Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ойын уақытының жартысы өткен сәт
Time when half of the regular playing time has expired
Көптеген командалық спорт түрлерінде матчтар екі кезеңде өтеді. Кезең арасы (кейде жарты уақыт деп те жазады) – матчтың екі кезеңі арасындағы үзіліс атауы. Әдетте, кезең арасынан кейін командалар алаңның бағытын ауыстырады, мысалы, желдің немесе ойын бетінің еңістігінен туындаған артықшылықты азайту үшін. Бұл уақыт негізінен ойыншыларға қысқа демалыс алып, бірінші кезеңнің қарқынынан қалпына келуге мүмкіндік берсе де, кезең арасының басқа да мақсаттары бар. Ол көрермендер үшін де үзіліс қызметін атқарады, әсіресе Солтүстік Америкада, көбінесе ойын-сауық шараларымен (мысалы, жанкүйерлердің билері, тифо, мектеп оркестрлерінің өнер көрсетулері – әсіресе Солтүстік Америкадағы жоғары және жоғары оқу орындарындағы спортта) немесе танымал музыкалық топтардың концерттерімен (әсіресе Супер Боул сияқты ірі шараларда) толығады. Телевизия мен радиода көрсетілетін ойындарда, бұл хабар таратушыларға ойынның бірінші кезеңін талдауға, басқа да матчтардың жарқын сәттерін көрсетуге, жарнамалар мен хабарламалар беруге, ойынды сараптауға немесе ойынға байланысты мерекелік шараларды (мысалы, жоғарыда аталған кезең арасының ойын-сауық бағдарламасын) ұсынуға мүмкіндік береді.
In several team sports, matches are played in two halves. Half time (also written halftime or half time) is the name given to the interval between the two halves of the match. Typically, after half time, teams swap ends of the field of play in order to reduce any advantage that may be gained from wind or a slope to the playing surface, for example. While it exists mainly to allow competitors to rest briefly and recover from the play of the first half, half time also serves a number of other purposes. It also serves as an intermission for spectators, and, especially in North America, often features entertainment, such as cheerleading performances, tifos, performances by school marching bands (particularly in high school and collegiate sports in North America), or concerts featuring popular music acts (particularly in major events such as the Super Bowl). On games that are broadcast on television and radio, it also provides broadcasters with an opportunity to give a recap of the first half of the game, air highlights of other games in progress, air commercials and other advertisements, provide analysis on the game, or air game related festivities (such as an aforementioned half time performance).
Тарих
Жарты уақыттың соңында алаңды ауыстырудың бастауы ерте Англия жеке мектептеріндегі футбол ойындарына барып тіреледі. Адриан Харви өзінің "Футбол, алғашқы жүз жыл: айтылмаған оқиға" кітабында айтқандай, белгілі бір жарты уақытты қолданудың алғашқы себебі – әртүрлі ережелерге дағдыланған екі футбол командасының ойынның жартысын өзіне таныс ережелер бойынша, ал қалған жартысын қарсыластарының ережелері бойынша ойнауына мүмкіндік беру болды. Бұл, әсіресе, Итон ережелерінің (қазіргі заманғы футбол қауымдастығына жақын) және Регби ережелерінің (қазіргі регби одағына жақын) жақтастары арасында кең таралған. Футбол ережелерінің біртіндеп қалыптасуынан кейін (әрине, 1863 жылғы Футбол қауымдастығының алғашқы ережелерінде жарты уақыттық үзіліс қарастырылмаған) мұндай тәжірибе қажетсіз болып көрінуі мүмкін, бірақ қазіргі кезде футболдың әртүрлі нұсқаларын ойнайтын командалар арасындағы сирек жарыстарда қолданылады. Футбол қауымдастығы ережелеріне жарты уақыттық үзіліс туралы ереже 1870 жылы енгізілді және одан бері осы ережелердің (содан кейін IFAB ережелерінің) құрамында болып келеді (Ойын ережелерін қараңыз). Егер гол соғылмаған жағдайда, жарты уақыттың соңында алаңды ауыстыру келесі мектептердің ережелерінде қарастырылған: Брайтон, Итон, Россалл, Шеффилд және Винчестер. Басқа мектептер әр гол соғылған сайын алаңды ауыстырған (Челтенхэм, Футбол қауымдастығы, Харроу, Марлборо, Регби, Шрусбери, Уппингэм мектептері). 1863 жылғы Кембридж ережелерінде былай делінген: "Ойын кезінде келісілген уақыттың жартысы өткен соң, доп алаңдан шыққанда командалар голдарды ауыстырады".
The origin of changing ends at half time lies in the early English public school football games. One early use of a fixed half time (as suggested by Adrian Harvey in his book, Football, The First Hundred Years: The Untold Story) is that the origin of the practice was to allow for two football teams each used to a different set of rules to play half of the game by familiar rules, and half by the opposition rules. This was practised notably between followers of Eton rules football (closer to modern association football) and Rugby rules football (closer to modern rugby Rugby union). This particular use of half time could be seen as unnecessary after the standardisation of football rules (and indeed, the first set of FA Laws in 1863 did not provide for a half time interval) but is still used for the now rare contests between teams playing different codes of football. Provision for a half time interval in FA Laws was introduced in 1870 and has been part of those Laws (and later, IFAB Laws) ever since (see Laws of the Game). Changing ends at half time (if no goals had been scored) was part of the following schools' codes: Brighton, Eton, Rossall, Sheffield, and Winchester. Other schools changed every time that side scored (Cheltenham, FA, Harrow, Marlborough, Rugby, Shrewsbury, Uppingham schools) The 1863 Cambridge Rules state: "In a match when half the time agreed upon has elapsed, the side shall change goals when the ball is next out of play".
Шолу
Тарауда ойынның жартысына өтудің бір артықшылығы – командаларға күн сәулесі және жел сияқты табиғи жағдайлардың әсерін әділ түрде сезіну үшін алаңдағы позицияларын ауыстыруға мүмкіндік беру. Кейбір спорт түрлерінде бұл жарты уақытсыз да жүзеге асырылады: мысалы, крикетте ойыншылардың позициялары ойынның белгілі бір кезеңінен кейін ауыстырылады. Басқа спорт түрлерінде мұндай қажеттілік болмайды, мысалы, бейсболда, онда ойын позициялары өзгермейді және екі команда да алаңдағы бірдей орындарда орналасады, бірақ ойын барысында ойыншылар жиі ауысып отырады. Көрермендер үшін жарты уақыт – дәретханаға бару, тамақ немесе сусын ішу, немесе шаршаған дене мүшелерін жаттықтыру мүмкіндігі, ешқандай қызықты сәттен қалыспайтындықтарына сенімді болу. Көрермендердің назарын сақтау үшін жарты уақытта шоу ұйымдастырылуы мүмкін, ең әйгілісі – американдық футболдың Супер Боул турнирі. Стадиондағы көптеген көрермендер стадионның басқа да мүмкіндіктерін пайдаланумен айналысқандықтан, жарты уақыттық ойын-сауықтың масштабы мен әсерлілігі әлеуетті теледидар көрермендерінің санымен тікелей байланысты деген тұжырым жасауға болады. Телевизияда көрсетілетін көптеген спорт түрлері үшін жарты уақыт жарнама жасауға мүмкіндік береді, бұл телекомпаниялар үшін табыстың маңызды көзі. Бұдан өзге, бұл сарапшыларға ойынды талдауға мүмкіндік береді, даулы жағдайлар немесе ерекше ойын эпизодтары осы уақытта ерекше назарға алынуы мүмкін. Сондай-ақ, көрермендер өткізіп алған қызықты сәттерді көруге мүмкіндік алады. Жарты уақыт футболды сипаттау үшін қолданылатын ең танымал метафораның біріне әкелді: «Ойын екі кезеңнен тұрады».
One benefit of half time in a field game is to allow teams to swap their positions on the field in order that the effects of the natural conditions such as sunlight and wind direction are experienced fairly by both teams. In some sports this is achieved without the need for half time: for example, in cricket fielding positions of players are rotated after a set passage of play. In other sports no such provision is necessary, for example in baseball, where playing positions do not change and both teams occupy the same locations on the field of play, though there is frequent rotation of players in the ordinary course of play. Half time for spectators offers the opportunity to visit the toilet, get some food or drink, or just exercise cramped limbs, without the fear of missing any of the action. A half time show may be put on for the spectators to keep their attention, most famously in the case of the American football Super Bowl. As many spectators at the ground may be otherwise occupied using stadium facilities it might be inferred that the scale and spectacle of half time entertainment is more directly related to the size of the potential television audience. In many sports that are televised, half time offers the opportunity to advertise, a valuable source of revenue for television companies. In addition, it allows analysis of the game so far by pundits; controversial incidents or exceptional play may be highlighted at this time. It also allows viewers to catch up with any action that they may have missed. Half time has spawned one of the most enduring clichés to describe football: that "it's a game of two halves."
Жарты ойын уақытымен
Спорт Жарты ойынның ұзақтығы Американдық футболдың жартысының ұзақтығы 13 (кәсіби) немесе 20 (колледж) минут. Екі 15 минуттық кезең. IFAF-та екі 12 минуттық кезең. Ассоциация футболы 15 минут. 45 минут плюс қосымша уақыт. Австралиялық футбол 20 минут. 20 минуттан екі кезең (тоқсан) плюс қосымша уақыт (AFL) және 15 минуттан екі кезең плюс қосымша уақыт (AFL әйелдер). Бәнді ≤20 минут. 45 минут плюс жарақат уақыты, алмастыру уақыты және т.б. ODI крикетте шамамен 3,5 сағат, ал T20 крикетте 90 минут (бірақ уақыт айтарлықтай өзгеруі мүмкін, себебі ауа райы ойынды тоқтатуы мүмкін, командалар ережелерді бұза отырып баяу ойнауы мүмкін, немесе жартысы команданың құрамы толық шығып кеткендіктен ерте аяқталуы мүмкін). Field hockey 15 минут. Екі 15 минуттық кезең. Гейл футболы 12 минут. 30 немесе 35 минут. Гандбол 15 минут. 30 минут. Хурлинг 12 минут. 30 немесе 35 минут. Кабадди 5 минут. 20 минут. Хо-хо 6 минут (UKK-да 3 минут). Екі кезең (тоқсан) 9 минуттан (Ultimate Kho Kho-да 7 минуттан). Лакросс 12 минут (тек NLL-де). NLL-де екі кезең (тоқсан) 15 минуттан. Нетбол 5 минут. Екі кезең (тоқсан) 15 минуттан. Регби лигасы 10 минут. 40 минут. Регби одағы 10 минут. 15 минут. 40 минут. Регби жетілік (одақ) 1 минут (жарыс финалдарында 2 минут). 7 минут (жарыс финалдарында 10 минут). Корфбол (Korfball League) 10 минут. 25 минут (нақты ойын уақыты).
Sport Length of half time Length of a half American football 13 (professional) or 20 (college) minutes Two 15 minute quarters. In IFAF, two 12 minute quarters. Association football 15 minutes 45 minutes plus stoppage time Australian rules football 20 minutes Two periods (quarters) of 20 minutes plus stoppage time (AFL) and 15 minutes plus stoppage time (AFL Women's). Bandy ≤20 minutes 45 minutes plus injury time, replacement time etc. About 3.5 hours in ODI cricket, and 90 minutes in T20 cricket (though times can significantly vary, as weather can interrupt a game, teams may play slowly in violation of regulations, or a half can end early because a team is all out.) Field hockey 15 minutes Two 15 minute periods Gaelic football 12 minutes 30 or 35 minutes Handball 15 minutes 30 minutes Hurling 12 minutes 30 or 35 minutesKabaddi5 minutes20 minutesKho kho6 minutes (3 minutes in UKK)Two turns (quarters) of 9 minutes each (7 minutes each in Ultimate Kho Kho) Lacrosse 12 minutes in NLL only Two periods (quarters) of 15 minutes each in NLL Netball 5 minutes Two periods (quarters) of 15 minutes each Rugby league 10 minutes 40 minutes Rugby union 10 15 minutes 40 minutes Rugby sevens (union) 1 minute (2 minutes in competition finals) 7 minutes (10 minutes in competition finals)Korfball (Korfbal League)10 minutes25 minutes (real playing time)