Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
VIII ғасырдағы парсы жұлдытанушысы Якуб ибн Тарик (يعقوب بن طارق; кейбір дереккөздерде Якуб деп аталады; қайтыс болған) – Бағдадта өмір сүрген VIII ғасырдағы парсы астрономы және математигі.
8th century Persian astrologer
Yaʿqūb ibn Ṭāriq (يعقوب بن طارق; referred to by some sources as Yaʿqūb; died ) was an 8th century Persian astronomer and mathematician who lived in Baghdad.
Мансап
Якуб ибн Тарик екінші Аббасид халифасы әл-Мансурдың билігі кезінде Бағдадта астроном ретінде белсенді болды. Ол Птолемей астрономиясымен таныс болмаған сияқты және әрқайсысы 30 күннен тұратын 12 айдан тұратын зороастрий күнтізбесін қолданды. Қалған күндер сегізінші ай, Абаннан кейін қосылатын болды. Якуб ибн Тариктің "Тарқиб әл-афлак" трактаты космографиямен (көк денелерінің орналасуы мен мөлшері) айналысты. "Тарқиб әл-афлак"-тағы олардың мөлшері мен арақашықтығының есептемелері 11 ғасырдағы полимат әл-Бируни Үндістан туралы еңбегінде кестеленген. Әл-Бирунидің сөзіне сүйенсек, Якуб ибн Тарик Жердің радиусын 1050 фарсах, Ай мен Меркурийдің диаметрін 5000 фарсах (Жер радиусының 4,8 есесі), ал басқа аспан денелерінің (Венера, Күн, Марс, Юпитер және Сатурн) диаметрін 20000 фарсах (Жер радиусының 19,0 есесі) деп көрсеткен. Ол планеталардың әрқайсысының алты шармен, Күннің екі шармен, ал Айдың үш шармен байланысты екенін жазды. Ол планеталық эпициклдер мен жылдамдықтар туралы да айтты. Оның аспан денелерінің бойлықтары мен апогейлері үшін алған мәндері Яздегерд III жазған парсы астрономиялық кестелер жинағы, "Зиж аш шах"-тан алынған, бірақ ол ай фазаларын есептеу үшін үнді астрономдарының еңбектерінен шыққан әдістерді қолданды. Христиан жұлдыз жорамалшысы Ибн Хибинта Якубты атап, ол жерлердің енін анықтау үшін Күн мен жұлдыздардың орналасуын пайдаланғанын айтты.
Yaʿqūb ibn Ṭāriq was active in Baghdad as an astronomer during the rule of the second Abbasid caliph, al Manṣūr He seems not to have been aware of Ptolemaic astronomy, and used a Zoroastrian calendar, which consisted of 12 months of 30 days each, with any remaining days being added after the eighth month, Ābān. Yaʿqūb ibn Ṭāriq's treatise Tarkīb al‐aflāk dealt with cosmography (the placement and sizes of the heavenly bodies). The estimations of their sizes and distances in Tarkīb al‐aflāk were tabulated in the 11th century by the polymath al Bīrūnī, in his work on India. According to al Bīrūnī, Yaʿqūb ibn Ṭāriq gave the radius of the Earth as 1,050 farsakhs, the diameter of the Moon and Mercury as 5,000 farsakhs (4.8 Earth radii), and the diameter of the other heavenly bodies (Venus, the Sun, Mars, Jupiter, and Saturn) as 20,000 farsakhs (19.0 Earth radii). He wrote that each of the planets had six associated spheres, that the Sun possessed two spheres, and the Moon three. He also spoke of planetary epicycles and speeds. His values for the longitudes and apogees of celestial objects originated from a Persian set of astronomical tables, the Zīǧ aš šāh written by Yazdegerd III, although he used methods originating from the work of Indian astronomers to calculate the lunar phases. The Christian astrologer Ibn Hibintā mentioned Yaʿqūb, noting that he used the positions of the Sun and the stars to determine the latitude of places.