Рефлексивті модернизация: Қазіргі заман әлеуметтануындағы өзгерістер
Reflexive modernization
Рефлексивті модернизация: Энтони Гидденс, Ульрих Бек және Скотт Лэштің әлеуметтанудағы жаңа көзқарасы. Модернизация процесіне назар аудару, екінші модернизация туралы ашып көрсетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тұжырымдама
Concept
Рефлексивті жаңғыру немесе рефлексивті заманауилық тұжырымдамасы Еуропаның үш жетекші әлеуметтанушысының – Энтони Гидденс, Ульрих Бек және Скотт Лаштің бірлескен еңбегінің нәтижесінде пайда болды. Бұл тұжырымның енгізілуі екі мақсатты қамтамасыз етті: социологияны қазіргі заманның ғылымы ретінде қайта қарастыру (20 ғасыр басындағы тұжырымдамалық шеңберден асып түсу) және деконструкциямен қатар құрылымдық көзқарас ұсынатын постмодернистік парадигмаға қарсалық жасау. Бұл тұжырым индустриялық емес қоғам (Дэниел Белл) және материалдық емес қоғам сияқты бұрынғы ұғымдарға негізделген, бірақ рефлексивті жаңғыруда заманауилықтың назарын жаңғыру процесіне қалай бұрғанын ерекше атап көрсетеді.
The concept of reflexive modernization or reflexive modernity was launched by a joint effort of three of the leading European sociologists: Anthony Giddens, Ulrich Beck and Scott Lash. The introduction of this concept served a double purpose: to reassess sociology as a science of the present (moving beyond the early 20th century conceptual framework), and to provide a counterbalance to the postmodernist paradigm offering a re constructive view alongside deconstruction. The concept built upon previous notions such as post industrial society (Daniel Bell) and postmaterial society, but stresses how in reflexive modernization, modernity directs its attention to the process of modernization itself.
Қазіргі заманның аяқталуы
Негізгі тезис заманауи идеалдардың іске асуынан туындаған өзгерістерді қарастырады, атап айтқанда, жалпыға бірдей сайлау құқығы мен білім беру, әлеуметтік мемлекет, азаматтық және саяси құқықтар – бұл өзгерістер екінші заманауилыққа көшуді белгіледі. Авторлар оны рефлексивті заманауилық деп есептейді, себебі ол өзінің алдыңғы нұсқасына қарсы тұрады, дәл сол сияқты бірінші заманауилық феодалдық дәстүрге қарсы тұрғандай. Салдарынан, бірінші заманауилықтың институттары экономикалық және мәдени жаһанданудың күшіне қарсы құлдырауға бастады. Мемлекеттің рөлі трансұлттық күштердің (корпорациялар, ҮЕҰ) өсуімен азайып барады, отбасы жұмыстың икемділігі мен әйелдердің азаттығының арқасында ажырасу көрсеткішінің жоғарылауына байланысты бөлініп келеді, соның салдарынан қолдау функциясын жоғалтады, дін мәдени жәдігерге дейін төмендеді, дәстүрлі саяси әрекеттер партиялардың мақсаттарымен өзіндік байланыс болмауынан бойкотталады. Осылайша, барлық бұрынғы ынтымақтастық көздері жекеленудің күшеюімен өзінің қарқынын жоғалтады.
The main thesis deals with the changes brought on by the realization of modernity's ideals, such as universal suffrage and education, the welfare state, civil and political rights, changes that marked the shift to the second modernity. The authors consider it a reflexive modernity because it opposes its earlier version, in the same way as the first modernity opposed feudal traditionalism. As a consequence, the institutions of the first modernity are beginning to crumble in the face of economic and cultural globalization. The state is starting to lose its importance with the rise of transnational forces (corporations, NGOs), the family is splitting apart with rising divorce rates favoured by the flexibility of work and the women's liberation, losing its supportive function in the process, religion is reduced to a cultural artifact, traditional political action is boycotted because of a lack of identification with the parties' goals. Therefore all previous sources of solidarity lose momentum with the rise of individualization.
Салдарлар
Ульрих Бек дәстүрлі институттардың ыдырауына және трансұлттық күштердің күшеюіне назар аударады, сонымен қатар әлеуметтік білімнің барлық түрлеріне тән шектеулер анықталғанда, тәуекел қоғамының адам тудырған қауіптеріне қарсы жаңа бірлік пен ынтымақтастыққа шақырады. Энтони Гидденс рефлексивті жаңарудың биографиялық тәуекелдері мен белгісіздіктерінен туындаған жеке тұлға және өмірлік таңдауларға қатысты жаңа сын-қатерлерді шешуге бағытталған әлеуметтік саясаттың үшінші жолын ұсынады. Зигмунд Бауман жаһанданудың әлеуметтік салдары туралы сөйлейді, ол жаһандық ақпарат ағынымен байланысты адамдарды ("туристер") және одан мүлдем шеттетілген, енді жұмыс күші ретінде қажеттілігі жоқ адамдарды ("саяхатшылар") бөліп көрсетеді. Рональд Инглехард Дүниежүзілік құндылықтар зерттеуінің дерекқорын талдау арқылы Батыс қоғамдарындағы адам құндылықтарының материалдықтан постматериалдыққа қарай өзгеруін зерттейді; ал Пиппа Норрис экономикалық жаһандануға қарағанда мәдени жаһанданудың маңыздылығын баса көрсетеді, сонымен қатар цифрлық теңсіздік сияқты жаңа жіктер туралы да айтады.
Ulrich Beck focuses on the dissolution of traditional institutions and the rise of transnational forces, while promoting a new type solidarity in the face of the human made dangers of the risk society, exacerbated by the inherent limits being discovered to all forms of social knowing. Anthony Giddens proposes a third way of social policies aimed at tackling the new challenges to identity and life choices created by the biographical risks and uncertainties of reflexive modernity. Zygmunt Bauman talks about the social effects of globalization, as it seems to create new divisions between the people connected to the global flux of information (the "tourists") and those excluded from them, not needed as workforce anymore (the "bums"). Ronald Inglehart studies the shift of human values from material to post material in the Western societies by analysing the World Values Survey databases; and Pippa Norris stresses the importance of cultural globalization over economical globalization, while also talking about the new divisions, such as the digital divide.
Сипаттамалары
Рефлексивті жаңғыру – бұл тәуекелдік қоғамға тән жаңғыру процесі, онда прогресс қайта ұйымдастыру және «реформа» арқылы қамтамасыз етіледі. Рефлексивті жаңғыру мақсатында қолданылатын ғылым мен технология ресурстық базаны кеңейтуге емес, қоғам қолданып жүрген нәрсені қайта бағалауға көбірек баса назар аударады. Ғылым мен өнеркәсіп арасында үнемі ақпарат алмасу жүзеге асады, ал прогресс осының нәтижесіндегі реформалар, оңтайландырулар және бейімделулер арқылы қол жеткізіледі. Тұрақтылық және сақтық принципі – соңғы кезде саяси күш алған рефлексивті жаңғырудың мысалдары. Жаңа әлеуметтік қозғалыстар (феминистік, экологиялық және пираттық партиялар) да рефлексивті жаңғырудың бір көрінісі деп есептеледі.
Reflexive modernization is a process of modernization that is characteristic of risk society whereby progress is achieved through reorganization and "reform". Science and technology as it is used for the purpose of reflexive modernization is less concerned with expanding the resource base, but rather with re evaluating that which is already being used by society. There is a constant flow of information between science and industry, and progress is achieved through the resulting reforms, optimizations and adaptations. Examples of reflexive modernization that have recently gained political momentum are sustainability and the precautionary principle. The new social movements (feminist, green, and pirate parties) are also considered to be an expression of reflexive modernization.