Швейцарияның Фрауэнфельд қаласының тарихы мен географиясы
Frauenfeld
Фрауэнфельд – Швейцарияның Тургау кантонының астанасы. Тарихы, тілі (неміс тілінің швейцариялық диалектісі), римдік және Латен дәуірінен қалған іздері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариядағы муниципалитет
Municipality in Switzerland
Фрауэнфельд (алемандық: Frauefäld) – Швейцариядағы Тюргау кантонының астанасы. Фрауэнфельдтің ресми тілі – (швейцариялық стандартты) неміс тілі, бірақ басты қолданылатын тіл – алемандық швейцариялық неміс диалектісінің жергілікті түрі.
Frauenfeld (Alemannic: Frauefäld) is the capital of the canton of Thurgau in Switzerland. The official language of Frauenfeld is (the Swiss variety of Standard) German, but the main spoken language is the local variant of the Alemannic Swiss German dialect.
Ерте тарих
Адам қонысының ең алғашқы іздері Лангдорфтың шығысындағы бірнеше Ла Тен дәуіріне жататын қабірлерде кездеседі. Римдіктердің Обервинтертур (Витудурум) мен Пфюн арасындағы жолы қазіргі Фрауенфельдтегі Аллменд аймағынан өтті. Талбах және Оберкирхте екі римдік вилла табылды. Вилла кейіннен Оберкирх елді мекенінің орталық нүктесіне айналған сияқты. Вилланың қираған жеріне ерте орта ғасырлардағы зират салынды, ал 9 ғасырда Оберкирх шіркеуі тұрғызылды. 9 ғасырда патшалық сыйлық немесе, көбінесе, 13 ғасырдағы сыйлық арқасында Фрауенфельд аймағы Эрчингтің Дингофына (шіркеу немесе монастырьға тиесілі қожалық шаруашылығы) қарады. Эрчингте осалдық, он екі үй, кем дегенде бір диірмен және Оберкирхте шіркеу болған. 13 ғасырда Эрчинг жеке шаруашылық кешені ретінде қалыптасты және 1270 жылдан кейін Габсбургтер вогтының иелігіне өтті. 12 ғасырдың соңынан бастап Эрчинг айналасында бір ауыл, ал Оберкирхтегі шіркеу маңында тағы бір ауыл пайда болды. 1220 жылдардың аяғына қарай диірмен мен шағын шіркеуі бар бекініс салынды, соның нәтижесінде қамалдың төңірегінде үшінші ауыл өсе бастады. Фрауенфельд атанған бұл ауыл Рейхнау аббаттығына тиесілі жерлерде біртіндеп дамыды. Алғашқы бекініс Фрауенфельд қамалына айналды.
The earliest traces of human settlement are several La Tène era graves to the east of Langdorf. The Roman road from Oberwinterthur (Vitudurum) to Pfyn ran through what is now the Allmend in Frauenfeld. Two Roman villas were discovered in Thalbach and Oberkirch. The villa seems to have become the focal point of the later settlement of Oberkirch. On the ruins of the villa, an Early Middle Ages cemetery was built, and by the 9th century, the Oberkirch church was built. Perhaps as a result of royal donation in the 9th century, or more likely a donation in the 13th century, the area around Frauenfeld belonged to the Dinghof (a church or monastery owned manor farm) of Erching. Erching had a manor house, twelve houses, at least one mill, and probably also a church in Oberkirch. In the 13th century, Erching formed a self contained manor farm complex and was occupied by a Habsburg Vogt after 1270. Starting in the late 12th century, a village grew up in the area around Erching and another grew up around the church at Oberkirch. By the end of the 1220s, a fortified tower with a mill and chapel was built and a third village began to grow up around the castle. This village, which would become Frauenfeld, grew gradually on land owned by Reichenau Abbey. The original fortified tower grew into Frauenfeld Castle.
Фрауенфельд қоры
Фрауенфельд алғаш рет 1246 жылы Вровинвельт деп тілге алынған, бірақ 13 ғасырдың екінші үштен бірінде бірте-бірте өсіп келген. 1919 жылы Лангдорф, Курдзорф, Хубен, Хертен және Хоргенбах коммуналары Фрауенфельд құрамына кірді. 1998 жылы Герликон, Шененхоф және Зельгли қосылды.
Frauenfeld is first mentioned in 1246 as Vrowinvelt though it had been growing slowly during the second third of the 13th century. In 1919, the municipalities of Langdorf, Kurzdorf, Huben, Herten, and Horgenbach became part of Frauenfeld. In 1998, Gerlikon, Schönenhof, and Zelgli were incorporated.
География
Frauenfeld ауданы 2009 жылы осы аумақтың 45,4%-ы ауыл шаруашылығына, ал 24,7%-ы орманға берілген. Қалған жердің 27,8%-ы құрылыс нысандары (ғимараттар немесе жолдар), 1,0%-ы өзендер мен көлдер, ал 1,0%-ы пайдалы емес жерлерді құрайды. Салынған аумақтың 13,3%-ын өнеркәсіптік ғимараттар, 3,5%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, 0,8%-ын көлік инфрақұрылымы алып жатыр. Энергетика және сумен жабдықтау инфрақұрылымы, сондай-ақ арнайы дамытылған басқа да аумақтар аумақтың 2,3%-ын, ал саябақтар, жасыл аймақтар мен спорт алаңдары 7,9%-ын құрайды. Орманды жерлердің 22,6%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 2,1%-ы жеміс ағаштары мен шағын ағаштар тобымен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 43,0%-ы егін өндіруге, ал 2,4%-ы жеміс бақтары мен жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағын су болып табылады. Соңғы он жылда (1997–2007) халық саны 10,8% өсті. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәліметтер бойынша) неміс тілінде сөйлейді (83,3%), екінші орында итальян тілі (4,7%), үшінші орында португал тілі (3,7%) тұр. 2008 жылы халықтың жыныстық құрамы 48,4% ер адам және 51,6% әйел адамды құрады. Халықтың құрамында 8 263 швейцариялық ер адам (халықтың 36,5%) және 2 708 (11,9%) швейцариялық емес ер адам болды. 9 338-і (41,2%) швейцариялық әйелдер, ал 2 356-сы (10,4%) швейцариялық емес әйелдерді құрады. 2000 жылы муниципалитетте 9 569 жеке тұрғын үй тіркелді, ал әр үй шаруасында орташа есеппен 2,2 адам тұрды. Баласы жоқ жұбайлардың құрамында 5 189 (немесе 23,6%) адам, ал баласы бар жұбайлардың құрамында 10 577 (немесе 48,2%) адам болды. 1 346 (немесе 6,1%) адам жалғыз ата-ана отбасында тұрды, 126 ересек бала ата-анасының бірімен немесе екеуімен бірге тұрды, 101 адам туыстарымен бірге, 239 адам жақындығы жоқ адамдармен бірге, ал 772 адам мекемеде немесе басқа да ұжымдық тұрғын үйлерде тұрды. 2008 жылы муниципалитеттегі бос тұрғын үйлердің көрсеткіші 1,15% құрады. 2007 жылы жаңа тұрғын үйлердің құрылысы 1000 тұрғынға шаққанда 3,6 бірлікке жетті. 2000 жылдан бастап Frauenfeld-те орташа пәтерді жалға алу бағасы айына 1087,26 швейцариялық франк (CHF) болды (шамамен 870 АҚШ доллары, 490 фунт стерлинг, 700 евро). Бір бөлмелі пәтердің орташа бағасы 508,43 CHF (410 АҚШ доллары, 230 фунт стерлинг, 330 евро), екі бөлмелі пәтер шамамен 761,63 CHF (610 АҚШ доллары, 340 фунт стерлинг, 490 евро), үш бөлмелі пәтер шамамен 960,43 CHF (770 АҚШ доллары, 430 фунт стерлинг, 610 евро), ал алты немесе одан көп бөлмелі пәтердің орташа бағасы 1936,19 CHF (1550 АҚШ доллары, 870 фунт стерлинг, 1240 евро) болды. Frauenfeld-тегі пәтерлердің орташа бағасы ұлттық орташа бағаның 97,4%-ын құрады (1116 CHF). 2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған SVP партиясы 34,4% дауыс алды. Одан кейінгі үш ең танымал партиялар SP (15,55%), CVP (15,03%) және FDP (13,5%) болды. Федералды сайлауда барлығы 7 105 дауыс берілді, сайлауға қатысу 48,5% құрады.
Frauenfeld has an area, as of 2009, of Of this area, or 45.4% is used for agricultural purposes, while or 24.7% is forested. Of the rest of the land, or 27.8% is settled (buildings or roads), or 1.0% is either rivers or lakes and or 1.0% is unproductive land. Of the built up area, industrial buildings made up 13.3% of the total area while housing and buildings made up 3.5% and transportation infrastructure made up 0.8%. Power and water infrastructure as well as other special developed areas made up 2.3% of the area while parks, green belts and sports fields made up 7.9%. Out of the forested land, 22.6% of the total land area is heavily forested and 2.1% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 43.0% is used for growing crops, while 2.4% is used for orchards or vine crops. All the water in the municipality is flowing water. Over the last ten years (1997–2007) the population has changed at a rate of 10.8%. Most of the population (as of 2000) speaks German (83.3%), with Italian being second most common (4.7%) and Portuguese being third (3.7%). as of 2008, the gender distribution of the population was 48.4% male and 51.6% female. The population was made up of 8,263 Swiss men (36.5% of the population), and 2,708 (11.9%) non Swiss men. There were 9,338 Swiss women (41.2%), and 2,356 (10.4%) non Swiss women. as of 2000, there were 9,569 private households in the municipality, and an average of 2.2 persons per household. There were 5,189 (or 23.6%) persons who were part of a couple without children, and 10,577 (or 48.2%) who were part of a couple with children. There were 1,346 (or 6.1%) people who lived in single parent home, while there are 126 persons who were adult children living with one or both parents, 101 persons who lived in a household made up of relatives, 239 who lived in a household made up of unrelated persons, and 772 who are either institutionalized or live in another type of collective housing. The vacancy rate for the municipality, in 2008, was 1.15%. as of 2007, the construction rate of new housing units was 3.6 new units per 1000 residents. as of 2000 the average price to rent an average apartment in Frauenfeld was 1087.26 Swiss francs (CHF) per month (US$870, £490, €700 approx. exchange rate from 2000). The average rate for a one room apartment was 508.43 CHF (US$410, £230, €330), a two room apartment was about 761.63 CHF (US$610, £340, €490), a three room apartment was about 960.43 CHF (US$770, £430, €610) and a six or more room apartment cost an average of 1936.19 CHF (US$1550, £870, €1240). The average apartment price in Frauenfeld was 97.4% of the national average of 1116 CHF. In the 2007 federal election the most popular party was the SVP which received 34.4% of the vote. The next three most popular parties were the SP (15.55%), the CVP (15.03%) and the FDP (13.5%). In the federal election, a total of 7,105 votes were cast, and the voter turnout was 48.5%.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Фрауенфельдте ұлттық маңызы бар швейцариялық мұра орны ретінде тіркелген он ғимарат бар. Тізімде төрт мұрағат пен бір кітапхана бар: Amtes für Denkmalpflege мұрағаты, Археология департаментінің мұрағаты, Фрауенфельд қаласының азаматтар мұрағаты, Кантонның мемлекеттік мұрағаты және Кантондық кітапхана. Католиктік қалалық шіркеуі және Санкт-Лоренцен шіркеуі, Санкт-Анна капелласы және Мессмерхаус – тізімдегі екі діни ғимарат. Тізімде екі мұражай бар: Тюргау кантонының археология және табиғат тарихы мұражайы және тарихи мұражайы орналасқан Фрауенфельд қамалы. Тізімдегі соңғы ғимарат – Ратуша, яғни қалалық кеңес үйі. Фрауенфельдтің ескі қаласының барлығы Швейцария мұра орындарының тізіміне енгізілген.
There are ten buildings that are listed as Swiss heritage site of national significance in Frauenfeld. There are four archives and a library on the list; archive of the Amtes für Denkmalpflege, the archive of the Department of Archeology, the Citizen's Archive of Frauenfeld, the State Archives of the Canton and Cantonal Library. The Catholic City Church and the Simultaneum Church of St Laurenzen with St Anna Chapel and Messmerhaus are the two religious buildings on the list. Two museums, the Museum of Archeology and Natural History of the Canton of Thurgau and Frauenfeld Castle which contains the Historical Museum, are on the list. The last building on the list is the Rathaus or town council house. The entire old city of Frauenfeld is included in the Inventory of Swiss Heritage Sites.
Экономика
2007 жылы Фрауэнфельдте жұмыссыздық деңгейі 2,01% болды. 2005 жылы негізгі экономикалық секторда 211 адам жұмыс істеді және осы саламен айналысатын шамамен 70 кәсіпорын болды. Екінші секторда 4 120 адам жұмыс істейді және осы секторда 228 кәсіпорын бар. Үшінші секторда 11 759 адам жұмыс істейді, осы секторда 1095 кәсіпорын жұмыс істейді. Жұмыс істейтін халықтың 16,4% жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 42,7% жеке көлікпен барады.
In 2007, Frauenfeld had an unemployment rate of 2.01%. as of 2005, there were 211 people employed in the primary economic sector and about 70 businesses involved in this sector. 4,120 people are employed in the secondary sector and there are 228 businesses in this sector. 11,759 people are employed in the tertiary sector, with 1,095 businesses in this sector. Of the working population, 16.4% used public transportation to get to work, and 42.7% used a private car.
Дін
2000 жылғы санақ бойынша 8 239 адам немесе 37,5% - рим католиктері, ал 9 255 адам немесе 42,2% - швейцариялық реформаттық шіркеуіне жатады. Қалған халықтың ішінде 18 ескі католик (немесе халықтың шамамен 0,08% -ы) Швейцарияның христиандық католик шіркеуіне, 337 адам (немесе халықтың шамамен 1,54% -ы) православие шіркеуіне, ал 486 адам (немесе халықтың шамамен 2,21% -ы) басқа христиан шіркеуіне жатады. 18 адам (немесе халықтың шамамен 0,08% -ы) яһуди дінін ұстанады, 1 043 адам (немесе халықтың шамамен 4,75% -ы) ислам дінін ұстанады. Халық санағында тізімделмеген шіркеуге жататын 160 адам (немесе халықтың шамамен 0,73% -ы) бар. 1 585 адам (немесе халықтың шамамен 7,22% -ы) ешқандай шіркеуге жатпайды, агностиктер немесе атеисттер, ал 813 адам (немесе халықтың шамамен 3,70% -ы) сұраққа жауап бермеді.
From the 2000 census, 8,239 or 37.5% were Roman Catholic, while 9,255 or 42.2% belonged to the Swiss Reformed Church. Of the rest of the population, there were 18 Old Catholics (or about 0.08% of the population) who belonged to the Christian Catholic Church of Switzerland, there are 337 individuals (or about 1.54% of the population) who belong to the Orthodox Church, and there are 486 individuals (or about 2.21% of the population) who belong to another Christian church. There were 18 individuals (or about 0.08% of the population) who were Jewish, and 1,043 (or about 4.75% of the population) who are Islamic. There are 160 individuals (or about 0.73% of the population) who belong to a church not listed on the census. There were 1,585 (or about 7.22% of the population) who belong to no church, are agnostic or atheist, and 813 individuals (or about 3.70% of the population) who did not answer the question.
Ауа райы
Фрауенфельдте жылына орташа есеппен 133 күн жаңбыр немесе қар жауады және орташа алғанда жауын-шашын мөлшері болады. Ең ылғалды ай – маусым, осы кезде Фрауенфельдте орташа есеппен жаңбыр немесе қар жауады. Бұл айда орташа есеппен 12,5 күн жауын-шашын байқалады. Жауын-шашын күндерінің саны бойынша ең көп ай – мамыр, орташа есеппен 13 күн, бірақ тек жаңбыр немесе қар жауады. Жылдың ең құрғақ айы – наурыз, орташа жауын-шашын мөлшері 12,5 күнге дейін жетеді.
Frauenfeld has an average of 133 days of rain or snow per year and on average receives of precipitation. The wettest month is June during which time Frauenfeld receives an average of of rain or snow. During this month there is precipitation for an average of 12.5 days. The month with the most days of precipitation is May, with an average of 13, but with only of rain or snow. The driest month of the year is March with an average of of precipitation over 12.5 days.
Білім
Фрауенфельдте халықтың 68,8%-ы (25–64 жас аралығындағылар) міндетті емес жоғары орта білім немесе жоғары білім (университет немесе Fachhochschule) алған.
In Frauenfeld about 68.8% of the population (between age 25–64) have completed either non mandatory upper secondary education or additional higher education (either university or a Fachhochschule).
Көлік
Фрауенфельд – Тургаудың батысындағы орталық қала. Оған теміржол станциясы және А7 тас жолының екі шығу жолы қызмет көрсетеді. Қаланың кез келген нүктесіне 15 минут сайын қатынайтын 5 автобус бағыты бар қалалық автобус жүйесі бар. Фрауенфельд теміржол станциясы Вайнфельденнен Винтертурға (S8 және S30) аймақтық пойызбен, сондай-ақ кері бағытта, және Цюрихке әр 30 минут сайын жүретін жылдам пойызбен (InterCity және InterRegio) қызмет көрсетеді, сонымен қатар Вайнфельденге және одан әрі Германиядағы Констанц немесе Романшорнға дейін де қатынайды. Таңғы және кешкі сағаттардағы қызығушылықтың жоғары деңгейінде бұл пойыздарға үлкен қалаларда (мысалы, IR/IC) тоқтайтын қосымша пойыз ("S" деп аталады) көмектеседі. Фрауенфельд – Фрауенфельд-Вил тар жол желісінің солтүстік терминалы; пойыздар басты теміржол станциясы алдындағы Bahnhofplatz-тан жүреді. Бұл желі бойынша пойыздар жарты сағат сайын қатынайды. Бағыттардың жиілігін 15 минутқа дейін арттыру жоспарлануда. Сент-Галлен S Bahn-ның S15 бағытындағы қызметтер де тоқтайды және .
Frauenfeld is a central location in western Thurgau and is served by a railway station and two exits on the A7 motorway. It has a town bus service with 5 bus lines which run every 15 minutes to every corner of the town. Frauenfeld railway station supports a regional train, part of the Zürich S Bahn, from Weinfelden to Winterthur (S8 and S30) every 30 minutes, as well in the opposite direction and a fast train (InterCity and InterRegio) that travels to Zürich every 30 minutes, as well in the opposite direction to Weinfelden and further to Constance in Germany or Romanshorn. During busy times in the mornings and evenings these trains are supported by another train (called "S") which stops in the bigger towns (like IR/IC). Frauenfeld is also the northern terminus of the narrow gauge Frauenfeld–Wil line; trains operate from the Bahnhofplatz in front of the main railway station. Trains operate over this line to every half hour. There are plans to increase the frequency to every fifteen minutes. Services on this line, designated as S15 of the St. Gallen S Bahn, also stop at and .