Оттава өңірінің ағылшын тілі – Канадa ағылшын тілінің ерекше диалектісі. Түндік Америка тілдері атласы Арнприордағы ерекшелігін анықтады. Брогу, айтылу ерекшеліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оттава алқабы ағылшын тілі – бұл Канада ағылшын тілінің Оттава алқабындағы нұсқасы, әсіресе, аймақтың тарихи жергілікті диалекттеріне қатысты, қазіргі уақытта олардың қолданылуы азайып барады. Мұндай дәстүрлі диалекттердің акценттері көбінесе Оттава алқабының твангі немесе брогы деп аталады. Оттава алқабы тарихи тұрғыдан Оттава өзенінің бойымен Монреальдің солтүстік-батысынан бастап Оттава қаласы мен Алгонкин саябағының солтүстігіне дейін созылады. Солтүстік Америка ағылшын тілінің атласы Арнприорда Оттава алқабының дәстүрлі диалекттік ошағын анықтайды, онда канадалық дауыс көтерілісі байқалмайды және ол әдетте алдында қатты айтылады, бірақ бұл ерекшеліктер Оттава қаласының өзінде де, басқа да жақын қалаларда да стандартты канадалық ағылшын тілінде сөйлейтін адамдарда құжатталмаған. 1980 жылдары тіл білімі маманы Иан Прингл және оның әріптестері халық тығыздығы төмен Оттава алқабында диалект ерекшеліктерінің үлкен әртүрлілігі бар екенін, оның ішінде ирландиялық ағылшын тілінің күшті ықпалы бар екенін мәлімдеді; алайда, мұндай әртүрліліктің мәні толыққанды зерттелген жоқ. Жалпы фонетикалық тұрғыдан алғанда, ирландиялық текті адамдардың Оттава алқабындағы твангісінде барлық жағдайларда және контексттерде дауыс көтерілісі байқалады, бұл контекстке байланысты болатын канадалық ағылшын тілінің дәстүрлі "канадалық дауыс көтерілісінен" өзгеше. Синтаксис тұрғысынан, бұл тванг "to" баптамасының орнына "for to" қолданылуымен сипатталады. Сонымен қатар, Оттава алқабының әр түрлі аймақтарында өзіндік сөздік қоры (лексикалық ерекшеліктері) болуы мүмкін.
Ottawa Valley English is Canadian English of the Ottawa Valley, particularly in reference to the historical local varieties of the area, now largely in decline. The accents of such traditional varieties are commonly referred to as an Ottawa Valley twang or brogue. The Ottawa Valley historically extends along the Ottawa River from northwest of Montreal through the city of Ottawa and north of Algonquin Park. The Atlas of North American English identifies an Ottawa Valley traditional dialect enclave in Arnprior, which lacks the Canadian raising of and strongly fronts before , but neither feature is documented in the City of Ottawa itself or in other nearby urban areas, which speak Standard Canadian English. In the 1980s, linguist Ian Pringle and colleagues claimed that there was a huge variation in dialect features throughout the thinly populated Ottawa Valley, notably with large Hiberno English influence; however, the nature of such variation has never been thoroughly described. At a general phonetic level, the Ottawa Valley twang of Irish descended people is characterized by raising of and in all contexts, as opposed to the Canadian English's more typical "Canadian raising", which is context dependent. In terms of syntax, the twang features the use of "for to" in place of the "to" initiative. Additionally, various regions of the Ottawa Valley may possess their own vocabularies (lexical features) as well.
Тарих
Француздар 19-ғасырдың басында тері саудасы кезінде Оттава аңғарында алғашқы қоныстанғандардың бірі болғанмен, кейіннен оларға ирландтар мен шотландтар қосылды және олар аймақтағы басты мәдени топтарға айналды. Жұмыс және сауда мүмкіндіктері, сондай-ақ арзан жерге қол жеткізу Оттава аңғарында қоныстануды тартымды етті. Аңғардың халқы 1891 жылдан кейінгі жылдары ең көпке жетті. Бельгиялық, швейцариялық, итальяндық, неміс, поляк және лоялист қоныс аударушылар қосылса да, олардың мәдениеттері бір-бірінен айқын түрде ерекше болып сақталды. Белгілі бір аймақтарда шоғырланып, мұра тілдерін және діндерін сақтап, осы мәдени ошақтар аңғардың қалашықтарының қалыптасуына себепкер болды. Мысалы, Оттава аңғарының диалектісінің ерекшеліктері Гленгарри, Ланарк, Ренфрю, Гренвилл, Дундас, Стормонт, Прескотт және Рассел округтерінде байқалады, әр аймақтың өзіндік сөздік қоры мен дыбысталу ерекшеліктері де бар. Гленгарри округына қоныс аударғандардың көпшілігі – Шотландияның таулы аймақтарынан келген гэль тілінде сөйлейтін адамдар еді, олар ақырында батыс және оңтүстікке орналасқан лоялисттерден ағылшын тілін үйренді. Дегенмен, Ланарк округының көптеген тұрғындары Шотландияның жазық жерлерінен келген. Ренфрю округы да Шотландияның таулы аймағы болған, бірақ оның көптеген алғашқы қоныс аударушылары келген кезде-ақ ағылшын тілін білген сияқты көрінеді.
While the French were among the first to settle in the Ottawa Valley during the early 19th century fur trade, they were later joined by the Irish and Scottish and they became the major cultural groups in the region. Work and trade opportunities and access to cheap land all made settlement in the Ottawa Valley attractive. The valley's population peaked in the years following 1891. Although joined by Belgian, Swiss, Italian, German, Polish, and Loyalist settlers, those cultures managed to remain fairly distinct from one another. Concentrating in certain areas and preserving heritage languages and religions, the cultural pockets were what eventually led to the formation of the valley's townships. While the characteristics of the Ottawa Valley twang are evident throughout the Glengarry, Lanark, Renfrew, Grenville, Dundas, Stormont, Prescott, and Russell Counties, for example, each area also has its unique vocabulary and phonological traits as well. Those who settled in Glengarry County were mostly Gaelic speakers arriving from the Scottish Highlands, who eventually learned English from the neighbouring Loyalists to the west and the south. Many of Lanark County's residents, however, originated from the Scottish Lowlands. While Renfrew County was also a Scottish Highland settlement, many of its original settlers seemed to have already known English upon their arrival.
Фонологиялық ерекшеліктері
Оттава аңғарының дәстүрлі сөйлеушілерінде дауыстың алға жылжуы және кез келген контексте мен дауыстарының көтерілуі, бұл ирланд және шотланд ағылшын тілдерін еске түсіреді. Сент-Лоуренс аңғарының солтүстік жағалауында АҚШ-тан келген лоялист диалектілерінің ошақтары орналасқан, олардың арасында стандартты канадалық ағылшын тілінің көпшілігінен айырмашылығы, «кот-құс» айырмашылығының сақталуының басым тенденциясы байқалады.
The fronting of before and the consistent raising of and in any context, all of which is reminiscent of Irish and Scottish English, have been reported in traditional speakers of the Ottawa Valley. The north shore of the St. Lawrence Valley is home to Loyalist dialect pockets from the United States, including a dominant trend of the absence of the cot caught merger, unlike most speakers of Standard Canadian English.
Лексикалық ерекшеліктер
Гленгарри ағылшын тілінде кейде гэль тілінен сөздерді қабылдау кездеседі, мысалы, "gruamach" – бұл қараңғы және бұлтты күнді сипаттау үшін қолданылады. Кейбір фонетикалық ерекшеліктер де гэль тілінен көшірілген, мысалы, соңғы дауыстық дыбыстардың айқын жұмсаруы, сондай-ақ дауыс дыбыстар кластерлерінің өзгеруі. Ланарк округының көптеген тұрғындары Шотландияның төмендіктерінен келген, өздерінің мұралық диалекттерінің сөздік қорын әкелген. Мысалы, "бен" термині көптеген канадалықтар "қонақ бөлмесі" деп, ал Оттава аңғарының тұрғындары "салон" деп атайтын жерге қатысты қолданылады. "Rones" сөзі "eavestroughs" және "gutters" орнына қолданылады. Фонетикалық тұрғыдан Рейнфрю округының ағылшын тіліне аймақтағы поляк тілінде сөйлейтін адамдардың да, ирланд халқымен байланыстың да әсері бар. Оттава аңғарының акценті мен аймақтың ағылшын тіліне ирландтықтардың ең күшті әсерінің бірі – "for to" конструкциясының енгізілуі. Бұл синтаксистік ерекшелік, онда "for" сөзі "to" инфинитивінің алдына қосылады. "For to" қолданылысы Солтүстік Ирландияда кең таралған Белфаст ағылшын тілінің маңызды белгісі болып табылады. Бұл ирландтық әсер болғанымен, оның ерте ағылшын тілінде де қолданылғанына дәлелдер бар. 1600 жылдарға дейін кедей және төменгі тапқа жататын азаматтар өз сөйлеулерінде және әңгімелерінде "for to" сөзін қолданған. Бұл фразаның жиі қолданылатын мысалдары: Оны мақсатты білдіру үшін ("Мен ірімшік алу үшін дүкенге бардым"), қызығушылықты білдіру үшін ("Оған солай айту үшін!"), және инфинитивтің грамматикалық субъект ретінде қолданылатын сөйлемдерде ("Бұл жерде қалу да соншалықты қымбат болар еді"). Бұл ерекшелік Канада ағылшын тілінің тағы бір түрінде, атап айтқанда Ньюфаундленд ағылшын тілінде де кездеседі, мысалы, Grey Foggy Day және The Prisoner of Newfoundland сияқты танымал халық әндерінде, біріншісі әншінің "қайта оралуға" ниеттенгенін, ал екіншісі әншінің "Харвидің портына жүк түсіруге жіберілгенін" көрсетеді.
English in Glengarry features occasional borrowing from Gaelic words, an example being "gruamach" to describe a gloomy and overcast day. Some phonological features are also transferred from Gaelic, such as the marked devoicing of final voiced consonants as well as the alteration of consonant clusters. Many residents of Lanark County originated from the Scottish Lowlands, bringing vocabulary elements of their heritage dialects as well. The term "ben," for example, is used to refer to what most Canadians would call a "living room" or what Ottawa Valley inhabitants would call a "parlour." "Rones" is used in place of "eavestroughs" and "gutters." Phonologically, the English of Renfrew County is influenced by Polish speakers in the region but also by a greater contact with Irish populations. One of the strongest Irish influences on Ottawa Valley twang and the English of the area, in general, is the introduction of "for to." That is a syntactic feature where "for" is added to the "to" infinitive before verbs. The use of "for to" is an important characteristic of Belfast English, a prominent dialect spoken in Northern Ireland. While that is Irish influenced, there has also been evidence of its use in Early English. Until around the 1600s, citizens of the poorer and lower classes have been known to use "for to" in their speech and dialogues. The following are common uses of the phrase: It can be used in statements of purpose ("I went to the shop for to get the cheese"), in exclamations ("For to tell her like that! "), and sentences where the infinitive is featured as the subject ("For to stay here would just be as expensive"). This trait can also be found in another variety of Canadian English, namely Newfoundland English, as shown in popular Newfoundland folk songs such as Grey Foggy Day and The Prisoner of Newfoundland, with the former expressing that the singer would "come home for to stay" and the latter expressing that the singer was "consigned to Harvey's wharf a cargo for to land".
Қазіргі жағдай
Мұра мен мәдениеттердің үлкен, алуан түрлі жинағына мекен болғанымен, Оттава аңғарының ерекше ерекшеліктері төмендеп бара жатыр. 1975 жылы Чемберс байқағандай, "Бүгінде осы твангтың көбі табылмайды, себебі айналасындағы аумақтың көп бөлігі мен қаланың өзі жалпы ағылшын тіліне сіңіп кеткен". Осының салдарынан, осы тақырыптағы әдебиеттердің де жетіспеушілігі байқалады. Иан Прингл мен Энох Падольскийдің зерттеулері Оттава аңғары мен оның тілдік ерекшеліктеріне толыққанды бағытталған жалғыз зерттеулердің бірі болып табылады. "For to" қолданысы Оттава аңғарының ең танымал белгілерінің бірі болғанымен, оның қолданылуына қатысты деректер шектеулі және бұрмалануға ұшырауы мүмкін. Бұл синтаксистік ерекшелікті қолданушылар болғанымен, оны қамтитын көптеген сөйлемдер бүгінгі стандартты канад тілінде грамматикалық қате деп есептеледі. Осының нәтижесінде "for to" қолданысы туралы мәліметтер жеткіліксіз көрсетілуі мүмкін, тіпті кейде "теріс артық баяндау" деп аталатын жағдайларда жамандалуы да мүмкін.
Although home to a large, diverse collection of heritages and cultures, the distinctive traits of the Ottawa Valley Twang are arguably in decline. Years ago in 1975, Chambers observed, "Little of this twang can be found today as most of the surrounding area and all the city have assimilated to General English." As a result, there is also a lack of literature in this subject. The study by Ian Pringle and Enoch Padolsky is among the only research entirely focused on Ottawa Valley and its linguistic features and characteristics. Even though it is one of the most recognizable traits of the Ottawa Valley twang, the data available in regards to the use of "for to" is limited and susceptible to skewing. While speakers have historically used that syntactic feature, many sentences containing it are considered grammatically incorrect in today's Standard Canadian English. As a result, the use of "for to" may be underreported or even further denounced by what is sometimes referred to as "negative over reporting."