Француз-неміс танкқа қарсы зымыран жүйесі HOT

Кіріспе

Француз/неміс танкіге қарсы зымыран

HOT (фр. Haut subsonique Optiquement Téléguidé Tiré d'un Tube, немесе жоғары субсонылық, оптикалық, қашықтан басқарылатын, түтікшеден ұшырылатын) – екінші буынның ұзақ қашықтықтағы танкіге қарсы зымыран жүйесі. Ол бастапқыда француз және Батыс Германия әскерлеріндегі ескі SS.11 сымды басқару зымыранының орнын алмастыру үшін әзірленген. Бұл жобаны неміс фирмасы Bölkow және француз фирмасы Nord бірлесіп жасады. Bölkow және Nord кейіннен MBB және Aérospatiale болып бірікті, одан кейін екеуі де MILAN, Roland және HOT зымырандарын жобалау және өндіру үшін Euromissile құрды. Бұл ақырында MBDA құрамына кірді. SS.11-мен салыстырғанда, HOT зымыраны ұзаққа ұшады, жылдамырақ, және қолмен емес, жартылай автоматты түрде басқарылады. Ол өз класындағы ең табысты зымырандардың біріне айналды, ондаған мың зымырандар өндірілді, оны әлемнің оннан астам елі қолданды және бірнеше соғыста жауынгерлік қабілетін көрсетті. Зымыран жүйесі көбінесе жеңіл және орташа бронетранспорттық құралдарға, сондай-ақ шабуылдық тікұшақтарға орнатылады. HOT 1976 жылы шектеулі өндіріске кірді, ал 1978 жылы ай сайын 800 зымыранды жаппай өндіруге қол жеткізілді. HOT бастапқыда арнайы бронетранспорттық құралдарға орнатылған неміс және француз армияларында қолданылды. Сонымен қатар, Euromissile жаппай өндіріс басталған кезде Таяу Шығыс елдерінен үлкен экспорттық тапсырыстар алды, ал немістер PARS 3 LR-ге көшуді жоспарлап отыр. Австрия HOT зымыранын тасымалдайтын танктерді пайдаланудан шығарды, ал Испания HOT зымырандарының орнын алмастыру үшін Spike зымырандарына көшіп жатыр. HOT зымыраны әлемнің басқа да аймақтарында кеңінен қолданылуда.

Ұшыру платформалары

HOT зымырандары көліктер мен тікұшақтарға орналастырылды. Бундесвер Raketenjagdpanzer 2 танк жойғышын HOT зымыранын қолдану үшін Jaguar 1 деп аталатын құрылғымен жаңартты. Jaguar 1 бір Euromissile K3S құрылғысын орнатты және 20 HOT зымыранын тасымалдай алды, оның біреуі құрылғыға орнатылған. Бұл танк жойғышын Австрия да пайдаланды. Франция AMX 10P машинасының нұсқасын жасады, онда көліктің 20 мм-лік стандартты пулемет мұнарасының орнына Lancelot деп аталатын брондалған төрт түтіклі HOT зымыран құрылғысы орнатылды. Ланселот мұнарасында 20 HOT зымыраны бар – 4 құрылғыда, ал 16 сақталады. Ол X12 еселік үлкейтуі бар көздегішті және лазерлік қашықтық өлшегішті пайдаланады. Бірден-бір белгілі клиент – Сауд Арабиясы. HOT зымырандары Panhard VCR/TH және VAB VCAC сияқты дөңгелекті көліктерге де орнатылды. VCR және VCAC машиналарының екеуі де төрт дайын зымыранды тасыды. VAB Mephisto мұнарасының TH мұнарасынан басты артықшылығы – оператор мен зымырандардың екеуі де броняның қорғауында болады, ал Mephisto мұнарасын C 130 немесе C 160 көлік ұшағына тиеу үшін көліктің үстіңгі бөлігіне дейін жабыстыруға болады. 1986 жылы Euromissile компаниясы ATLAS (Affut de Tir Leger Au Sol – шамамен «жеңіл жерден атуға арналған құрылғы») деп аталатын HOT зымырандары үшін бір ұңғымалы жерден ату жүйесін ұсынды, оны кішкентай броньсыз көліктерге, мысалы Jeep немесе Land Rover-ге орнатуға болады. Мақсаты – ұзақ қашықтықтағы патрульдердің танктың негізгі пулеметінің қашықтығынан тыс ауыр брондаумен күресу үшін пайдалана алатын танкқа қарсы қаруды ұсыну. ATLAS әртүрлі төрт дөңгелекті жеңіл көліктерге орнатылған TOW-ға ұқсас. Бірақ TOW-тың жеңіл көлік құрылғысынан айырмашылығы, ол HOT зымыранының итергіш және тұрақты қозғалтқыштарынан оқ атушыны қорғайтын қалқанмен жабдықталған, олар контейнерден шыққанда жанады. ATLAS құрылғысы орнатылған көлікте танкқа қарсы соққылы бөлігі бар HOT және көп мақсатты соққылы бөлігі бар HOT зымырандарының қосымша жиынтығы болады деп күтілуде. Германия екі үштік құрылғыда алты HOT зымыранын тасымалдай алатын Bo 105 PAH 1-ді таңдады. Кейіннен HOT зымыраны басқа тікұшақтардан, мысалы неміс Tiger тікұшағынан (екі төрттік құрылғыда сегіз HOT зымыранымен) және Оңтүстік Африканың Rooivalk тікұшағынан атуға жарамды деп танылды.

HOT missiles have been deployed on both vehicles and helicopters. The Bundeswehr upgraded the Raketenjagdpanzer 2 tank destroyer to use the HOT missile in what was designated as the Jaguar 1. The Jaguar 1 mounted a single Euromissile K3S launcher and carried 20 HOT missiles, one of which was carried in the launcher. This tank destroyer was also used by Austria. France developed a variant of the AMX 10P that substituted an armored four tube HOT missile launcher called the Lancelot for the vehicle's regular 20mm cannon turret. The Lancelot turret carriers 20 HOT missiles—4 mounted and 16 stored inside—and uses a sight with X12 magnification as well as a laser rangefinder. The only known customer is Saudi Arabia. HOT missiles have also been mounted on wheeled vehicles such as the Panhard VCR/TH and the VAB VCAC with the Mephisto turret. Both the VCR and the VCAC carried four ready to launch missiles. The main advantage that the VAB Mephisto turret has over the TH turret is that both the operator and the missiles are both under armor and the Mephisto turret can be retracted flush with the vehicle's top for loading on either the C 130 or C 160 transport aircraft. In an unusual move, in 1986 Euromissile offered a single round ground launched system for HOT missiles called ATLAS (Affut de Tir Leger Au Sol which approximately translates as light ground firing mount) for installation on smaller unarmored vehicles, like the Jeep or Land Rover. The object was to field an antitank weapon that long range patrols could use to engage heavy armor beyond the range of the tank's main cannon. The ATLAS is similar to the TOW mounted on various four wheel drive light vehicles. But, unlike the TOW light vehicle mount, there is a shield to protect the gunner against the HOT's booster and sustainer motors, which are both burning as they exit the container. The vehicle mounting the ATLAS is expected to carry a mix of both HOT missiles with antitank warheads and the HOT with the multi purpose warhead. Germany opted for the Bo 105 PAH 1, which is capable of carrying six HOT missiles in two triple launchers. Subsequently, the HOT missile was qualified for launch from other helicopters, such as the German Tiger helicopter (carrying up to eight HOT's in two quad launchers) and the South African Rooivalk helicopter.

Қызмет тарихы

1975 жылға қарай әзірлеме аяқталды және әртүрлі қорғаныс министрліктері бағалау жүргізді. Жаппай өндіріс 1976 жылы басталды, ал алғашқы HOT зымырандары 1978 жылы қолданысқа енгізілді. 1980 жылдардың басында вертолеттерден атуға арналған Viviane түнгі көзқарасы жасалды. 1985 жылы HOT 2 ұсынылды, ал 1992 жылы HOT 2MP деп аталатын көп мақсатты оқ-дәрі нұсқасы қолданысқа енгізілді. Зымыранды тесіп өту қабілеті жағынан тиімділігі төмен болғанымен, HOT 2MP сынықтар мен өртке қарсы да әсер етеді. 1987 жылға қарай 1434 ұшқыш құрал және 70 350 зымыран өндірілді. HOT 3 1998 жылы қолданысқа берілді және жарылғыш реактивті броньды бұзуға қабілетті, сондай-ақ қарсы кедергі шараларын жақсартуға мүмкіндік беретін тандемді HEAT жарылыс басына ие. HOT 3 Германияның Tiger шабуылдық тікұшағының зымырандық қарулануы ретінде, PARS 3 LR қолжетімді болғанға дейін таңдалды. HOT бірнеше соғыстарда қолданылған, оның ішінде Иран-Ирак соғысы, Ливан, Чад, Батыс Сахара, 1991 жылғы Перс шығанағы соғысы және 2007 жылдың мамырында Ливанда Триполиден солтүстікке қарай Нахр-эль-Баред лагерінде ФАТХ әл-Ислам экстремистеріне қарсы. Әртүрлі хабарламаларға сәйкес, HOT-тың алғашқы жауынгерлік қолданылуы Иран-Ирак соғысы кезінде болды, ол UTM 800 мұнарасымен жабдықталған Panhard VCR/TH 6x6 дөңгелекті бронетранспортерлерінен атылды. Иран армиясының қолдауындағы VCR/TH үлгілерінің суреттері де тіркелді. Француздық Daguet дивизиясының 60 SA 342 M Gazelle тікұшақтары Перс шығанағы соғысы кезінде 187 HOT зымыранын атты; 27 эскадрилья шабуылында 127 нысан жойылды (шамамен жиырма танк пен бронетранспорт, қырықтан астам әскер тасымалдау машинасы, он бес артиллериялық құрал және көптеген қолдау пункттері). Véhicule de l'Avant Blindé Mephisto шамамен алты жүзге жуық.

2011 жылдың маусым айында Harmattan операциясы аясында француздық Gazelle тікұшақтары БҰҰ 1973 жылғы қаулысын күшімен орындауға бағытталған НАТО операциясының аясында Қаддафиді қолдайтын түрлі нысаналарға 425 HOT зымыранын атты. Зымыран соңғы кезде Сирия армиясы тарапынан ИМ-ға қарсы күресте, әсіресе Пальмира шабуылында қолданылды.

Нұсқалар

MBDA Euromissile компаниясын сатып алды және қазір барлық қолданыстағы нұсқалардың өндірісімен, сондай-ақ HOT әзірлемесімен айналысады. Белгілеуі Ұзындығы м Диаметрі мм Қанатының ені м Ұшыру салмағы кг Жарылғыш бөлігі kg Зәрлі қабатты тесіп өтуі (шамамен) мм Қашықтығы м Жылдамдығы км/сағ (м/с) HOT 1,27 136 0,31 23,5 5 HEAT 800 75–4000 HOT 2/ 2MP 1,30 150 0,31 23,5 5 HEAT 900 (2) 350 (2MP) 75–4000 HOT 3 1,30 150 0,31 24,5 6,48 тандемді HEAT 1250 75–4300

Максималды қашықтықта нысанаға жету уақыты 17,3 секунд, ал орташа жылдамдығы – .

Операторлар

Jane's World Armies 23-ші нөмірінен және SIPRI қару-жарақ сату деректер базасынан алынған мәліметтер.

Қазіргі операторлар

: 1986–87 жылдары тікұшақтарда қолдану үшін жеткізілді. : HOT 2 және HOT 3 1996–98 жылдары Jaguar 1 (қазір қолданыстан шығарылған) үшін жеткізілді. : Газель тікұшақтарында қолдану үшін 1982 жылы жеткізілді. (582 HOT 2/3) : Panhard M3 машиналарында қолданылады. : Газель тікұшақтарында қолдану үшін 1988–89 жылдары жеткізілді. : Газель тікұшақтары және VAB VCAC машиналарында қолдану үшін 1988 жылы жеткізілді. : SA 341 тікұшақтарында қолдану үшін 1982–83 жылдары жеткізілді. : Газель тікұшақтарында қолдану үшін 1978 және 1985 жылдары жеткізілді. : Газель тікұшақтары және VAB VCAC машиналарында қолданылады. : Tiger тікұшақтары және Jaguar 1 танк жойғыштарында қолданылады. : Газель тікұшақтары және VCR TH машиналарында қолдану үшін 1978, 1980 және 1982 жылдары жеткізілді. : HOT және HOT 2 1977 және 1999 жылдары Газель тікұшақтарында қолдану үшін жеткізілді. : 2007 және 2017 жылдары жеткізілген HOT зымырандары Газель тікұшақтары және VAB Mephisto машиналарында қолдануға арналған. : HOT және HOT 2 1983 және 1991 жылдары тікұшақтар мен машиналарында қолдану үшін жеткізілді. : Газель тікұшақтары және VAB VCAC машиналарында қолдану үшін 1984–85 жылдары жеткізілді. : HOT және HOT 2 1989 және 1997 жылдары AMX 10 үшін жеткізілді. : BO 105CB машиналарында қолдану үшін 1979 және 1990 жылдары жеткізілді. : Газель тікұшақтарында қолдану үшін 1981 жылы жеткізілді. : Gazelle SA 342 тікұшақтарында қолданыста. : Газель тікұшақтарында қолдану үшін 1980 жылы жеткізілді.