Кіріспе

Метаэтикалық теория

Метаэтикада экспрессивизм – моральдық тілдің мағынасы туралы теория. Экспрессивизм бойынша, моральдық терминдерді қолданатын сөйлемдер – мысалы, "Күнәсіз адамды азаптау дұрыс емес" – сипаттамалық немесе фактіні күндіз көрсетпейді; "жаман", "жақсы" немесе "әділ" сияқты моральдық терминдер әлемдегі нақты қасиеттерге сілтеме жасамайды. Экспрессивизмге сәйкес, моральдық сөйлемдердің басты қызметі – ешқандай фактіні растау емес, керісінше, бағалау нысанына қатысты бағалау позициясын білдіру. Моральдық тілдің қызметі сипаттамалық болмағандықтан, моральдық сөйлемдердің шындық шарты болмайды. Сондықтан экспрессивистер моральдық сөйлемдердің шындық мәніне ие болуына рұқсат етпейді, немесе моральдық сөйлемдер үшін орындалатын сипаттамалық шындық шарттарына сүйенбейтін шындық ұғымын қолданады.

Шолу

Экспрессивизм – моральдық антиреализмнің немесе фактілік емес көзқарастың бір түрі: моральдық мәлімдемелер сипаттайтын немесе көрсететін моральдық фактілердің жоқтығы, сондай-ақ моральдық терминдерге сілтеме жасайтын моральдық қасиеттер мен қатынастардың болмауы. Экспрессивистер моральдық шындықтардың құрылымдық теорияларын – мысалы, Кант есімін арқаушылықты – және реалистік теорияларды – мысалы, этикалық интуиционизмді – жоққа шығарады. Экспрессивизм моральдық тілдің функциясы сипаттамалық емес екенін айтады, сондықтан реалистерге қателік теориясынан қашуға мүмкіндік береді: күнделікті этикалық ойлау мен сөйлеу терең және кең таралған қателіктерге толы және барлық моральдық мәлімдемелер жалған онтологиялық талаптар қояды деген пікір.

Дескриптивистік субъективизмнен айырмашылығы

Экспрессивизм моральдық сөйлемдердің, күнделікті тілде қолданылуында, сөйлеушінің моральдық көзқарасын сипаттайды деген пікірде емес. Экспрессивистер этикалық субъективизмді жобауға біріккен: "X жақсы/жаман" түріндегі сөздердің "Мен X-ті мақұлдаймын/мақұлдамаймын" дегенді білдіретін сипаттамалық көзқарас. Субъективизм – бұл экспрессивистік емес, дескриптивистік теория, себебі ол моральдық сөйлемдерді фактілерді көрсету үшін қолдануды ұстанып тұрады – атап айтқанда, субъектінің психологиялық күйі туралы фактілерді.

Моральдық келіспеушіліктер туралы пікірталас

Адамдар бір объектіні моральдық тұрғыдан бағалауда келіспеушілікке ұшырауы мүмкін, бірақ бағаланатын объектінің "табиғи" немесе сипаттамалық фактілері туралы толыққанды бірдей ақпаратқа ие болуы мүмкін. Экспрессивистер бұл терең моральдық келіспеушіліктің моральдық пікірдің сипаттамалық немесе фактілік пікір түрі емес екенін көрсететін дәлел деп санайды.