Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз кәсіпкері (1930–2017)
French businessman (1930–2017)
Пьер Виталь Жорж Берже (pjɛʁ vital ʒɔʁʒ bɛʁʒe; 14 қараша 1930 – 8 қыркүйек 2017) – француз индустриалы және меценаты. Ол «Ив Сен-Лоран» сәндік брендінің құрылуына бірге атсалысты және оның атаулы дизайнерінің көп жылғы бизнес серіктесі (және бір кезде өмірлік серіктесі) болды. Оның әкесі салық инспекциясында жұмыс істеген. Париждегі жас кезінде Берже солшыл ұйымдарға қатысу арқылы Альберт Камюмен және Сартрмен танысты, соның ішінде қысқа ғұмырлы солшыл журналды редакциялады. Берже сондай-ақ жас француз суретшісі Бернард Баффетпен дос болып, оның табысына көмектесті.
Pierre Vital Georges Bergé (pjɛʁ vital ʒɔʁʒ bɛʁʒe; 14 November 1930 – 8 September 2017) was a French industrialist and patron. He co founded the fashion label Yves Saint Laurent, and was a longtime business partner (and onetime life partner) of its namesake designer. His father worked for the tax office. During his early years in Paris, Bergé met both Albert Camus and Sartre through his involvement in leftist organisations, including editing a short lived leftist magazine. Bergé also befriended and dated the young French artist Bernard Buffet, and helped facilitate Buffet's success.
Ив Сен-Лоран
Берже 1958 жылы Ив Сен-Лоранмен танысты. Олардың арасында романтикалық қарым-қатынас туды және 1961 жылы Ив Сен-Лоран сән үйін бірге құрды. 1976 жылы жұбайлар достықпен ажырасып, өмір бойы дос болып, бизнес серіктестіктерін сақтап қалды. Берже 2002 жылы жабылатынша Ив Сен-Лоран Haute Couture компаниясының бас директоры қызметін атқарды. Сен-Лоран сән үйінің беделі мен мұрасын қорғауда белсенді болған Берже "Ив Сен-Лоранның деканы" деп танылды. The New York Times газетінің мәліметінше, 2008 жылы Сен-Лоран қайтыс болғанға дейін бірнеше күн бұрын, ол Бержемен Францияда Pacte civil de solidarité (PACS) деп аталатын бір жынысты азаматтық одаққа тіркелді. Сен-Лоранға мидың қатерлі ісігі диагнозы қойылғанда, Берже мен дәрігер оның жақын арада болатын өлімі туралы білмегені жөн деп келісті. Берже: "Ив мұны қабылдауға жеткілікті күшті болмас еді деп ойлаймын" деді. 1992 жылы Берже компанияның жағымсыз экономикалық есебі жарияланғанға дейін сән үйінің акцияларын сатты. 1996 жылы бұл әрекет ішкі ақпаратты пайдалану деп танылып, оған бір миллион франк айыппұл салынды. Сән үйі жабылғаннан кейін Берже Пьер Берже-Ив Сен-Лоран қорының президенті болды. Сен-Лоранды еске алу кешінде Берже олардың өмір бойғы естеліктері туралы ой бөлісіп, былай деді: "Сіздің өзіңіздің атыңызбен шығарған алғашқы коллекцияңызды және соңында төгілген жасымды есімде сақтаймын. Содан кейін жылдар өтті. Олар қаншалықты жылдам өтті. Ажырасу сөзсіз болды, бірақ махаббат ешқашан тоқтаған жоқ."
Bergé met Yves Saint Laurent in 1958. They became romantically involved and together launched Yves Saint Laurent Couture House in 1961. The couple split amicably in 1976 and remained lifelong friends and business partners. Bergé acted as CEO of Yves Saint Laurent Haute Couture until it closed in 2002. Highly protective of and invested in the reputation and legacy of Saint Laurent Couture, Bergé was known as the "Dean of Yves Saint Laurent". According to The New York Times, a few days before Saint Laurent died in 2008, he and Bergé were joined in a same sex civil union known as a pacte civil de solidarité (PACS) in France. When Saint Laurent was diagnosed with brain cancer, Bergé and the doctor mutually decided that it would be better for him not to know of his impending death. Bergé said, "I have the belief that Yves would not have been strong enough to accept that." In 1992, Bergé sold shares of the fashion house just before the company released a poor economic report. In 1996, this action was deemed to be insider trading and he was sentenced to a fine of one million Francs. After the close of the Couture house, Bergé became president of the Pierre Bergé–Yves Saint Laurent Foundation. During Bergé's eulogy of Saint Laurent, he reflected on their lifetime of memories, saying; I remember your first collection under your name and the tears at the end. Then the years passed. Oh, how they passed quickly. The divorce was inevitable but the love never stopped.
Қайырымдылық, мәдени және саяси мүдделер
Берже әлеуметтік либерал және саяси консерватор ретінде сипатталған. Ол 1970-ші жылдары Валери Жискар Д’Эстенге дауыс берді. Берже кейіннен Франсуа Миттеран институтының достары қауымдастығының президенті болды. 1993 жылы ол Globe Hebdo журналын шығаруға көмектесті. Операның көптен бері жанкүйері және меценаты болған Миттеран 1988 жылдың 31 тамызда Бергеді Опера Бастилияның президенті етіп тағайындады. 1994 жылы ол қызметінен зейнеткерлікке шығып, Париж Ұлттық операсының құрметті президенті болды. Ол 19 және 20 ғасырлар музыкасына қатысты кең жинақтары бар коммерциялық емес кітапхана Médiathèque Musicale Mahler президенті болып қызмет етті. Гейлердің құқықтарын қолдаған ол СПИДке қарсы "Act Up Paris" қауымдастығын қолдады және "Têtu" журналының иесі болды. Ол сондай-ақ "Pink TV" телеарнасының акционерлерінің бірі болды. 1994 жылы ол Лайн Реномен бірге Sidaction СПИД қауымдастығын құруға қатысты және ол 1996 жылы қайтыс болғанға дейін оның президенті болды. Бержедің қайырымдылық жобалары ЮНЕСКО-ны қамтиды. 1992 жылдың шілдесінде Берже ЮНЕСКО-ның ізгі ниет елшісі болып тағайындалды. 2007 жылы ол Сеголен Рояль кандидатурасын қолдады және жалпы алғанда, оның демеушісі саналды. Мысалы, 2008 жылдың соңында, ол енді француз социалистік партиясының басшысы болмаған кезде, француз Сенаты мен Өкілдер палатасының арасында орналасқан оның саяси кеңсесін жалға алу үшін төлем жасады, бұл келісім 2011 жылдың 3 наурызында тоқтатылды. Ив Сен-Лоран мен Бержеге тиесілі өнер коллекциясы 2009 жылдың ақпан айында соңғысы тарапынан сатылымға қойылды, оның ішінде Екінші опиум соғысы кезінде Қытайдағы Ескі жазғы сарайдан тоналған он екі қоладан жасалған бас мүсіндері бар еді. Қытай осы мүсіндерді қайтаруды сұрағанда, Берже бас тартты және "Мен бұл қола бас мүсінін қытайлықтарға бірден ұсынуға дайынмын. Олар тек адам құқықтарын сақтайтындарын, тибеттіктерге бостандықтарын қайтаратындарын және Далай-ламаны өз аумағында қабылдауға келісетінін жариялауы керек" деді. Берженің мойындаған "саяси шантажы" Қытайда сынға ұшырады. Қытайлық өнер жинаушы, кәсіпкер және ҚХР Ұлттық қазына қорының кеңесшісі Цай Минчао жеңімпаздыққа қол жеткізгеннен кейін "адамгершілік және патриоттық негіздермен" төлеуден бас тартқаннан кейін Берже олардың иелігін сақтап қалуды шешті. Кейін 2013 жылдың 29 маусымында Франсуа Пино (Kering бас директоры) артефактілерді Қытай Ұлттық мұражайына, Пекинге қайтарды. Берже сонымен қатар Марокконың Марракеш қаласында бербер өнерінің мұражайын құрды, онда Рифтен Сахараға дейін Марокконың әртүрлі аймақтарынан шыққан бербер заттары жинақталған. Берже 2010 жылы "Ивке хаттар" атты кітап жариялады, ол 2014 жылдың қыркүйегінде "Ив Сен-Лоран: Марокколық құмарлық" деген атпен ағылшын тіліне аударылды. 2010 жылдың 2 қарашасында ол инвесторлар Маттье Пигассе және Ксавье Нильмен бірге Le Monde газетінің үлесін сатып алды. 2014 жылы "Ив Сен-Лоран" фильмі түсіріліп жатқанда, өзінің мұрағатынан 7000 винтаж киімдер жинаған "Ив Сен-Лоран" қоры, Сен-Лоранның шынайы материалдарын және сәнін ұсынуда белсенді рөл атқарды.
Bergé has been described as a social liberal and a political conservative. He voted for Valéry Giscard d’Estaing in the 1970s. Bergé later served as President of the association of the friends of Institut François Mitterrand. In 1993, he helped to launch the magazine Globe Hebdo. A longtime fan and patron of opera, Mitterrand appointed Bergé president of Opéra Bastille on 31 August 1988. He retired from the post in 1994, becoming honorary president of the Paris National Opera. He served as president of the Médiathèque Musicale Mahler, a non profit library with extensive collections relating to 19th and 20th century music. A supporter of gay rights, he supported the association against AIDS, Act Up Paris, and assumed ownership of the magazine Têtu. He was also one of the shareholders of Pink TV, before withdrawing. In 1994, he participated with Line Renaud in the creation of the AIDS association Sidaction, and he became its president in 1996 until his death. Bergé's philanthropic patronages have included UNESCO. In July 1992, Bergé was appointed a UNESCO Goodwill Ambassador. In 2007, he supported the candidacy of Ségolène Royal. On a more general basis, he has been considered to be her sponsor. For example, after late 2008, when she was no longer heading the French socialist party and he was paying for the rental of her political office located between the French Senate and House of Representants until this arrangement ceased on 3 March 2011. The art collection of Yves Saint Laurent and Bergé was put up for sale by the latter in February 2009, with two of twelve bronze statue heads looted from the Old Summer Palace in China during the Second Opium War among them. When China requested the return of these statues, Bergé refused and declared "I am prepared to offer this bronze head to the Chinese straight away. All they have to do is to declare they are going to apply human rights, give the Tibetans back their freedom and agree to accept the Dalai Lama on their territory." Bergé's self admitted "political blackmail" was received with criticism in China. After Chinese art collector, businessman, and advisor to the PRC's National Treasures Fund, Cai Mingchao placed the winning bid and refused to pay on "moral and patriotic grounds," Bergé decided to retain ownership of them. Later on in a ceremony on 29 June 2013, François Pinault (CEO Kering) returned the artifacts to the Chinese National Museum, Beijing. Bergé also set up the museum of Berber art in Marrakesh, Morocco, which holds a collection of Berber objects originating from many different parts of Morocco, from the Rif to the Sahara. Bergé published a book, Lettres à Yves, in 2010 which was translated into English with the title, Yves Saint Laurent: A Morrocan Passion, in September 2014. On 2 November 2010, he bought a stake in Le Monde newspaper, along with investors Matthieu Pigasse and Xavier Niel. During the filming of Yves Saint Laurent in 2014, the Fondation Pierre Bergé — Yves Saint Laurent, which holds 7,000 vintage outfits from its archives, played an active role in providing authentic material and fashion of Saint Laurent.
Марапаттар
Бержеге Оранж-Нассау ордені, Ұлттық Мерит орденінің офицері, Өнер мен әдебиет орденінің командирі және Құрмет легионы ордендері табыс етілді. Ол, қайырымдылық ақшаларын дереу қолданбау және жылжымайтын мүлікке инвестиция жасау туралы айтқан. Францияның миопатияға қарсы қауымдастығы (AFM), қайырымдылық бағдарламасын ұйымдастырады, Берженің айыптауларын жоққа шығарды. Кәсіпкердің қайта-қайта шабуылдарынан кейін, AFM 2010 жылдың ақпан айында оны жамандау туралы шағым түсірді. 2013 жылдың 28 маусымында Париж қылмыстық сотының 17-ші бөлімі оған 1500 евро айыппұл салды. 2013 жылдың 16 наурызында Берже Twitter-де келесі хабарламаны қайта жариялады: «Егер #laManifPourTous салдарынан Елисей даласында бомба жарылса, мен жыламаймын». Бұл қайта жариялау қатты реакция тудырды, өйткені «Manif pour tous» ұйымы оны терроризмге шақыру деп санайды. 21 маусымда ол Le Petit Journal телешоуында пайда болып, бұл эпизодты айта келіп, өзінің «бейбітшіл» екенін мәлімдеді. Бір жынысты некелер тақырыбындағы пікірталас кезінде Берже жүктілікке жалдамалы ана табу идеясын қолдады және poleмикалық түрде: «Бала үшін жатырын жалға алу немесе фабрикада жұмыс істеуге қолын жалға алу, қандай айырмашылық?» деді, бұл бір жынысты некелерге қарсылардың наразылығын тудырды. 2013 жылдың 26 қыркүйегінде Берже Франциядағы барлық христиан мейрамдарының алынып тасталуын жақтағанын мәлімдеді. 2016 жылдың наурызында Берже француз радиостанциясы Europe 1 берген сұхбатында «сұлулыққа қатысты шартты киімдерге» қатысты өз ұстанымын білдіріп, «Мен қорқыныштымын. Жаратушылардың исламдық киімдерге қатысы болуы керек емес. Дизайнерлер әйелдерді әдемілеу үшін, оларға бостандық беру үшін бар, осы қорқынышты нәрсемен ынтымақтастық жасамауға тиіс, ол әйелдерді жасырып, оларды жасырын өмір сүруге мәжбүрлейді. Бір жағынан олар кінәлі, және бәрі ақша табу үшін. Принциптер ақшадан жоғары тұруы керек» деді.
Bergé was recognized with the Order of Orange Nassau, Officer of the Ordre National du Mérite, Commandeur des Arts et des Lettres, and Legion of Honor. of not using donations immediately and making real estate investments. The French Association against Myopathies [fr] (AFM), which organises the charitable program, denied Bergé's accusations. Following the repeated attacks by the businessman, the AFM filed a complaint for defamation in February 2010. On 28 June 2013, the 17th Chamber of the Paris Criminal Court sentenced him to a €1,500 fine. On 16 March 2013, on Twitter, Bergé retweeted the following message: "If a bomb explodes on the Champs Elysees because of the "#laManifPourTous", I won't be the one crying." This retweet triggered strong reactions because, according to the "Manif pour tous" organisation, it is an incitement to acts of terrorism. On 21 June, he appeared on the TV show Le Petit Journal, and mentioned this episode, declaring that he was "non violent". During the debate on same sex marriage, Bergé supported the idea of gestational surrogacy and controversially said "rent her womb for a child or lease her arms to work in a factory, what's the difference? ", provoking an outcry by same sex marriage supporters who go against such positions. On 26 September 2013, Bergé declared he was in favor of the removal of all Christian holidays in France. In March 2016, Bergé expressed his position on "modest fashion" in an interview with French Radio Station Europe 1, saying, "I am scandalized. Creators should have nothing to do with Islamic fashion. Designers are there to make women more beautiful, to give them their freedom, not to collaborate with this dictatorship which imposes this abominable thing by which we hide women and make them live a hidden life In one way they are complicit, and all this to make money. Principles should come before money."
Жеке өмір
Берже 1960 жылдары модель Виктория Дютреломен ара-тұра қарым-қатынаста болды, бұл үш жылға созылды. Берже көп жыл бойы Ив Сен-Лоранмен бірге өмір сүрді, ол 2008 жылдың 1 маусымында 71 жасында қайтыс болды.
Bergé had an on and off relationship with model Victoire Doutreleau for three years in the 1960s. Bergé's longtime partner was Yves Saint Laurent who died on 1 June 2008, aged 71.
Өлім
Берже 2017 жылдың 8 қыркүйегінде 86 жасында Сен-Реми-де-Прованс қаласында миопатия салдарынан қайтыс болды.
Bergé died of myopathy on 8 September 2017 in Saint Rémy de Provence at the age of 86.