Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саусақ және бауырсақ тырнақтарындағы ақ дақтар
White spots on finger and toe nails
Леуконихия (немесе леуконихия) – тырнақтарда пайда болатын ақ түсті өзгерісті білдіретін медициналық термин. Ол грек сөздері "лейко" – "ақ" және "оникс" – "тырнақ" сөздерінен алынған. Ең көп кездесетін себебі – тырнақтың түзілу орнына (матрицаға) келген жарақат.
Leukonychia (or leuconychia) is a medical term for white discoloration appearing on nails. It is derived from the Greek words leuko 'white' and onyx 'nail'. The most common cause is injury to the base of the nail (the matrix) where the nail is formed.
Леуконикья тоталис
Бұл жағдайдың белгісі – барлық тырнақтың ағаруы, және көбінесе барлық тырнақтарда кездеседі. Тек бір ғана тырнақтың толық ағаруы Лейконихия тоталис симптомдары ретінде емес, механикалық жарақаттың салдары ретінде қарастырылады. Лейконихия тоталис гипоальбуминемияның (қандағы альбумин деңгейінің төмендеуі) клиникалық белгісі болуы мүмкін, ол нефротикалық синдромда (бүйрек жеткіліксіздігінің бір түрі), бауыр жеткіліксіздігі, белоктың нашар сіңуі және белок жоғалту энтеропатияларында байқалады. Бұл жағдай генетикалық ауру немесе сульфонамидтерді (антибиотиктер тобы) қабылдаудың қосымша әсері болуы мүмкін. 2011 жылға дейін мұрагерлік емес Лейконихия тоталис жағдайларының тек 6 жағдайы ғана жарияланған. Лейконихия тоталис отбасылық жағдайларында, бұл жағдай 3p22.2 хромосомасындағы PLCD1 геніндегі мутациялардың нәтижесінде пайда болады. Бұл мутация аутосомалық-доминантты тұқым қуалау үлгісін көрсетеді, бірақ кейбір жағдайларда аутосомалық-рецессивті болуы мүмкін.
This condition consists of a whitening of the entire nail and mostly likely occurs on all nails. Whitening of one, and only one, entire nail is not recognized as a symptom of Leukonychia totalis but as a likely result of mechanical trauma. Leukonychia totalis may be a clinical sign of hypoalbuminaemia (low albumin), which can be seen in nephrotic syndrome (a form of kidney failure), liver failure, protein malabsorption and protein losing enteropathies. A genetic condition or a side effect from taking sulphonamides (a family of antibiotics) can also cause this appearance. By 2011, only 6 cases of non hereditary Leukonychia totalis were published. In familial cases of leukonychia totalis, this condition is caused by mutations in the PLCD1 gene, in chromosome 3p22.2, this mutation shows an autosomal dominant pattern of inheritance, but in some cases, this condition may be autosomal recessive.
Леуконикья парсиалис
Бұл жағдай тырнақ пластинасының бөліктерінің кішкентай ақ нүктелер түрінде ағаруынан тұрады. Жарым-жартылай лейконихияның үш түрлі нұсқасы бар: нүктелі, көлденең және бойлық лейконихия. Лейконихия парциалистің кейбір ауыр түрлері лейконихия тоталиске алып келуі мүмкін. Бұл жағдай аяқ киімнен туындаған жарақат нәтижесінде үлкен саусақ тырнақтарында да пайда болуы мүмкін. Сонымен қатар, бұл ауру ауыр металлмен, ең көп кездесетіні – қорғасынмен уланудан туындауы мүмкін. Соңында, оны бауыр циррозы немесе химиотерапия тудыруы мүмкін. Лейконихия жолақтыларына бейімділік кейде аутосомалық-доминантты жолмен мұраға көшеді. Басқа жағдайларда, оны күшті маникюр және жоғарыда айтылған жарақаттарға немесе әртүрлі жүйелік ауруларға байланыстыруға болады. Жоғары қызба, қызылша, безгек, герпес және жалпақ ишек сияқты ауыр инфекциялар да осы жағдайды тудыруы мүмкін. Көптеген науқастарда нақты себебі анықталмайды және жолақтар өздігінен жоғалады. Мюерке сызықтары (көрінетін лейконихия) деп аталатын ұқсас жағдай бар, ол лейконихиядан өзгешелігі – сызықтар саусақпен басылғанда ағарып, тырнақтың өсуімен бірге жылмайды.
This condition consists of a whitening of parts of the nail plate in the form of small white dots. There are three different variations of partial leukonychia; punctate, transverse and longitudinal leukonychia. Some of the more serious variations of leukonychia partialis may lead to leukonychia totalis. It may also occur in great toenails as a result of trauma from footwear. Alternatively, the condition can be caused by heavy metal poisoning, most commonly by lead. Finally, it can be caused by cirrhosis of the liver or chemotherapy. The tendency toward leukonychia striata is sometimes inherited in an autosomal dominant fashion. In other cases, it can be attributed to vigorous manicuring and trauma aforementioned, or to a wide variety of systemic illnesses. Serious infections known for high fevers, measles, malaria, herpes, and leprosy may also cause this condition. In many patients, there is no obvious cause, and the streaks resolve spontaneously. There is a similar condition called Muehrcke's lines (apparent leukonychia) which differs from leukonychia in that the lines fade with digital compression and do not migrate with the growth of the nail.
Леуконикья пунктата
Бұл "нағыз" лейконихия деп те аталады, бұл лейконихияның ең көп кездесетін түрі, онда тырнақтарда кішкентай ақ дақтар пайда болады. Тырнақтарды жырту және тістеу, әсіресе кішкентай балалар мен тырнақ тістеушілерде, осының басты себебі болып табылады. Паракератоздан өзге, жасушалар арасындағы ауа да осы көрініске себеп болуы мүмкін.
Also known as "true" leukonychia, this is the most common form of leukonychia, in which small white spots appear on the nails. Picking and biting of the nails are a prominent cause in young children and nail biters. Besides parakeratosis, air that is trapped between the cells may also cause this appearance.
Ұзындықтық лейконик
Ұзындық бойындағы лейконихия әлдеқайда сирек кездеседі және тырнақ пластинасының астында көрінетін, тырнақ төсегіне перпендикуляр 1 мм-дей кішкентай ақ бойлық сызықтармен сипатталады. Ол Дариер ауруымен байланысты болуы мүмкін.
Longitudinal leukonychia is far less common and features smaller 1mm white longitudinal lines visible under the nail plate and perpendicular to the nail bed. It may be associated with Darier's disease.
Диагностика
Дәрігер толық медициналық тарихты жинап алады, сондай-ақ қан талдауларын жасаумен қатар бауыр және бүйректің жұмысын тексереді. Құрамындағы (қызыл қан клеткалары) зерттеулер плазма деңгейлеріне қарағанда нәзік болады.
A doctor will take a thorough medical history, and may take blood tests as well as examining liver and kidney function. Intracellular (red blood cell) assays are more sensitive than tests for plasma levels.
Емдеу
Цинк және басқа минералдардың жетіспеуімен байланысты нашар тамақтануды емдеуде жақсарулар тіркелді.
Improvements have been reported from treating malnutrition associated with zinc deficiency and other minerals.