Вальпола Рахула – шри-ланкалық буддалық монах, ғалым, жазушы. Батыс әлеміндегі алғашқы буддалық профессор, «Будда нені үйретті» авторы. Буддизм тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вальпола Рахула Теро (9 мамыр 1907 жыл – 18 қыркүйек 1997 жыл) – шри-ланкалық будда монахы, ғалым және жазушы. 1964 жылы ол Солтүстік-Батыс университетінде тарих және діндер профессоры болды, осылайша Батыс әлемінде профессорлық қызметке тағайындалған алғашқы монах атанды. Сондай-ақ ол Видёдая университетінің (қазіргі Шри-Джаяварденпура университеті) вице-канцлері лауазымын атқарған. Ол буддизм туралы ағылшын, француз және сингал тілдерінде көптеген еңбектер жазған. Оның "Будда нені үйретті" атты кітабы бар.
Walpola Rahula Thero (9 May 1907–18 September 1997) was a Sri Lankan Buddhist monk, scholar and writer. In 1964, he became the Professor of History and Religions at Northwestern University, thus becoming the first bhikkhu to hold a professorial chair in the Western world. He also once held the position of Vice Chancellor at the then Vidyodaya University (currently known as the University of Sri Jayewardenepura). He has written extensively about Buddhism in English, French and Sinhala. He wrote the book What the Buddha Taught about Theravada Buddhism.
Өмірбаян
Ол 1907 жылы 9 мамырда Шри-Ланканың оңтүстігіндегі Галле ауданындағы шағын Валпола ауылында дүниеге келген. Он үш жасында Сангхаға қосылды. Оның білімі сингаль, пали, санскрит, буддизм, тарих және философияны қамтыды. Видьяланкара Пиривена мен Цейлон университетінде оқыды, онда ол Е. Ф. С. Лудуик, Г. П. Маласекера, Э. В. Адикарам және басқа да ғалымдармен байланыс жасады. Сорбоннадағы оқудан кейін Видйодая университетінің проректоры болды. Ол ғалымдығымен ғана емес, сонымен қатар берік социалистік көзқарастарымен, сондай-ақ монахтардың халықтың саяси санасын қалыптастыруда белсенді рөл атқаруға міндетті екендігіне сенуімен де танымал болды. Оның "Бхикшувакаге Урумая" (Бхикху мұрасы) атты кітабы 1956 жылы Соломон Бандаранайке сайлауда жеңіске жеткен буддалық ұлтшылдық қозғалысының күшті дауысы болды. 1969 жылы сол кездегі үкіметпен саяси келіспеушіліктерге байланысты Видйодая университетінен кетіп, содан кейін Батысқа оралып, Еуропаның көптеген академиялық мекемелерінде жұмыс істеді. Өмірінің соңғы күндерінде Шри-Ланкаға оралып, Коттедегі Жаңа Парламентке жақын ғибадатханада өмір сүрді, содан кейін қайтыс болды.
He was born on 9 May 1907 at Walpola, a small village in the Galle district of southern Sri Lanka. At thirteen, he entered the Sangha. His education covered Sinhala, Pali, Sanskrit, Buddhism, history and philosophy. He studied at the Vidyalankara Pirivena and at the University of Ceylon, where he associated with E. F. C. Ludowyk, G. P Malalasekera, E. W. Adikaram and other scholars. After his period at the Sorbonne, he became Vice Chancellor of Vidyodaya University. He was noted not only for his erudition but also for his strong socialist views, as well as his belief that monks have a duty to play a role in guiding the political consciousness of the people. His book Bhikshuvakage Urumaya (Heritage of the Bhikkhu) was a strong voice in the Buddhist Nationalist movement that led to the 1956 electoral victory of Solomon Bandaranaike. He left Vidyodaya University in 1969, due to political differences with the government of the day. Thereafter, he returned to the West and worked in many academic institutions in Europe. He returned to Sri Lanka during his last days, and lived in the temple near the New Parliament in Kotte, until his death.
Академиялық мансап
Рахула Теро Цейлон университетінде (қазіргі Перадения университеті) оқыды. Ол Лондон университетінде философия бакалавры (құрметті диплом) алды, содан кейін Шри-Ланкадағы (Сейлон) буддизм тарихы бойынша диссертация қорғап, философия докторы ғылыми дәрежесін алды. Кейін ол Калькутта университетінде Үнді философиясын, ал Сорбонна университетінде Махаянаны зерттеді. 1950 жылдардың соңында Сорбоннада оқып жүргенде ол «Будда нені үйретті» атты буддизмге кіріспе ретіндегі кең таралған және өте ықпалды мәтінді жазды, осы еңбегімен ол ең көп танылды. Вальпола Рахула Теро – Батыс университетінде профессорлық қызмет атқарған алғашқы буддалық монах. Ол діндер тарихы мен әдебиеті профессоры болған кезде АҚШ-та Тхеравада храмдары болған жоқ. Кейін ол сол университеттің құрметті профессоры атанды. Рахула басқа да бірнеше американдық университеттерде де жұмыс істеді. Ол Свартмор колледжінде арнайы лекциятор, ал UCLA-да регенттер лекцияторы болып қызмет етті. 1964 жылы Видьёда университетінің (қазіргі Шри-Джаяварданпура университеті) вице-канцлері болды. Кейіннен ол АҚШ-тағы алғашқы Тхеравада храмы – Вашингтон Буддистік Вихараның құрылуына белсенді түрде көмектесті, ол Вашингтон, Колумбия округінде орналасқан.
Rahula Thero attended Ceylon university (now known as the University of Peradeniya). He obtained a B. A. Honours degree (London), and then earned a Doctorate of Philosophy, having written a thesis on the History of Buddhism in Sri Lanka (Ceylon). Then he went on to study Indian Philosophy at Calcutta University and later studied Mahayana at the Sorbonne. It was during his time at the Sorbonne in the late 1950s that he produced What the Buddha Taught, a widely read and highly influential introductory text on Buddhism, for which he is best known. Walpola Rahula Thero is the first Buddhist monk to become a professor in a Western University. When he became Professor of History and Literature of Religions there were no Theravada Temples in the United States. He later became a Professor Emeritus at the same university. Rahula also held positions at several other American Universities. He was a visiting lecturer at Swarthmore College and Regents Lecturer at UCLA. He became Vice Chancellor of Vidyoda University (now Sri Jayawardhanapura University) in 1964. He was later instrumental in encouraging the formation of the first Theravada temple in the United States, the Washington Buddhist Vihara, located in Washington, D. C.
Атаулары
Рахула Теро өмірінде бірнеше атаққа ие болды. Оған 1965 жылы Шри-Кальяпи Самагри Сангха сабхасы (Шри-Ланкадағы Сангханың бас шурасы) Шри (Инабатты) деген құрметті атағымен, Трипитакавагишварачарья (Буддалық кітаптардың Жоғарғы шебері) деген ең жоғары құрметті атақты берді, бұл атақ Шри-Ланкада тек екі немесе үш ғалымда ғана болған. Ол сонымен қатар Бирмадан "Аггамаха Пандита" атағын алды.
Rahula Thero was awarded several titles during his lifetime. The highest honorary title, Tripitakavagisvaracarya (Supreme Master of Buddhist Scriptures), was given him by Sri Kalyapi Samagri Sangha sabha (the Chapter of the Sangha in Sri Lanka) in 1965, with the qualification Sri (Gracious), a title held by only two or three scholars in Sri Lanka. He was also awarded the title "Aggamaha Panditha" from Burma.
Жарияланымдар
Рахула Теро Тхеравада буддизмі туралы кеңінен жазды. Ол әлемге әйгілі "Будда нені үйретті" кітабынан өзге, буддизм тақырыбында көптеген мақалалар жариялады. Оның ең белгілі кітаптарының қатарында "Сейлондағы буддизм тарихы", "Бхикшу мұрасы", "Дзен және бұқаны жарастыру" және "Le Compendium de la Super Doctrine" (француз тілінде) кітаптары бар.
Rahula Thero wrote extensively about Theravada Buddhism. Apart from his world renowned book What the Buddha Taught, he published an enormous number of papers on Buddhism. Notable books written by him include, History of Buddhism in Ceylon, Heritage of the Bhikkhu, Zen and the Taming of the Bull and Le Compendium de la Super Doctrine (French).