Кіріспе

Рим католик базиликасы, Италияның Рим қаласының танымал нысаны.
Италияда осы атпен аталатын басқа шіркеулер

Sant'Ambrogio e Carlo al Corso (көбінесе жай ғана San Carlo al Corso деп аталады) – Италияның Рим қаласында, Via del Corso көшесінің орталық бөлігіне қарап тұрған базилика шіркеуі. Шіркеудің апсидасы көшенің ар жағында, Via di Ripetta көшесіндегі Август мавзолейіне қарайды. Бұл шіркеу Миланның қасиетті покровительдері – әулие Амвросий және әулие Карл Борромеоға арналған. Бұл Борромеоға арналған Римдегі кем дегенде үш шіркеудің бірі, ал қалғандары – San Carlo ai Catinari және San Carlo alle Quattro Fontane.

Құрылыс

Амброджо мен Карло ал Корсо шіркеуі – Ломбардтардың ұлттық шіркеуі. 1471 жылы Папа Сикст IV оларға Сикстин капелласының құнды құрылыс жұмыстарын мойындағандығы үшін, алдымен қайта жаңартылып, содан кейін Миланның қасиетті қамқоршысы Сант-Амброджоға арналған Сан-Николо-дель-Туфо кішкентай шіркеуін сыйға берді. Оның құрылысы 1610 жылы Әулие Карл Борромеоның қасиеттілікке иеленуіне орай Онорио Лонгидің жетекшілігімен басталды, ал ол қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Мартино Лонги кішісі құрылысты жалғастырды. Бұл жерде бұрын Сан-Никола-де-Тофо шіркеуі орналасқан. Ғимараттың жоспары латын кресіне негізделген. Санти-Лука-е-Мартина шіркеуіне ұқсас күмбезді Пьетро да Кортона (1668 ж.) жобалаған, ол апсиданың және ішкі кеңістіктің сәндік безендірулеріне де жауапты болды. Фасадты шіркеуді аяқтауды қаржылаған кардинал Луиджи Алессандро Омодей жобалаған, бірақ Карло Райналди дайындаған жоба оған ұнаған жоқ. 1906 жылдан бері базиликаның күтімі мен сақталуы Қайырымдылық институтының дін қызметкерлеріне тапсырылған.

Жасалған сән

Орталық күмбезде Джачинто Брандидің «Тұңғалған періштелердің құлауы» (1677–1679) фрескасы бейнеленген. Қасиетті Амвросий мен Чарльз Борромео, Мәриям және Иса бейнеленген алтарьлық сурет 1685–1690 жылдары Карло Мараттаның қолынан шыққан. Стекциямен безендіруді Джакомо мен Козимо Фанчелли жасаған. Қасиеттілердің мүсінін Франческо Каваллини жасады. Әділет пен Бейбітшілік фрескаларын Жироламо Троппа салған. Барокко суретшісі Джованни Баттиста Бейнаскидің суреттері де бар. Сан-Карло – Римдегі жалғыз шіркеу, онда 1 қарашада 1610 жылы Папа Павел V қасиетті деп жариялаған Чарльз Борромеоның жүрегі сақталған. Оны 1614 жылы оның туысы Федерико Борромео шіркеуге сыйлаған. XVI ғасырға жататын Әулие Амвросийдің ораториясы сол жақтанғы трансепттен тысқары орналасқан. Оң жақтағы бірінші капелла Исаның айқышқа асылуына арналған, онда Паоло Альбертонидің «Құдақтылық» фрескасы бар. Оң жақтағы екінші капелла Мәриямға, Христиандардың Көмекшісіне (Maria Auxilium Christianorum) арналған, және 19 ғасырда Сент-Винсент Паллотти сыйлаған Мәриямның бейнесі сақталған. Оң жақтағы үшінші капелла Киелі Отбасыға арналған. Оның сол жағында Құтқарушы, Амвросий мен Чарльз бейнеленген, сондай-ақ Федерико Борромеоның зират ескерткіші орналасқан. Сыртқы жағында, апсиданың екі жағында және ежелгі Август мавзолейіне қарап тұрған Римдегі ең үлкен екі киелінің алып мүсіні орналасқан. Шіркеуде белсенді жұмыс істеген суретшілердің арасында Паскуале де Росси, Луиджи Гарци, Франческо Роза, Джованни Баттиста Буонокоре және Фаббрицио Чиари бар.

Қасиетті Олав шіркеуі

Норвегияның Әулие Олав шіркеуі, собордың сол жағында, христиан дініне кірген және 1030 жылы Стиклстад шайқасында қаза тапқан шейіт патшаға арналған. Шіркеуді кардинал Лусидо Мария Парокки 1893 жылғы 9 сәуірде, Реформациядан кейін Норвегияда заңды түрде өткізілген алғашқы әуежайдың 50 жылдығына орай ашты. Польша суретшісі Пьюс Велонски салған картинада викинг патшасының өзінің бұрынғы, құдайсыздықпен күресі бейнеленген, ол драконмен көрсетілген. Бұл 1893 жылғы 3 наурызда Рим Папасы Лев XIII-ке оның епископтыққа бекітілуінің 50 жылдығына сыйлық ретінде табыс етілді. Сол кезде Норвегияның апостолдық викариы болған епископ Йоханнес Олав Фаллизе оны осы шіркеуге орналастыруды өтінді, ал Папаның камерагері барон Вильгельм Ведель Ярлсберг оны ашты. Рим Папасы Норвегия шіркеуін Римде құру идеясын қолдады. Алтарьдағы кішкентай суретте Әулие Анна мен оның қызы, Құдай ана Мәриям бейнеленген. Әулие Анна Реформацияға дейінгі Норвегияда өте танымал әулие болған. Алтарьда римдік шейіт Әулие Сатурнидің реліквиялары сақталған. Ол туралы тек аты ғана белгілі. Шіркеу қалпына келтіріліп, 1980 жылы Осло епископы Джон Виллем Гран қайта ашты. Осы қалпына келтіруді бастағандар – Сесили "Сисс" Рибер Мохн (өзі католик емес, және қалпына келтіру аяқталмас бұрын 1978 жылы қайтыс болды), Ольга Терезе "Ольгезе" Мовинкел Ринглер және оның итальяндық күйеуі Андреа Ринглер. Рибер Мохн 1960 жылдары шіркеуді басқа мақсаттарға пайдалану туралы әңгімелер болғанда сақтап қалды. Рождествода, 17 мамырда (Конституция күні) және 16 қазанда (Әулие Олавтың христиан дініне кірген күні) норвегия тілінде әуежай өткізіледі. Көптеген норвегиялық эмигранттар, тіпті католик емес адамдар да оған қатысады. Риммен байланысы бар норвегиялықтар үшін реквием әуежайлары өткізіледі. Норвегиялық паломниктер осында әуежай өткізу үшін келісімшарт жасаса алады, ал кейде туристік топтар экуменикалық қызметтерге келеді.

Листтің үйлену тойы

Сан-Карло-аль-Корсо – Франц Лист пен Каролина цу Зайн-Витгенштейннің некелесуі жоспарланған шіркеу. 1849 жылдан бастап бұл поляк ханшайымы өзінің үлкен сүйіктісі Листті Веймардағы Альтенбургта қонаққа шақырды. 1860 жылы ол Ресей офицері Николауспен некелерін ажырастыру үшін Римге келді, бұл ажырасу бес жыл бұрын Ресейде жүзеге асырылған еді. 1861 жылдың қаңтарында бұл сәттілікке қол жеткізгеннен кейін, ол 22 қазанда, Листтің 50 жылдығында, Сан-Карло шіркеуінде, өзінің приход шіркеуінде Листпен одақ құруға ұйымдастырды. 20 қазанда Лист Римге келді және Каролинамен некелесу туралы мәлімдеме жасады. Осы уақытта Каролинаның күйеуінің інісі, епископ фон Хоэнлоге, Каролинаның туыстарының көмегімен неке рәсімін өткізбеуге және Каролинаның капиталын отбасында қалдыруға қол жеткізді: некеге дейін Каролина Сан-Карло пасторынан өтініш қайта қаралып, үйлену тойы кейінге шегерілгені туралы хабарлама алды. Содан кейін ол Листпен қарым-қатынасын үзді, ал Лист Римде қалды, онда ол теологияны оқыды, фон Хоэнлогемен достық қарым-қатынас орнатты, одан төменгі рухты қызметтерді алды және өмірін «Аббат Лист» ретінде жалғастырды.