Кіріспе

Колумбиялық оратор – Калеб Бингем жинаған және жазған саяси очерктер, өлеңдер мен диалогтар жинағы. 1797 жылы жарық көрген бұл кітапта Джордж Вашингтонның, Бенджамин Франклиннің сөздері, сондай-ақ Сократ және Катон сияқты тарихи тұлғалардың ойдан туған сөздері бар. Ол 1790-1820 жылдар аралығында американдық мектептерде оқушыларды оқуға және сөйлеуге үйрету үшін кеңінен қолданылды. Сол дәуірдегі көптеген оқылымдар сияқты, бұл антология «республикалық қасиеттерді» дәріптеп, патриотизмді насихаттап, құлдықтың моральдық жағына күмән келтірді. «Колумбиялық оратор» – студенттерге үлгі алып, еліктеуге арналған мысалдары бар прогимназматалардың бір түрі. Ол американдық аболиционистердің бір буынына шабыт берді, олардың ішінде оратор және бұрынғы құл Фредерик Дуглас, эссеші Ральф Уолдо Эмерсон және «Том күйігінің қабілесі» романымен танымал Гарриет Бичер Стоу болды. Өзін-өзі оқыған жазушы және аболиционист Дуглас өзінің «Фредерик Дугластың өмірі» атты естелігінде бұл кітапты адамзат тарихымен және шешендік өнермен алғаш таныстырғандығы үшін жоғары бағалады. 12 жасында, әлі де құл болып жүргенде, ол аяқ киімдерін сырлаудан жинаған 50 центке бір данасын сатып алды.

Дугласқа ерекше шабыт берген нәрсе – «Колумбиялық оратордағы» құл мен оның қожайыны арасындағы диалог болды, ол құлдың зиялылығын көрсетті. Бұл үзіндіде қожайын құлдықтың себептерін келтірді, ал құл оның әрқайсысын жоққа шығарды, қожайын құлдықтың шынымен де адал емес екеніне көз жеткізгенше. Үзінді құлдың тартысқа жеңіп, соның салдарынан бостандыққа қол жеткізуімен аяқталады. Кітаптың шешендік туралы ұстанымдары Дугластың қоғамдық сөйлеуші ретінде табысқа жетуіне де септігін тигізді деп болжауға болады; Уильям Ллойд Гаррисон өзінің автобиографиясының кіріспесінде Дугласты мақтап: «Революциялық даңққа ие Патрик Генри бостандық үшін осыдан да әсерлі сөз сөйлеген емес», – деді. Джордж Вашингтон, Паулюс Эмилиус, Хью Блэр, Фило, Томас Мьюр, Джеймс Херви, Бенджамин Франклин, Джонатан Мейсон және Кіші Катон.

Дәйексөздер

"Мен бала кезімде кітап оқуға қатты ұмтылғанымды және кітапханаға қол жеткізе алмағанымды жақсы есте сақтаймын", - деп еске алды Кейлеб Бингхам, 1803 жыл. "Мен мүмкіндік болған сайын осы кітапты оқыдым", - деді Фредерик Дуглас, 1845 жыл.