауып, тұтқындалды. Орталық комитет мүшелері Мұхаммед Мохсин, Мұхаммед Дауд және басқалары Пуле-Чархи түрмесінде атылды. АЛО Ауғанстанның әртүрлі аймақтарында кеңестік күштерге және кеңестік ауған коммунистеріне қарсы көптеген майдандар құрды және кеңес әскерлері мен Можахедтердің фундаменталистік топтарынан шабуылдарға ұшырады. Соғыста 120-дан астам кадр жоғалды. Файз Ахмадтың өзі 1986 жылғы 12 қарашада Гүлбұддин Хекматиярдың "Хизб-е Ислами" жасағымен бірге 6 серігімен бірге қаза тапты. 2024 жылға қарай ұйым әлі де жұмыс істеп келеді.
It was highly critical of the Soviet–Afghan War and actively fought against what it considered social imperialism. In June 1979, RGPA convened the Mujahedin Freedom Fighters Front of Afghanistan together with Islamist elements, as a united front against the pro Soviet government. Along with some other Islamist groups, RGPA directed a rebellion in Kabul and other cities on 5 August 1979, that became known as the Bala Hissar uprising. The uprising was suppressed by the government and tens of ALO cadres were killed and arrested. Some of the central committee members like Mohammad Mohsin, Mohammad Dawod and others were executed in the Pul e Charkhi prison. ALO had many fronts against the Soviets and pro Soviet Afghan communists in different parts of Afghanistan and was attacked by both the Soviet forces and the fundamentalist groups of Mujahideen. They lost over 120 cadres during the war. Faiz Ahmad himself was assassinated on 12 November 1986, along with 6 other comrades, by the Hizb e Islami militia of Gulbuddin Hekmatyar. The organization still exists as of 2024.