Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бангкоктың орталық бөлігіндегі будда ғибадатханасы Уат Арун Ратчаварарам Ратчаварамахавихан (วัดอรุณราชวราราม ราชวรมหาวิหาร) немесе Уат Арун ("Таң ғибадатханасы") – Бангкоктың Бангкок Яй ауданындағы будда ғибадатханасы (ват). Ол Тонбуриде Чао-Фрая өзенінің батыс жағалауында орналасқан. Ғибадатхананың аты индуистік құдай Арунадан шыққан, ол көбінесе күннің шығысымен байланысты бейнеленеді. Уат Арун Таиландтың ең танымал көрікті жерлерінің бірі. Ғибадатхана кем дегенде 17 ғасырдан бері сақталған, бірақ оның ерекше пранг (мұнара) 19 ғасырдың басында Рама II және Рама III патшалықтары тұсында салынған.
Buddhist temple in central Bangkok, Thailand
Wat Arun Ratchawararam Ratchawaramahawihan (วัดอรุณราชวราราม ราชวรมหาวิหาร ) or Wat Arun (, "Temple of Dawn") is a Buddhist temple (wat) in the Bangkok Yai district of Bangkok, Thailand. It is situated on Thonburi on the west bank of the Chao Phraya River. The temple derives its name from the Hindu god Aruṇa, often personified as the radiations of the rising sun. Wat Arun is among the best known of Thailand's landmarks. Although the temple has existed since at least the 17th century, its distinctive prang (spire) was built in the early 19th century during the reigns of Rama II and Rama III.
Тарих
Аюттхая патшалығы заманынан бері Ват Арун орналасқан жерде будда ғибадатханасы болған. Ол кезде ол Банг Макок ауылының атымен Wat Makok деп аталған (макок – Spondias pinnata өсімдігінің тай тіліндегі атауы). Тарихшы Дамронг Раджанубхабтың сөзіне қарағанда, бұл ғибадатхана Нарайдың (1656–88) тұсындағы француз карталарында көрсетілген. Аюттхая құлдырағаннан кейін Тхаксин (1767–82) өзінің жаңа астанасы Тхонбуриді ғибадатханаға жақын орнатқанда, ғибадатхана Ват Ченг деп атау алды. Таксин таңертең ғибадатхананың жанынан өткен соң, оны қайта жаңартуға уәде берген деп есептеледі. 1785 жылы, Ват Пхра Кевке көшірілгенге дейін, ғибадатханада Изумруд Будданың мүсіні сақталған. Таксин билігінде ғибадатхана патша сарайының аумағында орналасқан, ал оның ізбасары Рама I (1782–1809) сарайды өзеннің арғы бетіне көшірген. Ғибадатхана Чулалонгкорн (Рама V, 1868–1910) тұсында және Бангкок негізін қалаудың екі жүз жылдығына дайындалып, 1980 жылы кең ауқымды жөндеуден өтті. Прангтың ең ірі жөндеу жұмыстары 2013 жылдан 2017 жылға дейін жүргізілді, оның барысында көптеген сынған плиткалар ауыстырылып, көптеген беттерді қайта жаңарту үшін әк пластыры қолданылды (алдыңғы жөндеулерде қолданылған цементтің орнына). 2017 жылы жұмыс аяқталуға жақын келгенде, ғибадатхананың жаңа келбетіне байланысты сын-пікірлер туды, ол бұрынғы күйімен салыстырғанда ақтанғандай көрінді. Көркем өнер департаменті бұл жұмысты қорғап, ғибадатхананың бастапқы түрін дәл бейнелеу үшін мұқият жасалғанын мәлімдеді.
A Buddhist temple had existed at the site of Wat Arun since the time of the Ayutthaya Kingdom. It was then known as Wat Makok, after the village of Bang Makok in which it was built (makok is the Thai name for the Spondias pinnata plant). According to the historian Prince Damrong Rajanubhab, the temple was shown in French maps during the reign of Narai (1656–88). The temple was renamed Wat Chaeng by Taksin (1767–82) when he established his new capital of Thonburi near the temple, following the fall of Ayutthaya. It is believed that Taksin vowed to restore the temple after passing it at dawn. The temple enshrined the Emerald Buddha image before it was transferred to Wat Phra Kaew on the river's eastern bank in 1785. The temple was on the grounds of the royal palace during Taksin's reign, before his successor, Rama I (1782–1809), moved the palace to the other side of the river. The temple underwent major restorations during the reign of Chulalongkorn (Rama V, 1868–1910) and in 1980, prior to the bicentenary celebration of Bangkok's foundation. The most extensive restoration work on the prang was undertaken from 2013 to 2017, during which a substantial number of broken tiles were replaced and lime plaster was used to re finish many of the surfaces (replacing the cement used during earlier restorations). As the work neared its end in 2017, photographs of the results drew some criticism for the temple's new appearance, which seemed white washed compared to its previous state. The Fine Arts Department defended the work, stating that it was carefully done to reflect the temple's original appearance.
Сәулет
Ват Арунның басты ерекшелігі – оның орталық прангі, ол түрлі-түсті фарформен әшекейленген. Бұл түрлі түсті фаянспен қапталған ступа сияқты пагода ретінде түсіндіріледі. Биіктігі әртүрлі дереккөздерде 66,8 м (219 фут) мен 86 м (282 фут) аралығында көрсетілген. Бұрыштарында төрт кішкентай спутниктік пранг орналасқан. Прангтер Мавриция мавританиясының қабықшаларымен және Қытайдан Бангкокқа келетін кемелерде балласт ретінде пайдаланылған фарфор сынықтарымен безендірілген. Орталық прангтің үстінде жеті қырлы үшбұрыш орналасқан, көптеген дереккөздер оны «Шиваның үшбұрышы» деп атайды. Прангтің негізінде ежелгі қытай сарбаздары мен жануарлардың түрлі мүсіндері бейнеленген. Екінші террасада индуизм құдайы Индраның Эраванға мінген төрт мүсіні тұр. Буддалық иконографияда орталық пранг үш символдық деңгейден тұрады деп есептеледі: негізі – барлық өмірдің әлемі Трайфумды білдіреді, ортасы – барлық тілектер орындалатын Тусита көгі Таватимса, ал жоғарғы бөлігі – жеті бақыт әлеміне кіретін алты көкті білдіретін Девафум. Өзен жағасында қытай стилінде салынған алты павильон (сала) бар. Павильондар жасыл граниттен жасалған және қону көпірлерімен жабдықталған. Прангтің қасында Рама II жобалаған Нирамитр Буддасы орналасқан Ординация залы бар. Ординация залының кіреберісінде түсті керамикамен және түсті қытаймен қапталған штукатурлық әшекейлермен безендірілген орталық шпилі бар шатыр орналасқан. Ішінде қызыл, сұр және ақ мәрмәрмен әшекейленген үлкен құрбандық алаңы бар. Алдында екі демон, немесе ғибадатхананың күзетшісінің мүсіні тұр. Қабырғадағы суреттер Рама V патшалық кезеңінде жасалған.
The main feature of Wat Arun is its central prang, which is encrusted with colourful porcelain. This is interpreted as a stupa like pagoda encrusted with coloured faience. The height is reported by different sources as between 66.8 m (219 ft) and 86 m (282 ft). The corners are surrounded by four smaller satellite prang. The prang are decorated by shells of Mauritia mauritiana and bits of porcelain, which had previously been used as ballast by boats coming to Bangkok from China. The central prang is topped with a seven pronged trident, referred to by many sources as the "Trident of Shiva". Around the base of the prang are various figures of ancient Chinese soldiers and animals. Over the second terrace are four statues of the Hindu god Indra riding on Erawan. In Buddhist iconography, the central prang is considered to have three symbolic levels—base for Traiphum indicating all realms of existence, middle for Tavatimsa, the Tusita Heaven where all desires are gratified, and the top denoting Devaphum indicating six heavens within seven realms of happiness. At the riverside are six pavilions (sala) in the Chinese style. The pavilions are made of green granite and contain landing bridges. Next to the prang is the Ordination Hall with a Niramitr Buddha image supposedly designed by Rama II. The front entrance of the Ordination Hall has a roof with a central spire, decorated in coloured ceramic and stuccowork sheathed in coloured china. Inside, there is a grand altar with a red, grey and white marble decoration. There are two demons, or temple guardian figures, in front. The murals were created during the reign of Rama V.
Космология
Орталықтағы пранг индус космологиясындағы Меру тауының символы болып табылады. Жер серігі прангтар жел құдайы Пхра-Файға арналған. Убосотқа кіреберістегі демон (яксалар) Рамакиеннен алынған. Ақ түсті тұлға Сахасса Дежа деп аталады, ал жасыл түстісі – Рамаянадағы Равана демоны Тоцакан болып белгілі.
The central prang symbolises Mount Meru of the Hindu cosmology. The satellite prang are devoted to the wind god, Phra Phai. The demons (yaksha) at the entranceway to the ubosot are from the Ramakien. The white figure is named Sahassa Deja and the green one is known as Thotsakan, the Demon Rāvana from Ramayana.
Саяхат
Ват Арунға Чао Пхрая өзені арқылы қол жеткізуге болады, ал паромдар өзен арқылы Махарадж пирсіне қарай қатынайды. Шетелдіктер үшін ғибадатханаға кіру ақысы 200 батты құрайды (2024 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша). Катина мерекесінде король монахтарға жаңа киімдер сыйлау үшін патшалық қайықтармен Ват Арунға сапар жасайды.
Wat Arun can be accessed through the Chao Phraya River, and ferries travel across the river towards the Maharaj pier. For foreigners, the temple charges an entrance fee of 200 baht (as of March 2024). During Kathina, the king travels to Wat Arun in a procession of royal barges to present new robes to the monks there.