Римдік ақын Луций Варий Руф: өмірі мен шығармалары
Lucius Varius Rufus
Луций Варий Руф: римдік ақын, Виргилдің досы, «Энеиданы» жариялауға көмектескен. Гораций оны эпика шебері деп атады, Агриппа туралы өлеңдер жаза алатын жалғыз ақын деді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Луций Варий Руф (б.з.д. шамамен 74-14 жж.) – ерте Август дәуірінің римдік ақыны. Ол Вергилийдің досы болды, оның қайтыс болғаннан кейін Плотий Тукамен бірге «Энеиданы» баспаға дайындады, сондай-ақ Хорацийдің, оған және Вергилийге Маценаттан ұсыныс алуға көмектесті. Хораций оны эпостың шебері және Випсаний Агриппаның ерліктерін жырлай алатын жалғыз ақын деп атады («Одалар», I.6); Вергилий (Ликидас есімімен, «Эклогалар», IX.35) осы уақытқа дейін Варий немесе Хелвий Циннаның еңбектерімен салыстыруға болатын ештеңе жасамағанына өкінді. Макробий («Сатурналия», VI.I, 39; 2, 19) Варийдің «Өлім туралы» («De Morte») атты эпостық поэмасын жазғанын айтады, оның кейбір жолдары Вергилийдің еліктегені немесе қолданғаны айтылады; Хораций («Сатиралар», I.10, 43) басқа бір эпосқа сілтеме жасауы мүмкін, ал «Хабарламалар» бойынша ғалымның айтуынша, I.16, 2 729, осы үш жол Варийдің Августқа арналған мадақтау өлеңінен алынған. Варийдің ең танымал әдеби туындысы – «Тиест» трагедиясы, оны Квинтилиан («Риторика туралы нұсқаулар», x.1, 98) грек трагедияларының кез келгенімен теңестіруге лайық деп жариялаған. Париж қолжазбасында сақталған пьесаның дидаскалиясында, ол б.з.д. 29 жылы Октавианның Актиум жеңісі құрметіне өткізген ойында қойылғаны және Варийдің рим билеушісінен миллион сестерций сыйлық алғаны айтылған. Варийдің еңбектерінен үзінділерді Э. Бахренс, «Рим ақындарының фрагменттері» (1886); А. Вайхерт (1836) және Р. Унгердің (1870, 1878, 1898) монографияларында; Мартин Шанц, «Рим әдебиетінің тарихы» (1899), ii.1; Теуффель, «Рим әдебиетінің тарихы» (ағылшын тіліне аудармасы, 1900), 223-бетте таба аласыз.
Lucius Varius Rufus ('/v//ɛər//i//ə//s//, /'/v//ær// /; c. 7414 BC) was a Roman poet of the early Augustan age. He was a friend of Virgil, after whose death he and Plotius Tucca prepared the Aeneid for publication, and of Horace, for whom he and Virgil obtained an introduction to Maecenas. Horace spoke of him as a master of epic and the only poet capable of celebrating the achievements of Vipsanius Agrippa (Odes, i.6); Virgil (under the name of Lycidas, Ecl. ix.35) regretted that he had hitherto produced nothing comparable to the work of Varius or Helvius Cinna. Macrobius (Saturnalia, vi. I, 39; 2, 19) states that Varius composed an epic poem De Morte, some lines of which are quoted as having been imitated or appropriated by Virgil; Horace (Sat. i.10, 43) probably alluded to another epic, and, according to the scholiast on Epistles, i.16, 2 729, these three lines were taken bodily from a panegyric of Varius on Augustus. Varius's most famous literary production was the tragedy Thyestes, which Quintilian (Inst. Orat. x.1, 98) declared fit to rank with any of the Greek tragedies. A didascalia on the play, preserved in a Paris manuscript, states that it was produced at the games celebrated in 29 BC by Octavian in honour of the victory at Actium, and that Varius received a present of a million sesterces from the Roman ruler. Fragments of Varius's works are located in E. Bahrens, Frag. Poetarum Romanorum (1886); monographs by A. Weichert (1836) and R. Unger (1870, 1878, 1898); Martin Schanz, Geschichte der römischen Litteratur (1899), ii.1; Teuffel, Hist. of Roman Literature (Eng. trans., 1900), 223.