Кіріспе

Ташлих немесе Ташлих ("тастап жіберу") – Рош-Хашана мерекесіндегі Қасиетті күндерде орындалатын еврейлердің дәстүрлі тәубе ету рәсімі. Кейбір яһуди-испан тілінде сөйлейтін қауымдастықтарда бұл амал sakudirse las faldas ("киімнің шеттерін шайқау") немесе жай ғана faldas деп аталады.

Практика

Бұл рәсім Рош-Хашананың бірінші күні түстен кейін үлкен, табиғи ағын суы бар жерде (мысалы, өзен, көл, теңіз немесе мұхит) орындалады.

Жазбалардағы дереккөз

"Ташлих" атауы мен оның өзі Киелі кітаптағы осы рәсімде оқылған, "Барлық күнәлеріңді теңіздің түбіне тастайсың (ташлих)" деген сілтемеден шыққан.

Мүмкін ертедегі көздер

Иосиф Флавий (шамамен 100 жылы) халикарнас тұрғындарының яһудилерге «яһуди заңдарына сәйкес қасиетті рәсімдерін атқаруға және ата-бабаларының дәстүрлеріне сәйкес теңіз жағасында дұға орындарын құруға» рұқсат берген жарлығына сілтеме жасайды. Дегенмен, ежелгі яһуди дәстүрі бойынша, яһуди диаспорасының синагогалары Сионға қайта оралу тілегінің білдірілуі ретінде теңіз жағасында орналастырылған. 1290 жыл шамасында жазылған «Зохар» кітабында «теңіздің түбіне түскен нәрсе мәңгілікке жоғалады; ол күнәларды жуу үшін тәуекелге түскен құрбан ретінде қызмет етеді» делінген. Кейбіреулер мұның ташлих рәсіміне сілтеме екенін санайды.

Махарил

Яһудилік дереккөздердің көпшілігі бұл дәстүрді Яков бен Моше Леви Моелинге (1427 жылы Вормста қайтыс болды) өзінің "Sefer Maharil" еңбегінде байланыстырады, онда ол бұл дәстүрді Ысқақтың құрбандыққа шалуын еске түсіру ретінде түсіндіреді. Сондықтан, жалпы қабылдау бойынша, ол он төртінші ғасырдан бұрын пайда болмаған, неміс яһудилерінің арасында туған. Дегенмен, Моелин, әсіресе сенбі күні, өзенге нан лақтыруға тыйым салады. Бұл оның заманында ташлих дұрыс орындалғанын көрсетеді, тіпті Рош-Хашананың бірінші күні сенбіге түскен жағдайда да, бірақ кейінірек осындай жағдайларда рәсім бір күнге кейінге шегерілді. Теңіздің тереңдігі – әлемді жаратқан және, мысалы, теңіздің жерді басуына жол бермейтін жалғыз Жаратушының бар екендігін білдіреді. Сондықтан, біз Жаңа жыл күні теңізге барамыз және жаратылыстың жылдық мерекесінде осы туралы ойланамыз. Біз Жаратушының жаратылысының және Оның билігінің дәлелдерін ойға аламыз, осылайша күнәларымызды Жаратушыға өкіп, Ол біздің күнәларымызды теңіздің тереңдігіне "тастайды" деп үміттенеміз.

Әдет-ғұрыпқа қарсылық

Каббалалық тәжірибада киімнің ұштарын дінге қатысты рәсімде шайқау, нәсілдік күштерден құтылу сияқты, көптеген каббаладан бейхабар адамдарды осы әдетке қарсы шығуға мәжбүр етті. Олардың пікірінше, бұл әдет қарапайым халық арасында күнәларын тікелей тастау арқылы олар өкінусіз және түзетусіз күнәларынан "құтыла алады" деген ой тудырды. Әсіресе маскилимдер бұл әдет-ғұрыпты мазақтап, оны "бұтпарастық" деп сипаттады. 1860 жылдары Исаак Эртер жазған танымал сатирада Самаэль екіжүзділердің күнәларын өзенге құлағанын бақылайды. Вильня гаоны да бұл тәжірибаны ұстанбады. Шүлхан Арух ХаРавта яһудилердің мерекелерінде жабайы жануарларды тамақтандыруға тыйым салынады, ал кейбір раввиндер Рош Хашана күні балық бар суға нан тастауға да тыйым салынады дейді. Қауымдардың дәстүрлерінің әртүрлі нұсқалары бар, олар синагогтың ең жақын су көзіне қатысты орналасуы, сондай-ақ топтың иудаизмнің қай саласына жататындығы сияқты факторларға байланысты. Дегенмен, еврей қауымдарының көпшілігі жыл сайын Ташлихтің қандай да бір түріне қатысады және осы қызмет әртүрлі қоғамдастықтардың жергілікті ерекшеліктеріне бейімделіп, әртүрлі түсіндірмелерге әкелді. Мысалы, Курдистанда еврейлер суға секіруді таңдайды, ал Галисияда бұтақтарды суға лақтырады. Үндістанда яһудилер Ташлихты үйлену үшін пайдаланған.