Кіріспе

Кішкентай деректерді визуализациялау, әдетте мәтінмен бірге.

+ Мысал: Кішкентай бірнеше шұғыл сызықтар: Индекс Күні Құн Өзгерісі Dow Jones 10765.45 -32.82 (−0.30%) S&P 500 1256.92 -8.10 (−0.64%) Шұғыл сызықтар 2006 жылдың 7 ақпанында Dow Jones Industrial Average және S&P 500 индекстерінің өзгеруін көрсетеді.

Шұғыл сызық – бұл әдетте осьтері мен координаттары жоқ, өте кішкентай сызық диаграммасы. Ол температура немесе қор нарығы бағасы сияқты өлшемдердегі (әдетте уақыт бойынша) өзгерістің жалпы пішінін қарапайым және ықшам түрде көрсетеді. Көп деректі кәсіби тұрғыдан көрсетуге арналған және мәтін ағынынан бөлек жасалған әдеттегі диаграммадан өзгеше, шұғыл сызықтар қысқа, есте қалған және талқыланатын жерде орналасуы тиіс. Шұғыл сызықтар мәтінге енгізілуге жеткілікті кішкентай болады, немесе бірнеше шұғыл сызықтар кішкентай бірнеше элементтер ретінде топтастырылуы мүмкін.

Тарих

1762 жылы Лоренс Стерн өзінің «Тристрам Шэндидің өмірі мен ойлары» атты алтыншы томында повестік өрбуін көрсету үшін типографиялық тәсілдерді қолданды: «Бұл менің бірінші, екінші, үшінші және төртінші томдарымдағы төрт жолым болды». 1883 жылғы Кракатау жанартауының жарылысын сипаттаған 1888 жылғы монографияда оқиғаның барометриялық белгілері әлемнің әртүрлі станцияларында ұқсас тәсілмен, бірақ мәтіннің ішінде емес, жеке тақталарда (VII және VIII) көрсетілген. 1983 жылы Эдвард Туфте «күшті үздіксіз уақыт қатары» деп аталған графикалық стильді ресми түрде құжаттады, бұл визуалды ақпаратты ең жоғары деңгейде ықшамдауға ынталандырды. 1998 жылдың басында интерфейс дизайнері Питер Зельченко Medved QuoteTracker сауда платформасы үшін арналған «ішкі кестелер» деп аталатын мүмкіндікті ұсынды. Бұл шамшырақты сызықтардың ең алғашқы іске асырылуы деп есептеледі. 2006 жылы Эдвард Туфте «сөздердің, сандардың, кескіндердің контекстінде орналасқан кішкентай, жоғары ажыратымдылықтағы графика» үшін «sparkline» терминін енгізді. Туфте шамшырақты сызықтарды «деректерге толы, дизайны қарапайым, сөз өлшемімен үйлесетін графикалық бейнелер» деп сипаттады. 2020 жылы «sparkline» терминінің пайда болғаннан кейін, Туфте «sparkline-ға ұқсас ішкі графиканың» пайда болуын Дональд Кнуттың «METAFONTbook» еңбегіне жатқызды. 2008 жылдың 7 мамырында Microsoft қызметкерлері Microsoft Excel 2010-да шамшырақты сызықтарды іске асыруға патент алуға өтініш берді. Өтініш 2009 жылдың 12 қарашасында жарияланды, бұл Туфтені патенттік талаптардың кеңдігінен және жаңалықтың болмауынан алаңдатуға итерді. 2009 жылдың 23 қаңтарында MultiRacio Ltd. OpenOffice.org Calc-қа шамшырақты сызықтарды енгізуге арналған «EuroOffice Sparkline» кеңейтімді жариялады. 2022 жылдың 3 наурызында LibreOffice әзірлеушісі Томаж Вайнгерл LibreOffice Calc үшін шамшырақты сызықтың жаңа нұсқасын жариялады, ол OOXML жұмыс кітабы форматынан шамшырақты сызықтарды импорттау мүмкіндігін қамтиды, және бұл 7.4 нұсқасында қолданысқа енгізілді.

Қолданылуы

Sparklines көбінесе мәтінмен бірге қолданылады. Мысалы: 2006 жылғы 7 ақпандағы Dow Jones Industrial Average. Sparkline айналасындағы мәтінмен шамамен бірдей биіктікте болуы керек. Тюфте шамшыралардың оқуға қолайлылығын арттыру үшін олардың мөлшерін анықтауға арналған бірнеше пайдалы дизайн принциптерін ұсынады.