1964 жылғы "Қатілдер" фильмі туралы

Кіріспе

1964 жылы Дон Сигел түсірген фильм. "Қиыршықтар" (Ұлыбританияда Эрнест Хемингуэйдің "Қиыршықтар" деп шығарылды) – 1964 жылы жарық көрген американдық нео-нуар қылмыстық фильмі. Джин Л. Кун жазған сценарийімен және Дон Сигелдің режиссерлігінде түсірілген бұл фильм Эрнест Хемингуэйдің 1927 жылғы, сол аттас әңгімесінің екінші голливудтық бейімделуі болып табылады, алғашқысы 1946 жылы түсірілген. Фильмде Ли Марвин, Джон Кассаветес, Энджи Дикинсон және Рональд Рейган саясатқа өту үшін 1966 жылы актерлік мансабынан қанағаттанған соңғы рөлінде ойнаған. Марвин фильм шыққан кезде оны өзінің сүйікті фильмі деп атады. Клю Гулагер, Клод Акинс және Норман Фелл қосалқы актерлер құрамында. 2018 жылдың шілде айында бұл фильм 75-ші Венеция халықаралық кинофестивалінің «Венеция классикасы» бөлімінде көрсетуге алынды.

Сюжет

Чарли мен Ли соқырлар мектебіне кіріп, қарсылық көрсетпеген Джонни Нортты бірнеше рет атып өлтіреді. Чарли Норттың қашудан бас тартқанына ашуланды және оларға тым жоғары төлем жасалғанын байқады. Олар Лимен бірге Джонни туралы білгендерін еске алады. Ол бұрын жарыс машинасының чемпионы болған, бірақ мансабы қасіретті апатпен аяқталған. Өлімінен төрт жыл бұрын ол пошта көлігін тонауға қатысқан. Жоғалған ақшаға қызыққан Чарли мен Ли Майамиге барып, Джоннидің бұрынғы механиктері Эрл Сильвестермен сұхбаттасады. Эрл оларға (кешбірде) Джонни Шила Фаррмен танысқанда өзінің мамандығының шыңында болғанын айтады. Джонни ғашық болып, оған үйлену ұсынысын дайындаған. Бірақ Джоннидің мансабы өртті апатпен аяқталды. Ауруханада Эрл Джонниге Шиланың мафия басшысы Джек Браунингтің сүйіктісі екенін айтты. Ашуға буған Джонни Шиланың түсіндіруін қабылдамай, онымен байланысын үзіп жіберді. Чарли мен Ли Браунингтің тобының бұрынғы мүшесіне жүгінеді, ол (кешбірде) апаттан кейін Шиланың Джонниді механик болып жұмыс істейтінін тапқанын айтады. Ол Браунингтің АҚШ пошта көлігін тонауды жоспарлап отырғанын айтты. Шиланың ұсынысымен, ол Джонниді жүргізуші ретінде таңдайды. Джонни Шиланы кешіріп, қашқыш машинаны өзгертеді. Джонни Браунингті ұрып, Шиланы ұрған үшін оны өлтіремін деп қорқытады. Олар тонаудан кейін «мәселені шешеміз» деп келіседі. Браунинг пен Норт пошта көлігін таулы оқшауланған жолға жіберу үшін жол көрсеткіш белгісін орнатады. Көлік тоқтағанда, топ оны қарумен ұстап, қашқыш машинаға 1 миллион доллардан астам ақшаны тиейді. Содан кейін Джонни Браунингті қозғалып жатқан машинадан шығарып, ақшамен жалғыз қашып кетеді. Чарли мен Ли Браунингке барады, ол қазір Лос-Анджелесте жылжымайтын мүлікпен айналысады. Браунинг ақшаның қайда кеткенін білмейтінін мойындайды. Ол Шиланың қонақ үйде тұрғанын айтып, онымен кездесуді ұйымдастырады. Қауіпсіздік үшін Чарли мен Ли келісілген уақыттан бұрын бірнеше сағат ертерек қонақ үйге келеді, бірақ кеңсе қызметкері оларды көріп, Браунингке хабарлайды. Бастапқыда Шила Джонни мен ақша туралы ештеңе білмейтінін жоққа шығарады. Чарли мен Ли оны ұрып, терезеден іліп қояды. Қорқып, Шила оларға шындықты айтады (кешбірде). Ұрылықтан бір күн бұрын Шила Джонниге Браунинг оны өлтіріп, үлесін алып кетуді жоспарлап отырғанын айтқан. Джонни Браунингті сол сәтте өлтіргісі келген. Шила одан жақсы идеясы бар екенін айтқан. Оның кеңесімен Джонни Браунингті машинадан шығарып, ақшаны Шилаға жеткізеді, ол Джонниді сатып жібереді. Олар мотельдің бөлмесіне кіргенде, Браунинг оларды күтіп отыр. Ол Джонниді атып, ауыр жарақаттандырады, Джонни қашып үлкермес бұрын. Джонни кек алатынынан қорқып, Браунинг Чарли мен Лиді Джонниді өлтіру үшін жалдайды. Браунинг снайперлік мылтығымен қонақ үйдің сыртында күтіп тұрады. Ол Лиді өлтіріп, Чарлиді жаралайды. Браунинг пен Шила үйге оралып, ақшамен қашуға дайындалады. Чарли келіп, Браунингті атып өлтіреді. Ол Шиланы да атып өлтіріп, ақшаны алып, қашып кетеді. Чарли полиция келгенде, ақшаны төгіп жатқанда, көгалға құлайды.

Hitmen Charlie and Lee enter a school for the blind and shoot the unresistant Johnny North multiple times, killing him. Charlie is bothered that North refused to flee and notes they were paid an unusually high fee. He and Lee run through what they know about Johnny. He was once a champion race car driver whose career ended in a violent crash. Four years before his death, he was involved in a million dollar robbery of a mail truck. Tempted by the missing money, Charlie and Lee visit Miami to interview Johnny's former mechanic, Earl Sylvester. Earl tells them (in a flashback) Johnny was at the top of his profession when he met Sheila Farr. Johnny fell in love and planned to propose marriage. However, Johnny's career ended with a fiery crash. At the hospital, Earl revealed to Johnny that Sheila was the mistress of mob boss Jack Browning. Enraged, Johnny rebuffed Sheila's attempts to explain and cut his ties to her. Charlie and Lee approach a former member of Browning's crew, who reveals (in a flashback) after the crash, Sheila found Johnny working as a mechanic. She told him Browning was planning the robbery of a U. S. postal truck. On Sheila's recommendation, he agreed to Johnny as his getaway driver. Johnny forgave Sheila and modified the getaway car. Johnny punched Browning and threatened to kill him after Browning slapped Sheila. They agreed to "settle this" after the robbery. Browning and North placed a detour sign to send the mail truck onto an isolated mountain road. When the truck stopped, the gang held it up at gunpoint, loading more than $1 million into the getaway car. Johnny then forced Browning out of the moving car, driving off alone with the money. Charlie and Lee pay a visit to Browning, who is now a real estate developer in Los Angeles. Browning insists he has no idea what happened to the money. He reveals that Sheila is staying at a hotel and arranges a meeting with her. To avoid an ambush, Charlie and Lee go to the hotel hours earlier than agreed, but a clerk spots them and calls Browning. At first, Sheila denies all knowledge of Johnny or the money. Charlie and Lee beat her and dangle her out the window. Terrified, she tells them the truth (in a flashback). The night before the robbery, Sheila told Johnny that Browning was planning to kill him and pocket his share. Johnny wanted to kill Browning on the spot. Sheila insisted she had a better idea. On her advice, Johnny threw Browning out of the car and drove the money to Sheila, who double crosses Johnny. As they entered a motel room, Browning was waiting. He shot Johnny, severely wounding him, before Johnny escaped. Fearing Johnny would seek revenge, Browning hired Charlie and Lee to murder him. Browning is waiting outside the hotel with a sniper rifle. He kills Lee and wounds Charlie. Browning and Sheila return home, where they prepare to flee with the money. Charlie shows up and shoots Browning dead. He shoots and kills Sheila and staggers out the door with the money. Charlie falls dead on the lawn while spilling the money out of the suitcase as the police arrive.

Өндіріс

"Қойғыштар" теледидар үшін түсірілген алғашқы фильмдердің бірі болуы тиіс еді, бірақ эфирге шықпаған "Проект 120" фильмдер сериясының бөлігі ретінде жоспарланған фильмдер қатарына кірген жоқ. Ол "Джонни Норт" деген атпен түсірілді, бірақ NBC оны эфирге беру үшін тым зорлықты деп санады; Universal оның орнына фильмді кинотеатрларда көрсетті. Стив Маккуин мен Джордж Пеппард Кассаветске берілген рөлге үміткер болды. Кассаветс жарыс машинасының жүргізушісі рөліне келіскеннен кейін режиссер Дон Сигел актердің көлік жүргізуге жақсырақ білуі керегін анықтады. Сигел 1946 жылғы нұсқасын түсіруге қарастырылған, бірақ оған рұхсат берілмеді. "Қойғыштар" Рейганның кинодағы соңғы рөлі болды, содан кейін ол саясатқа қадам басты, және оның мансабындағы жалғыз жаман рөлі еді. Рейган кейіннен осы фильмге түскеніне өкінді деген ақпарат бар. Бастапқы титр мен аяқталу музыкасы, бастапқыда Генри Манчини Орсон Уэллстің "Жамандыққа тию" (1958) фильмі үшін жазған, Universal Pictures музыкалық кітапханасынан алынып, осы фильмде пайдалану үшін қайта өңделді. Манчинидің "Too Little Time" әні, Дон Рейдің сөздерімен "Гленн Миллердің тарихында" махаббат тақырыбы ретінде Нэнси Уилсон орындады. Фильмде Shelby Cobra CSX2005 машинасына ерекше рөл берілді. Каролл Шелби жасаған алғашқы американдық спорт машиналарынң бірі, ол Голливудтағы фильмдердің ең ұзақ экран уақытын алды. Кейіннен бұл машина "Performance Driving School" мектебінде пайдаланылды, көптеген Голливуд жұлдыздары оны жүргізді, және бүгінде ол "Trainer Cobra" деп белгілі.

Қабылдау

Фильм сыншысы Дж. Хоберман The New York Times газетінде жазған мақаласында Сейгелдің "Қойғыштар" фильмін Хемингуэйдің қысқа әңгімесіне Роберт Сиодмақтың 1946 жылғы нұсқасына қарағанда "көбірек жарқын, ұтымды және бейшара" бейімдеу деп бағалады. Хоберман былай жазды:

"Қойғыштар" Rotten Tomatoes сын-пікірлер жинағыш сайытында 25 сынға негізделген 80% рейтингке ие, ал орташа бағасы 7.2/10. Сайттағы консенсус: "Дон Сигелдің Эрнест Хемингуэй әңгімесіне жасаған бейімдеуі Роберт Сиодмақтың 1946 жылғы классикалық нұсқасымен салыстырылғанда кемшіліктері болғанымен, өзіндік зорлық-зомбылық әлемін жасайды және Ли Марвиннен тамаша, қатал ойынды ұсынады".

Тақырып

Фильм сыншысы Джудит М. Касс "Қойшықтар" фильмінің бастапқы орналысы – соқырлар мектебінің ирониялық мағынасын түсіндіреді:

Касс фильмнің кульминациялық нүктесін көрсететін жаппай қырылу туралы былай деп жазады: "Әрбір жағдайда, бірігіп тұру немесе бір-біріне сенеу нәтижені өзгерте алған болар".

Марапаттар

Марвин осы рөлі үшін және "Cat Ballou" фильміндегі рөлі үшін 1965 жылы үздік актер ретінде BAFTA сыйлығымен марапатталды.