Кіріспе

Инвестицияның тәуекелге бейімделген белсенді кірісінің өлшемі. Альфа – инвестицияның белсенді кірісін өлшейтін көрсеткіш, бұл инвестицияның тиімділігін тиісті нарықтық индекспен салыстыру арқылы анықталады. 1% альфа дегеніміз, таңдалған кезеңде инвестицияның кірістілігі сол кезеңде нарықтан 1% артық болғанын білдіреді; теріс альфа болса, инвестиция нарықтан нашар нәтиже көрсеткенін көрсетеді. Альфа, бетамен бірге, қазіргі портфель теориясында қолданылатын капитал активтерінің бағасын анықтау моделінің (CAPM) екі маңызды коэффициенті болып табылады және стандартты ауытқу, R-квадрат және Шарп коэффициенті сияқты басқа да маңызды шамалармен тығыз байланысты. Қазіргі заманғы қаржы нарықтарында, индекстік қорлар кеңінен қолжетімді болғандықтан, альфа инвестициялық қорлар мен осыған ұқсас инвестициялардың өнімділігін бағалау үшін жиі қолданылады. Мұндай қорлар әдетте проценттік түрде көрсетілетін түрлі комиссияларды қамтиды, сондықтан индекстік қормен салыстырғанда оң кіріс алу үшін қортың альфасы комиссиясынан жоғары болуы керек. Тарихи деректерге сәйкес, дәстүрлі қорлардың көп бөлігі теріс альфаға ие болған, бұл капиталдың индекстік қорларға және дәстүрлі емес хедж-фондтарға ауысуына әкелді. Сонымен қатар, инвестициялық портфельді талдап, теориялық өнімділікті есептеуге болады, көбінесе капитал активтерінің бағасын анықтау моделі (CAPM) пайдаланылады. Бұл портфельдің кірістілігін теориялық кірістілікпен салыстыруға мүмкіндік береді, мұндай жағдайда бұл өлшем Дженсеннің альфасы деп аталады. Бұл дәстүрлі емес немесе өте шоғырланған қорлар үшін пайдалы, себебі бір акциялар индексі инвестициялардың құрамын толыққанды көрсетпеуі мүмкін.

Тұжырымдаманың пайда болуы

Нақты нарықтарға сенім, нарықтық капиталдану негізінде индекстік қорлардың құрылуына әкелді. Бұл қорлар, нарықтағы әрбір акцияның үлесіне сәйкес салмақтармен, бүкіл нарыққа инвестиция жасаудың нәтижесін қайта көшіруге тырысады. АҚШ үшін ең жақсы мысалдар – S&P 500 және Wilshire 5000, олар тиісінше ең көп таралған 500 акцияны және ең ірі 5000 бағалы қағазды қамтиды. Олар АҚШ нарығының жалпы нарықтық капитализациясының шамамен 80% және 99% құрайды. Шындығында, көптеген инвесторлар үшін бұл құбылыс жаңа өнімділік стандартын қалыптастырды: инвестициялық менеджер клиенттің ақшасын жоғалтпауы керек, белгілі бір пайда табуы керек, бірақ барлық активтерге теңдей инвестициялаудың пассивті стратегиясынан да көп пайда табуы тиіс (өйткені бұл стратегия, кез келген жеке менеджердің стратегиясымен салыстырғанда, статистикалық тұрғыдан табысты болуға көбірек мүмкіндік береді). Нарықтың бетаға түзетілген күтілетін табысынан артық пайда "Альфа" деп аталады.