Кіріспе

Тотингтон – Англияның Үлкен Манчестердегі Бюри қалалық ауданындағы қала. Тарихи тұрғыдан Ланкаширге қарасты, бұл ортағасырлық иелік, патшалық меншігінің бір түрі болған. Ол солтүстікте Масбери және Каупеден (Ленчпен бірге), батыста Аффетсайдтан және оңтүстік-батыста Уолшоуға дейін бірнеше елді мекендерді қамтыды. Ал Тотингтон қалашығының өзі – айналасы ашық егістік жерлер мен аң ауруға арналған алқаптармен қоршалған шағын шаруашылық елді мекені болды, онда бұғы және қабан кездесетін.

Тарих

Домсдей кітабында Тоттингтон туралы еске алу жоқ және нормандық жаулаудан бұрынғы елді мекеннің болуына аз дәлел бар. Тоттингтон туралы ең ерте жазба 1212 жылға қарайды, онда ол Тотинтон деп тіркелген. Тоттингтон атауы, ең болмаса, Тота есімді адамға тиесілі жер немесе шаруашылықты білдіретін ежелгі ағылшын тілінен шыққан болуы мүмкін; немесе «tot» сөзі ежелгі ағылшын тілінде «төбедегі қарау орны» деген мағынаны білдіретін сөзден туындаған болуы мүмкін. Тоттингтон үлкен Тоттингтон патшалық меншігінің бір бөлігі болды, ол Бьюри приходінің солтүстік бөлігін қамтыды және бастапқыда Де Монтбегон барониясының құрамына кірді (Роджер де Монтбегон Магна Картаны қол қою кезінде қатысты). Орта ғасырлар бойы меншік жер ауысулары мен мұрагерліктер арқылы азайды. Уолмерсли және Шатлворт Бьюри лордына берілді; Масбери және Кауп солтүстіктегі Ленчпен бірге Блэкбернширге өткізілді. Тоттингтон меншігі ақырында Клитердің құрметіне кірді, ол өз кезегінде Ланкастер герцогтығының бір бөлігі болды. Ланкастер герцогы Генрих IV таққа отырғанда, герцогтық корольдікке айналды, сонымен қатар Тоттингтон меншігі де. Ол өзінің өнеркәсіптік білігін Тоттингтонға әкеліп, Тоттингтон диірменін, Кирклис диірменін және Лимингс Хилл ағартқыш зауыдарын салдырды, бұл Грузин дәуірінде ауылдың өркендеуіне және кеңеюіне үлкен үлес қосты. Осы кезеңде отбасы Сент-Анн шіркеуі мен пасторлық үйдің құрылысын қаржылады және Тоттингтон залын қайта жаңартып, бүгінгі күнгі түрінде сақтап қалды. 1863 жылы зал мен жер сатылымға қойылды және 1918 жылы жаңадан құрылған Тоттингтон қалалық округтік кеңесі оны 2750 фунт стерлингке сатып алғанға дейін Робертс отбасының меншігінде болды. 1974 жылы меншік құқығы жаңадан құрылған Бьюри қалалық кеңесіне берілді, ол оны ауылдық кітапхананы орналастыру үшін пайдаланды. Бьюри кеңесі кітапхананы 2018 жылы жапты. Тоттингтон залын басқаруды жергілікті қоғам 2018 жылы өз мойнына алды. «Тоттингтон орталығы» ретінде жұмыс істейтін ол кітапхананы, шайхананы және жергілікті клубтарды қамтиды. Өнеркәсіптік революцияға дейін кеңейу аз болды, бірақ 19 ғасырдағы Ланкаширдің басқа елді мекендері сияқты, Тоттингтон да Джон Гортонның ықпалымен үлкен өнеркәсіптік дамуды бастан кешірді. 1891 жылғы тізімде тоғыз фабрика калико, мақта матасы және жіп өндірісімен айналысқан. 1884 жылы француз химигі Илер де Шардонне аймаққа келіп, «Шардоне жібегі» деп белгілі болған целлюлоза негізіндегі матамен жұмыс істеді. Районның алғашқы өнімі болған бұл тартымды мата Шардонне 1889 жылы Париж көрмесінде көрсетілді. Алайда, целлюлоид сияқты, ол өте тұтанатын болды және бірнеше жария оқиғадан кейін өндіріліп тоқтатылды. Royds Street South-тағы жер 1925 жылға дейін Ланкаширдің дәстүрлі тоқыма өндірісіне оралды, содан кейін Kirklees Rayon Company зауытында вискозадан жасалған үздіксіз жіп өндіріле бастады. Бұл 1955 жылға дейін жалғасты, содан кейін вискоза өндірісі тоқтатылды. 1962 жылы Courtaulds зауытты сатып алып, оны бояу цехына айналдырды, бұл жұмыс 1980 жылға дейін жалғасты. Қазіргі уақытта бұл жерді Кирклис көшесінің маңындағы тұрғын үйлер алып жатыр. Тоттингтон диірменінің баспаханасы Л.С. Лоуридің 1921 жылғы «Милл-Ярд, Тоттингтон» эскизінің тақырыбы болды. 19 ғасырдың басында жергілікті халықтың жылдам өсімі және одан кейін пайда болған көптеген пабтар 1835 жылы мас және бұзақыларды қамау үшін Тоттингтон түрмесінің салынуына әкелді. Оны кім салғандығы, сыртқы қабырғалардағы оюлы бет-әлпеттер кімді бейнелейтіні немесе оларды кім жасағандығы белгісіз. Алайда, ол Джон Тернердің сол уақытта Гринмаунттағы Наббс үйінің жерінде салған ақымақтықпен сәулеттік ұқсастықтарды бөліседі. Бұл туралы жергілікті диірмен жұмысшысының жазған есебі, Джон Хадсонның «Викториандық және Эдвардтық Ланкаширде» жарияланды (2008 жылдың 13 қарашасында жарияланды): 1882 жылы Бьюри мен Тоттингтон округтік темір жолы Бьюри мен Холкомб Брук желісін ашты. 1888 жылы желі Ланкашир және Йоркшир темір жолына өткізілді және Тоттингтон темір жол станциясы 1952 жылы жолаушылар тасымалы тоқтағанға дейін, ал 1963 жылы жүк тасымалы тоқтағанға дейін ашық болды. 1904 жылдың 16 қыркүйегінде Бьюри корпорациясы Трамвайлар компаниясы Маркет-стрит бойымен Бьюри мен Тоттингтон арасында электр трамвай қызметін енгізді; бұл бәсекеге жауап ретінде келесі жылы темір жол жаңа вагондарды енгізіп, Sunnywood сияқты желідегі тоқталымдар санын арттырды. Жолаушылар платформалар болмағандықтан вагондарға көтерілуге мәжбүр болды. 1972 жылы желі жабылғаннан кейін, Тоттингтон қалалық округтік кеңесі бұрынғы Холкомб Брук тармағының жол төсегін 3 шақырымдық демалыс жолы ретінде дамытуды ұсынды; жоба жаңадан құрылған Бьюри қалалық кеңесі тарапынан қабылданды және қазіргі уақытта Кирклис жолы деп аталады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тоттингтон 1944 жылдың 24 желтоқсан күні таңғы сағат 5:50-де Солтүк теңізінен ұшырылған 45 V-1 ұшатын бомбаның біріне түсті. «Дудлбаг» Чапел-стриттегі коттеджлер қатарына құлап, екі ер және төрт әйел адамды өлтіріп, 14 адамды жаралады, соның бірі кейін қайтыс болды. 21 және 23 Чапел-стрит үйлері қирады, ал екі көрші үй және дүкен зардап шекті. Соққыдан 30 фут тереңдікте кратер пайда болды, жалпы 27 үй зардап шекті, оның сегізін бұзуға тура келді. Жақын жердегі Сент-Анн шіркеуінің барлық терезелері, алтарьдың артындағы біреуін қоспағанда, сынып қалды. Жақын жердегі Штормер Хилл Холлдың Уайтхед отбасы аймақты ескерткіш баққа айналдыру үшін қаражат жинады, ол 1950 жылы ашылды. Түпнұсқа қола тақта 1975 жылы ұрланды және бақта қаза тапқандарға арналған ескерткіш тас орнатылды. Соғыстан бері Тоттингтон кеңейді, 1970-ті жылдардың басында Мурсайд аймағында тұрғын үйлер салынды және көптеген бұрынғы диірмендер орнында, мысалы Спринг диірмені мен Кирклис диірменінде жаңа үйлер салынды.

География және геология

Тоттингтонның физикалық географиясы Батыс Пеннин таулы далалары мен Россендейл аңғарының шетінде орналасуымен сипатталады. Тікелей солтүстік-батысқа қарай Аффетсайд тауы теңіз деңгейінен 900 футтан аса биіктікке көтеріледі, ал одан әрі солтүстікке қарай Кварлтонның ең жоғарғы бөлігі мен Холкомб тауы көкжиекке үстемдік етеді. Қаланың жоғары жатқан жерлерінен шығысқа қарай Скаут Мур, Харден Мур және Ноул Хилл көрінеді. Аффетсайд, Гринмаунт және Хокшоу ауылдары қаланың солтүстігінде, ал Уолшоу оңтүстік-батысында жатыр. Соғыстан кейінгі кезеңге дейін Тоттингтон Бьюри мен Блэкберн жолы бойындағы ұзын бойымен созылған елді мекен болып келді, ал шығыстағы Кирклиз аңғары сол бағыттағы құрылысқа кедерес келтіріп, Тоттингтонды Брандлхолмнен ерекшелендірді. Кирклиз аңғарының ішінде Тоттингтонның өнеркәсіптік өркендеу кезеңінде салынған бірнеше жасанды диірмен тоғандары мен су қоймалары бар. Олардың көп бөлігі құрғап қалған, бірақ қалғандары түрлі жабайы құстар мен жартастарға қолайлы орта болды. Тоттингтонның жер беті геологиясы Девенс мұздық кен орындарынан тұрады, олар Төменгі Пеннин көмір қабаттарының үстінде жатыр; Ланкашир көмір алабын құрайтын құмтастар, сазтастар және көмір қабаттарының бірдей тізбегі. Тоттингтонда көмір өндіру тарихы жоқ, бірақ түпкілікті ғимараттардың көпшілігі жергілікті жерден алынған құмтас пен қиыршық тастан салынған.

Қоғамдық профиль және құралдар

Маркет көшесі бойында орналасқан Тотингтон қаласында бірқатар тәуелсіз сауда орындары бар, оның ішінде ветеринариялық клиника, сондай-ақ мейрамханалар, пошта бөлімі және орташа өлшемді Co Op Food дүкені. Мұнда бес паб бар, оның ішінде Тотингтон тоңғарына тікелей орналасқан «Олд Дунджон Инн» пабы. 2018 жылы жабылып, пәтерлерге айналдырылғанға дейін Hark To Towler пабында жиі тірі музыка ойналатын. Тотингтон бастауыш мектебі мен Тотингтон жоғары мектебі екеуі де Ofsted ұйымынан жақсы баға алған. Қалада төрт шіркеу бар: Англия шіркеуінің Киелі Анна шіркеуі (1799), Англияның еркін шіркеуі (1867), Тотингтон методистік шіркеуі (1905) және Рим-католик шіркеуі (1963). Тотингтон медициналық орталығы 1995 жылы ашылды және 8 дәрігерлік кабинеттің орналасқан жері. Тотингтон ескерткіші 1930 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстың құрбандарына арналды. Лондондағы ескерткіш сияқты Портленд тасынан салынған; оған «Біз осы өлген адамдарға уақыт бізді өтейтіннен гөрі көп жас тоғытамыз» деген жазу ойылып қойылған, бұл Шекспирдің «Юлий Цезарь» пьесасынан алынған сөз. Оны Ланкастерлік мүсінші Уолтер Марсден жобалаған, және екі қоладан жасалған белгісі бар: біреуі бейбітшілік голубын, екіншісі күннің шығысын бейнелейді. 2-дәрежелі мәдени ескерткіш саналатын Тотингтон залында орналасқан және 2017 жылы Бьюри кеңесі тарапынан жабылуға белгіленген ауылдық кітапхана, кеңесші Ивонн Райт басқарыған еріктілер тобының күш-жігері арқасында тұрақты жабылудан құтылды және 2018 жылы Тотингтон орталығы мен қауымдық кітапхана ретінде қайта ашылды. Тотингтон қаласына Бьюри қаласына жүретін тұрақты автобус бағдарлары да қызмет көрсетеді. Тотингтон қауымдық музыкалық тобы кем дегенде 1835 жылдан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді, бұл оны елдегі ең көне мыс қорымының біріне айналдырады. Тарихы барысында ол әртүрлі атаулармен танымал болды, мысалы: Тотингтон түпкілікті тобы, Тотингтон сыйлық тобы және Тотингтон күміс тобы. Тотингтонда екі әуесқой театр ұйымы, футбол клубы және крикет клубы бар. 2002 жылдан бері қалада жыл сайын бір күндік музыкалық фестиваль мен жәрмеңке өткізіліп келеді, ол алғаш рет Патшайымның Алтын юбилейіне арналған. Жартылай ауылдық жерде орналасқандықтан, Тотингтон қаласы қоғамдық саябақтармен және ойын алаңдарымен жақсы қамтамасыз етілген, оның ішінде солтүстік жағындағы Олд Кей паркі, кітапхананың артындағы Таун Медоу паркі, Комптон Медоу және Екі Брук және Кирклис аңғарлары бар.