Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кастилиялық инфанте Генрих (1230 жылдың наурызы – 1303 жылдың 8 тамызы), «Сенатор» (el Senador) атымен белгілі, Кастилия инфантесі, Фердинанд III Кастилияның бірінші әйелі Беатрис Швабиялықтан туған төртінші ұлы.
Castilian infante
Henry of Castile (March 1230 – 8 August 1303), called the Senator (el Senador), was a Castilian infante, the fourth son of Ferdinand III of Castile by his first wife, Beatrice of Swabia.
Жастық шағы мен бүлік
Генрих балалық шағын Бургоста өткізді, онда оның ұстаздарының арасында болашақ кардинал Джайлз Торрес болды. Ол патшалық ұл үшін қалыпты білім алды, әскери және рухани жағынан да дамыды. 1246 жылы Генрих әкесімен бірге Хаэнге жорыққа қатысты. Әкесі оған жаңа бағындырылған жерлерден алғашқысын – Морон-де-ла-Фронтера және Котты иелік етті. Севилья түскен соң, оған тағы да бағындырылған қалалар берілді: Херес-де-ла-Фронтера, Лебриха, Аркос және Медина-Сидония. Севильяның бөлінісінде Генрих пен оның сүйіктілері де үлес алды. Келесі бірнеше жылды Генрих көбінесе Севильяда, әкесінің екінші әйелі Жанна Понтьенің сарайында өткізді. Алайда, олардың құпия қарым-қатынасы туралы трубадурлардың айтуларының куәлік құны жоқ. Генрих 1246 жылдың өзінде-ақ әкесінің ағасы, болашақ Альфонсо X-қа адал болуын талабын қабылдаудан бас тартты. 1252 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Генрих пен оның інісі Фредерик Альфонсоның үстемдігіне наразы болды. 1253 жылдың наурыз айында Альфонсо Фердинанд Генрихке оңтүстікте берген жеңілдіктерін жойды. Сондай-ақ, Генрихтің тиімді некеге тұруына кедергі келтірді. Хуан Мануэльдің «Қару кітабында» айтылғандай, Калатаюда Генрих Арагон королінің қызы Констанцияға үйленуге ұсыныс жасады, бірақ Альфонсо бұған жол бермеді. Осы әрекеттер Генрихті Альфонсоға қарсы қастандық жасауға итермеледі. 1255 жылы Малуэнда өткен кездесуде Генрих Арагонның Джеймс I-ін уақытша өз жағына тартты. Соңында, қазан айында, Бискайяның иесі Диего Лопес IV де Харомен бірігіп, Галисиядан да қолдау алып, ол ашық бүлікке көтерілді. Корольдік әскерлерге қарсы алғашқы жеңіске қарамастан, ол Морон маңында жеңіліске ұшырап, елден қашуға мәжбүр болды. Ол Кадисте кемеге мініп, Жерорта теңізі арқылы Валенсияға дейін теңіз сапар жасады, содан кейін Франция арқылы өтіп, бастапқыда Понтьюдегі өгей анасынан пана тапты. Ол Генрих III королінің ұлы және мұрагері Эдуардқа үйленген, жартылай қарындасы Элеонораға баруды ұсынған болуы мүмкін.
Henry spent his childhood at Burgos, where among his tutors was the future cardinal Giles of Torres. He received the typical education of a royal prince in both arms and letters. In 1246, Henry accompanied his father on the expedition to Jaén. His father granted him in fief the first of the new conquests: Morón de la Frontera and Cote. After the fall of Seville, he was enfeoffed with more conquered towns: Jérez de la Frontera, Lebrija, Arcos and Medina Sidonia. In the repartimiento (division) of Seville itself, Henry and his retinue received a part. He spent the next few years mostly at Seville, often at the court of his father's second wife, Joan of Ponthieu. The troubadouric allusions to their illicit relationship are, however, of no evidentiary value. As early as 1246, Henry had refused his father's request that he pay homage (homagium) to his elder brother, the future Alfonso X. After their father's death in 1252, Henry and his brother Frederick chafed under the rule of Alfonso. In March 1253, Alfonso withdrew the privileges which Ferdinand had granted Henry on his vast southern estates. He also interfered to prevent Henry from contracting an advantageous marriage. At Calatayud, according to the Libro de las armas of Juan Manuel, Henry's nephew, he asked for the hand in marriage of king of Aragon's daughter, Constance of Aragon, but Alfonso prevented it. These insults induced Henry plot against Alfonso. In a meeting at Maluenda in 1255, Henry temporarily brought James I of Aragon over to his side. Finally, in October, leagued with Diego López IV de Haro, lord of Biscay, and drawing support from Galicia as well, he went into open rebellion. Despite an initial victory over troops of the royal party, he was defeated near Morón and forced to flee the country. He took ship at Cádiz and sailed through the Mediterranean, stopping at Valencia, and passed through France, initially seeking refuge with his stepmother in Ponthieu. She may have suggested he visit his half sister Eleanor, who was married to Edward, the son and heir of King Henry III of England.
Ағылшын жер аударылуы
Генрих 1256 жылдың ортасында ағылшын сарайына келді. Ол үш жыл бойы король Генридің мейірімімен өмір сүрді, бірақ ағылшындар оған ешқандай саяси қолдау көрсетпеді. 1257 жылдың көктемінде Мессина архиепископы Джованни Колонна, Папа Александр IV-тің елшісі, корольмен Эдмунд, оның екінші ұлына Сицилия патшалығын беру туралы келіссөздер жүргізу үшін Англияға келді. Генрих Эдмунд үшін патшалықты бағындыру үшін Италияға әскер жіберуге ұсыныс жасады, бірақ Уэльсте болған көтеріліс осы жобалардан назарды аударды. Францияда бірнеше рет сәтсіз сапардан кейін Генрих Африкада бағын сынауға шешім қабылдады, онда Тунистің Хафсид әмірі Мұхаммед әл-Мустансир ірі империя құрған еді. Англия королі Кастилияға шабуыл жасамауға уәде алғаннан кейін, 1259 жылдың шілдесінде Генрихтің Туниске кетуіне рұқсат берді және тіпті өзінің бақылауындағы Гасконь порттары арқылы оған қауіпсіз өту құқығын берді.
Henry arrived at the English court in towards the middle of 1256. He lived comfortably there for three years entirely on King Henry's good graces, but the English offered him no political support. In the spring of 1257, Giovanni Colonna, archbishop of Messina and an ambassador from Pope Alexander IV, arrived in England to negotiate with the king the investiture of his second son, Edmund, with the Kingdom of Sicily. Henry offered to lead troops to Italy to conquer the kingdom for Edmund, but a rebellion in Wales diverted attention from these projects. After several sojourns in France proved fruitless, Henry decided to seek his fortune in Africa, where the Hafsid emir of Tunis, Muhammad al Mustansir, had carved out a large empire. After securing a vow that he would not attack Castile, the king of England let Henry leave for Tunisia in July 1259, even granting him a safeconduct through the Gascon ports under his control.
Тунистік экспедиция
Генрих Каталонияға жол тартты, бірақ король Яков өзінің ешбір вассалына Генрихті Туниске еріп баруға рұқсат бермеді. 1260 жылы Генрих Туниске жетті, жақын арада оның інісі Фредерик оған қосылды. Генрих әл-Мустансирдің қызметіндегі испандық рыцарьлар тобына басшылық етті. 1261 жылы әмірдің бауыры Абу Хафспен бірге шөлдегі Милиана қаласына шабуыл жасады. Бұл жорықтар Хафсидтердің тәуелсіздігін Әлмохадтарға қарсы нығайтты, бұл Марокконың династиясы, ол бұрынғы ғасырда Испанияның көп бөлігін билеген. Тунисте Генрих Хафсидтердің әдет-ғұрыптары мен киімдерін қабылдады, бұл жергілікті христиан қауымын қатты таңқалдырды. Ол эмирдің қызметінен тапқан ақшаны Тунистегі генуэздік саудагерлер орталығынан бастау алған коммерциялық кәсіпорындарды қаржыландыруға жұмсады. Осы саудадан түскен қаражатқа Франция королі Людовик IX кейіннен Англия королі Генрихке қарыз берді.
Henry sailed to Catalonia, but King James refused to allow any of his vassals to accompany Henry to Tunisia. In 1260, Henry arrived in Tunis, where his brother Frederick soon joined him. Henry took command of a contingent of Spanish knights in the service of al Mustansir. In 1261, with the emir's brother, Abou Hafs, he led an attack on the desert city of Miliana. These campaigns strengthened Hafsid independence in the face of the Almohads, the Moroccan dynasty which had also ruled much of Spain the previous century. In Tunis, Henry adopted the customs and dress of the Hafsid court, much to the shock of the local Christian community. He used the money he earned in the emir's service to finance commercial ventures originating out of the Genoese merchant colony in Tunis. From funds accrued through this trade, the king of France, Louis IX, was later able to make a loan to Henry of England.
Италиялық науқандар
Генрих кейін Италияға жол тартты, онда 1266 жылы Сицилия королі болу үшін өзінің ағайындысы Анжу Карлдің жорығына қосылды (Беневенто шайқасы) және оған үлкен сомада ақша қарыз берді. Осы жерде Генрих Эль-Сенадор атағын алды, себебі Карл оны Рим сенаторы етіп тағайындады (сол кезде Римнің ежелгі Сенаты Рим қаласындағы азаматтық билікті бір сенаторға тапсырған мекемеге айналған еді). Бірақ Карл оған ешқашан ақысын қайтармады; Генрих Сардиния патшалығына немесе басқа да жоғары лауазымға үміттенеді, ал сенаторлық оның күткенінен төмен болды. Осыдан кейін, оның туысы Конрадин 1268 жылы Италияға басып кіргенде, Генрих жағын өзгертіп, оған қосылды. Ол Тальякоццо шайқасында Конрадиннің генералдарының бірі болды; ол өзінің інісі Кастилияның Афонсо X жіберген үш жүз испандық атты әскеріне қолбасшылық етті. Ол француздарға қарсы алғашқы шайқаста жеңіске жетті, бірақ Анжу Карлдың мың француз рыцарынан жасалған күтпеген шабуылға ұшырап жеңілді. Шайқаста жеңілгеннен кейін Генрих Монте-Кассинодағы Сан-Сальваторе монастыріна қашып, Анжуліктерге тұтқынға түсті.
Henry later made his way to Italy, where he joined his cousin Charles of Anjou's campaign in 1266 to become King of Sicily (Battle of Benevento) and lent him large sums of money. It was here that Henry earned his title of El Senador when Charles had him made senator of Rome (at the time, the ancient Senate of Rome evolved into an institution where a single senator was entrusted with civil power in the city of Rome). However, he was never repaid by Charles; and Henry had aspired to the kingship of Sardinia or some other high title, and found the senatorship poor compensation. As a result, when his cousin Conradin invaded Italy in 1268, Henry changed sides and joined him. He was one of Conradin's generals at the Battle of Tagliacozzo; he was in command of a host of three hundred Spanish knights sent by his brother Afonso X of Castille. He won the first encounter against the French, but was defeated by a surprise attack of a hidden reinforcement of one thousand French knights under Charles of Anjou. After the loss of the battle, he fled to the Convent of San Salvatore, Monte Cassino, where he was captured by the Angevins.
Түрмеге қамау
Фердинанд Грегоровиустың айтуынша, ол келесі жиырма үш жылды тұтқын күйінде өткізді – 1268 жылдан 1277 жылға дейін Каноза қамалында, ал 1277 жылдан 1291 жылға дейін Кастель-дель-Монтеде. 1272 жылы оның жарты қарындасы Элеонора және оның күйеуі Англия королі Эдуард I крест жорықтарынан оралғанда Сицилияға келді. Элеонораның оны түрмеден босатуға жасаған әрекеттері сәтсіз аяқталды, бірақ ол өзінің өліміне дейін онымен байланыста болды. 8 наурыз 1286 жылы Папа Хонорий IV оны Конрадинмен бірге Рим қаласын қиратқандығы үшін, сондай-ақ кардинал Джордано Орзиниге (болашақ Папа Николай III), оның туысы Маттео Россо Орзиниге және Джордано Савеллиге келтірген қорлықтары мен зияны үшін алған арудан босатты. Оның ақталуы, мүдделі тараптарға келтірілген барлық зиянды діни тәубемен мойындап, өтеу жасауға немесе, егер оның жеткіліксіз қаражаты болса, мүмкіндігі болғанда толық өтеу беру туралы салтанатты уәде берумен байланысты болды. Генрих 1291 жылы босатылар алдынан Элеонора мен Карл екеуі де қайтыс болды. 1298 жылы ол Кастилияға оралып, өзінің шөбересі Фердинанд IV патшаның регенті болып тағайындалды. Ол Хуана Нунес де Лараға үйленді, бірақ 1304 жылы қайтыс болғанға дейін заңды балалары болған жоқ.
According to Ferdinand Gregorovius he spent the next twenty three years in captivity—in the castle of Canosa from 1268 to 1277, and in Castel del Monte from 1277 to 1291. In 1272, his half sister Eleanor and her husband King Edward I of England came to Sicily on return from the Crusades. Eleanor's attempts to get him released from prison were unsuccessful, but she kept in touch with him until her own death. On 8 March 1286, Pope Honorius IV absolved him from the excommunication he had incurred when he had ravaged the city of Rome with Conradin, and committed insults and harm to Cardinal Giordano Orsini (the future Pope Nicholas III), his nephew Matteo Rosso Orsini, and Giordano Savelli. His absolution was conditional upon sacramental confession and restitution for all the damages done to interested parties, or, if he had insufficient means, a solemn promise to make full restitution when he was able. Both Eleanor and Charles were dead before Henry was finally released in 1291. He returned to Castile in 1298, where he was appointed regent for his grandnephew, King Ferdinand IV. He married Juana Núñez de Lara, but had no known legitimate children before his death in 1304.
Дәстүрлер
Дәстүр бойынша, ол Замора қамалының иесі (Алькаида) қызы, мэр Родригес Печа деген әйелден заңды емес ұл тудырған. Осы ұл Энрике Энрикес де Севилья деп аталды, ол король Альфонсо XI тұсында Кастилияның Justicia Mayor, яғни Бас судьясы болды. Соңғы зерттеулерге сәйкес, "Амадис де Гаула" атты атты романның авторы – Кастилиялық Генрих.
According to tradition he had a son out of wedlock with a lady called Mayor Rodríguez Pecha, daughter of the lord (Alcaide) of the castle of Zamora. This son was called Enrique Enriquez de Sevilla, who became Justicia Mayor or Chief Judge of Castile under King Alfonso XI. A recent study attributes the cavalry novel "Amadis de Gaula" to Henry of Castile.