Кіріспе

Дәстүрлі ән

"Деллдегі фермер" әні – ойын-әуен, балалар өлеңі, халық әні және балаларға арналған ән. Ол, әдетте, Германияда пайда болған және иммигранттар арқылы Америкаға жеткізілген. Содан кейін ол көптеген елдерге таралып, түрлі тілдерде кеңінен танымал болды. Бұл ән "Roud Folk Song Index" каталогында 6306 нөмірмен тіркелген.

Әндер мәтіні

Әннің сөздері тіпті бір ел ішінде де өзгеше болуы мүмкін. АҚШ-та кең таралған нұсқасы мынадай:

Бір Ұлыбританиялық нұсқасында "Медбике итті алады" делінеді; ол итті мақтаумен (қол шапалақтаумен) аяқталады.

Шығу тегі және таралуы

Бұл өлең алғаш рет 1826 жылы Германияда "Es fuhr ein Bau'r ins Holz" деп тіркелген. Бұл негізінен үйлену ойыны болған, онда шаруа әйел таңдап, содан кейін бала, қызметші қыз және шаруа жігіт таңдайды, жігіт қызды сүйіп, одан кейін тастап кетеді. Бұл әнді неміс иммигранттары Америкаға әкелген болуы мүмкін, ол 1883 жылы Нью-Йорк қаласында қазіргі түрінде және "A Hunting We Will Go" әніне ұқсас әуенмен қайта пайда болды. Одан кейін ол Америка Құрама Штаттарының, Канаданың (1893 жылдан бастап), Нидерландының (1894 жылдан бастап) және Ұлыбританияның барлық аймақтарында тарады; алғаш рет 1898 жылы Шотландияда және 1909 жылдан бастап Англияда кездеседі. ХХ ғасырдың басында Францияда ("Le fermier dans son pré"), Швецияда ("En bonde i vår by"), Австралияда және Оңтүстік Африкада да кеңінен таралды.

Вариациялар

Балалар әндерінің көптегеніндей, бұл әннің де географиялық вариациялары бар. Ұлыбританияда әдетте бірінші тармақ "Шаруа өз үйінде" деп өзгертіледі. Ұйқас шаруаның үйінде немесе оның қамалында болуынан басталып, оның әйелге, әйелінің балаға, баланың күтімшіге, күтімшінің итке, иттің сүйекке деген құштарлығынан өрбиді және "біз бәріміз сүйекті ұрамыз" деп аяқталады. Содан кейін әрбір ойыншы сүйек ретінде таңдалған адамды шапалақтайды. "Hi Ho, the derry o" деген сөздер Лондон қаласында "Ee i, tiddly i", "Ee i, adio", "Ee i, andio", "Ee i, en gee oh" немесе "Ee i, entio", Солтүстік Англияда "Ee i, ee i", ал Батыс аймақтарында түрліше ауыстырылады. Румын тіліндегі нұсқасы "Țăranul e pe câmp" ("Шаруа далада"), бірақ "Hey o" орнына "Ura, drăguța mea" ("Шаттық, жаным"), ал соңғы шумақтары: "баланың күтімшісі бар, күтімшінің мысығы бар, мысық тышқанды ұстайды, тышқан ірімшікті жейді, ірімшік шелекте, шелек қоқыста, шаруа таңдауы керек".

Ойын

Ойыншылар шеңбер құрып, бірінші шумақты әндетіп, ортадағы фермер деп белгіленген ойыншының айналасында қозғалады. Шумақ біткен соң тоқтап, фермер әйел таңдайды (кейде көз салмай). Таңдалған әйел ортаға келіп, өзінің шумағын орындайды, және бұл үлгі шумақтар аяқталғанша қайталанады. Соңында ірімшік немесе итті таңдағанда немесе соңғы кейіпкер болу үшін бір ғана адам қалғанда, ол әдетте келесі айналымда фермер болады. Бұл ойын Роберт Корьердің 1977 жылғы "Мен – ірімшікпін" романында еске алынған. Роман негізінде түсірілген 1983 жылғы фильмнің басында осы ойынды ойнап жатқан балалар көрсетіледі.