Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық композитор, 18 ғасырлық итальяндық музыкант Франческо Заппа (franˈtʃeskɔ dˈdzappa, 1717 жылы Миланда дүниеге келген, – 17 қаңтар 1803 жылы Гаагада қайтыс болған) – итальяндық виолончелист және композитор, ересек өмірінің көп бөлігін Нидерландының Гаага қаласында өткізген. Ол виртуоздық шело ойнауымен жоғары бағаланған, ал оның шығармалары бүкіл Еуропаға жарияланып, таратылған. Заппа Нидерландының музыкалық өміріне зор үлес қосып, орындаушы, композитор, концерт ұйымдастырушы және педагог ретінде Гааганың 18 ғасырлық музыкалық өмірінің сапасын, жандылығын және халықаралық деңгейін арттырды.
Italian composer
the 18th century Italian musician
Francesco Zappa (franˈtʃeskɔ dˈdzappa, 1717 most likely in Milan – 17 January 1803 in The Hague) was an Italian cellist and composer who lived most of his adult life in The Hague, the Netherlands. He was highly regarded for his virtuoso cello playing and his compositions were published and distributed throughout Europe. Zappa was of importance to the musical life of the Netherlands, and made substantial contributions to the quality, vibrancy and international outlook of The Hague's 18th century music scene as a performer, composer, concert organiser and teacher.
Өмір
Заппаның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Заппа алғаш рет сицилиялық граф Катаниге жұмысқа орналасты, оған өзінің алғашқы шығармасын – 6 трио сонатасын арнады. Ол Йорк герцогы үшін жұмыс істеді, герцог Италияда болған кезінде оған музыка сабақтары берді, 1763 жылдың қарашасынан 1764 жылдың ортасына дейін, өз трио сонаталарының 2-операсының титул бетінде өзін герцогтың музыка шебері (maestro di musica) деп көрсетті. 1764 жылдың ортасында Заппа мен отандасы Риччи Еуропаға сапар шегіп, Дрезден, Франкфурт, Майнц және Мангейм қалаларын аралады. 1764 жылдың қыркүйегінде екеуі Нидерландыда концерттер берді. Осы кезеңде Заппа Гаагада бекінді, содан кейін ол келесі төрт онжылдық бойы Оранж принцінің сарайында тұрақты түрде жұмыс істеді, алғаш рет 1766 жылы сарайдың қысқы концерттік маусымы үшін жалақы тізіміне енді. 1771 жылы ол Германияда концерттер сериясын өткізді, 22 қыркүйекте Данцигке және Франкфурт-на-Майнеге барды. Ол 1770 жылдары Парижде де белсенді болды деген болжам бар. Мендельдің (1879) мәліметінше, ол 1781 жылы Германияға тағы бір сапар жасады, ал "оның нәзік және әдемі үні" тыңдағандардың барлығын таң қалдырды. 1780-ші жылдардың соңында Заппа әлі де Гаагадағы музыка шебері (Maître de musique à la Haye) ретінде жұмыс істеді, бұл оның 1788 жылғы Quartetto concertante қолжазбасында көрсетілген. Басқа құжаттар да оның қалада болуын растайды. 1791 жылдың 1 тамызында ол Голландияда тұрақты түрде тұруға рұқсат алды. 1794 жылдың 2 қарашасында Гаагадағы Биненхофта Заппа сарайдың соңғы концертінде өнер көрсетті, одан кейін штатгальтер отбасысы Франциядан келген әскерлердің шабуылына байланысты Англияға қашып кетті, бұл сарайдың музыкалық бағдарламасына соңғы нүкте болды.
Little is known about Zappa's early life. Zappa was first employed by the Sicilian Count Catani, to whom he dedicated his first work, 6 Trio sonatas. He worked for the Duke of York, giving him music lessons during the Duke's stay in Italy, from November 1763 to the middle of 1764, listing himself as maestro di (musica) to the Duke on the title page of his Trio sonatas Opus 2. In mid 1764, Zappa and compatriot Ricci embarked on a tour of Europe, visiting Dresden, Frankfurt, Mainz and Mannheim. In September 1764, the two performed concerts around the Netherlands. In this period, Zappa established himself in The Hague, where he was subsequently employed by the Court of the Prince of Orange with regularity for the next four decades, first appearing on the payroll for the court's Winter concert season in 1766. In 1771 he played a series of concerts in Germany, visiting Danzig and, on 22 September, Frankfurt am Main. It is likely that he was also active in Paris in the 1770s. According to Mendel (1879), he undertook another tour of Germany in 1781, and with "his gentle and beautiful sound" inspired wonder in all who listened. At the end of the 1780s Zappa was still gainfully employed as a music master based in The Hague (Maître de musique à la Haye), as noted in the 1788 manuscript of his Quartetto concertante. Other documentation confirms his continued presence in the city. He received a permanent Dutch residence permit on 1 August 1791. In The Hague's Binnenhof on 2 November 1794, Zappa played in the court's last concert before the stadholder's family abdicated, fleeing to England in the face of the invading French army, which put an end to the court's music programme.
Музыкалық шығыс
Заппаның шығармашылығы симфониялар, триолар, сонаталар, дивертимендер және әндерді қамтиды. Оның композицияларында виолончельдің рөлі көбінесе маңызды орын алады. Франк Заппа (1940–1993) оның туралы біліп, Франческо Заппаның Opus 1 триоларын және Opus 4 сонаталарын Synclavier деп аталатын цифрлық синтезаторда орындады. Жазбалар 1984 жылы «Франческо Заппа» альбомында жарық көрді. Франк Заппа альбомды «200 жылдан астам уақыттан бері оның (Франческо Заппаның) алғашқы цифрлық жазбасы» деп сипаттады. Көптеген адамдар олардың туыс екенін болжаса да, Франк Заппа «The Real Frank Zappa Book» кітабында олардың туыс емес екенін мәлімдеді. Франческо Заппаның симфонияларының алғашқы жазбасын Саймон Мерфи басқарған «Жаңа Голландия Академиясы» жасады; PENTATONE PTC 5186 365, 2009 жылы шығарылды. Жазбада американдық барокко виолончельшісі Кэролайн Канг Заппаның «виолончель симфонияларында» солист ретінде ойнайды.
Zappa's oeuvre includes symphonies, trios, sonatas, divertimenti and songs. His compositions often feature a prominent role for the cello. Frank Zappa (1940–1993) found out about him and performed Francesco Zappa's Opus 1 trios and Opus 4 sonatas on a digital synthesizer called the Synclavier. The recordings were released on the album Francesco Zappa in 1984. Frank Zappa described the album as "His (Francesco Zappa's) First Digital Recording in over 200 Years". While assumed by many to have been related, Frank Zappa stated in The Real Frank Zappa Book that in fact they were not. The first recording of Francesco Zappa's symphonies was made by the New Dutch Academy directed by Simon Murphy; PENTATONE PTC 5186 365, released in 2009. The recording features American Baroque cellist Caroline Kang in the solo role in Zappa's "cello symphonies".