Кіріспе

Анголадағы алмаз кені Катока алмаз кені – әлемдегі төртінші ірі алмаз кені. Кен кімберлит түтігінде орналасқан. Кеннің иесі Ангола мемлекеттік компаниясы Endiama мен ресейлік Alrosa компаниясының бірлескен кәсіпорны болып табылады.

Меншік

Бір кезде кен халықаралық кен өндіру консорциумына тиесілі болды, оның құрамында Endiama (Ангола мемлекеттік кен өндіру компаниясы) (32,8%), Ресейдің Alrosa (32,8%), Бразилияның Odebrecht (16,4%) және Diamond Finance CY BV Group (16,8%) компаниялары бар еді. 2011 жылы Лев Авнерович Левиев Catoca компаниясының 18% үлесіне ие болған LL International Holding компаниясын қытайлық Sonangol International компаниясына сатты. 2017 жылы Odebrecht Catoca-дағы 16,4% үлесінен бас тарды. 2018 жылы Alrosa өз үлесін 41%-ға дейін ұлғайтты, ал қалған үлесі Endiama (41%) және қытайлық LL International Holding (18%) компанияларына тиесілі болды. 2022 жылдың маусым айында Ангола елдегі ең ірі алмаз өндірушісінің үлесін иеленіп, Catoca компаниясының басым үлесіне ие болды. LL International Holding компаниясының бұрынғы 18% үлесі мемлекеттік меншікке алынды.

Өндіріс

Шахта 2000 жылы және 2001 жылы өндіріс жасады. Кен өндірісінің 35% асыл тас сапалы, бұл әлемдік орташа көрсеткіш 20% - ға қарағанда жоғары; Катока шахтасында өндірілген алмастардың орташа құны каратқа 75-100 АҚШ доллары (375-500 доллар/г) құрайды. Болжамды қорлар 60 миллион каратқа (12 тонна) жетеді. Catoca Mining Society компаниясының алмастары 2009 жылғы сатылымдар бойынша көш бастады, нәтижесінде 70 миллион АҚШ доллары таза пайда және 122,6 миллион АҚШ доллары жалпы өндіріс тіркелді, деп хабарлайды Angop. Бұл ақпарат компанияның 2011 жылдың қыркүйек айында жарияланған жылдық есебінде жарияланды. Дереккөздерге сәйкес, сатылымдар орташа есеппен 62,23 АҚШ долларына жетті, бұл елдегі барлық алмаз компаниялары сатқан соманың шамамен 78 пайызын құрайды. Бұл хабарламада кенді өңдеу нәтижесінде компания 7,5 миллион карат алғаны, бұл оған операциялық шығындарды есептеуге мүмкіндік бергені айтылады. 2012 жылы шахта 10 миллион тонна кен өндірісінен белгілі бір көлемде кен шығарды.

2021 жылғы қалдықтар ағып кетуі

2021 жылдың шілдесінде кеннен шыққан қалдықтар жақын орналасқан Чикапа өзеніне құйылды. Конго Демократиялық Республикасы ластанған судың салдарынан 12 адам қаза тапқанын, 4000-нан астам адам ауырғанын мәлімдеді. Конго Демократиялық Республикасы өтемақы талап ететінін жариялағаннан кейін, мемлекеттік MIBA компаниясы Alrosa компаниясымен алмаз өндіру жөніндегі серіктестік келісіміне қол қойды, бірақ жақында болған оқиға туралы ештеңе айтпады. Құйылған қалдықтар өзенді қызыл түске бояп, көптеген балықтардың өліміне себеп болды, бірақ Catoca компаниясы құйылғанда ауыр металдар болмағанын мәлімдеді. Тәуелсіз сараптама нәтижесінде никель мен уранның бар екені анықталды. Еуропалық Ғарыш агенттігінің Sentinel 2 спутнігі түсірген суреттер өзен түсінің өзгеруін байқатып, су сапасына тиген әсердің көлемін анықтауға мүмкіндік берді. Конго үкіметі бастапқыда оқиға үшін белгісіз сомада өтемақы талап ететінін айтты, бірақ 2022 жылдың қазанына дейін ешқандай келіссөздер өткізілген жоқ.

Геология

Катока алмас кен оқиғасы кимберлит түтігінде кездеседі.