Кіріспе
Шверин – Германияның солтүстік-шығысындағы Мекленбург-Ворпомерн штатының және Мекленбург аймағының, Ростоктан кейін, астанасы және екінші ірі қаласы. Оның 96 000 тұрғыны бар, сондықтан ол Германияның барлық штаттарының астаналарының ішіндегі ең аз халқы бар қала. Шверин Шверин көлінің оңтүстік-батыс жағалауында орналасқан (Schweriner See), Мюриц көлінен кейін Мекленбург көлдерінің платосының екінші үлкен көлі. Шверин қаласының шекарасында тағы он бір көл бар. Қала солтүстікке қарай Солтүстік-Батыс Мекленбург ауданымен, оңтүстікке қарай Людвигслуст-Пархим ауданымен шектеседі. Шверин және оны қоршаған екі аудан Гамбург қалалық агломерациясының шығыс шетін құрайды. Қаланың аты славян тілінен шыққан, "zvěŕ" (жабайы жануар) немесе "zvěŕin" (аң аулау алабы, жануарлар бағы, жылқы шаруашылығы) түбірінен туындаған. Шверин алғаш рет 1018 жылы Zuarina деп аталып, 1160 жылы Генрих Арыстан қала құқығын берген, сондықтан ол Мекленбургтың ең көне қаласы болып саналады. Мекленбург әулетінің, славян тамырлары бар, сондай-ақ Оботриттер немесе Никлотидтер деп белгілі, Шверин 1379 жылдан 1815 жылға дейін Мекленбург-Шверин герцогтығының, 1815 жылдан 1918 жылға дейін Мекленбург-Шверин Ұлы Герцогтығының (герцог ұлы герцог атағына көтерілгеннен кейін), 1918 жылдан 1934 жылға дейін Мекленбург-Шверин еркін штатының, 1934 жылдан 1952 жылға дейін Мекленбург-Штрелиц еркін штатымен біріктірілгеннен кейін, және 1952 жылдан 1990 жылға дейін Шверин округінің астанасы болды. Шверин көлі мен сарай көлі арасындағы сарай аралында орналасқан романтикалық Шверин сарайы, алтын күмбезімен, сарай шіркеуімен, тақ бөлмесімен және Никлот мүсінімен танымал. Бұл сарай Мекленбург-Шверин герцогтары мен ұлы герцогтарының резиденциясы болған, ал 1990 жылдан бері Мекленбург-Ворпомерн штатының парламенті орналасқан. Швериннің көрікті жерлеріне Шверин соборының, Санкт-Пауль және Санкт-Николай шіркеулерінің мұнаралары кіреді. Екінші дүниежүзілік соғыста аз зақымданғандықтан қаланың Альтштадт (Ескі қала) және Шельфштадт (Қамысты қала) аудандарындағы ғимараттардың көп бөлігі сақталған. Басты салалар мен жұмыс берушілерге жоғары технологиялар, машина жасау, денсаулық сақтау, мемлекеттік органдар, теміржолмен жабдықтау, тұтыну тауарлары және туризм жатады. Шверинде екі жоғары оқу орны бар: "Fachhochschule des Mittelstands" (Орта бизнестің жоғары мектебі) мен "Hochschule der Bundesagentur für Arbeit" (Федералды жұмыс агенттігінің университеті) Шверин кампустары. Пархимде, қаланың оңтүстік-шығысында аймақтық әуежай орналасқан, ал Гамбург әуежайы қаланың басты әуежайы болып табылады.
Schwerin (; Mecklenburgisch Vorpommersch Low German: Swerin; Polabian: Zwierzyn; Latin: Suerina, Suerinum) is the capital and second largest city of the northeastern German state of Mecklenburg Vorpommern as well as of the region of Mecklenburg, after Rostock. It has around 96,000 inhabitants, and is thus the least populous of all German state capitals. Schwerin is located on the southwestern shore of Lake Schwerin (Schweriner See), the second largest lake of the Mecklenburg Lake Plateau after the Müritz, and there are eleven other lakes within Schwerin's city limits. The city is surrounded by the district of Northwestern Mecklenburg to the north, and the district of Ludwigslust Parchim to the south. Schwerin and the two surrounding districts form the eastern outskirts of the Hamburg Metropolitan Region. The name of the city is of Slavic origin, deriving from the root "zvěŕ" (wild animal) or "zvěŕin" (game reserve, animal garden, stud farm). Schwerin was first mentioned in 1018 as Zuarina and was granted city rights in 1160 by Henry the Lion, thus it is the oldest city of Mecklenburg Vorpommern. As main residence of the House of Mecklenburg, a dynasty with Slavic roots also known as the Obotrites or Niklotides, Schwerin was the capital of the Duchy of Mecklenburg Schwerin from 1379 to 1815, of the Grand Duchy of Mecklenburg Schwerin (after the duke was elevated to the title of a grand duke) from 1815 to 1918, of the Free State of Mecklenburg Schwerin from 1918 to 1934, of the State of Mecklenburg (after it was merged with the Free State of Mecklenburg Strelitz) from 1934 to 1952, and of the District of Schwerin from 1952 to 1990. The romantic Schwerin Palace, situated on Castle Island between Lake Schwerin and Castle Lake, known for its golden dome, the Castle Church, the throne room, and the Niklot statue, used to be the seat of the dukes and grand dukes of Mecklenburg Schwerin, and since 1990, it is the seat of the state parliament of Mecklenburg Vorpommern. Schwerin's silhouette is completed by the towers of Schwerin Cathedral, St Paul's Church and St Nicholas' Church. Because of only minor damage in World War II, the city has a largely intact building structure, both in the Altstadt (Old Town) and Schelfstadt (Reed City) quarters. Major industries and employers include high technology, machine building, healthcare, government agencies, railway supply, consumer goods and tourism. Schwerin has two academic colleges, the Schwerin campus of the "Fachhochschule des Mittelstands" (University of Applied Sciences of the Mittelstand), and the Schwerin campus of the "Hochschule der Bundesagentur für Arbeit" (University of the Federal Employment Agency). There is a regional airport in Parchim, southeast of the city, while Hamburg Airport serves as the city's main airport.
Алғашқы жылдар
Шверинді көлдер қоршап тұр. Бұл көлдердің ең үлкені – Шверин көлі, 60 км² аумақты алып жатыр. Бұл көлдердің орталық бөлігінде славян оботриттерінің XI ғасырға дейін сонатын қонысы болған. Бұл аймақ Зуарин (полаб тілінде Zwierzyn) деп аталды, ал Шверин атауы осы атаудан шыққан. 1160 жылы Генрих Арыстан оботриттерді жеңіп, Шверинді басып алды. Кейін қала қуатты аймақтық орталыққа айналды. Осы орында қамал салынды, ол герцог сарайына дейін кеңейтілді. Онда Petermännchen ("Петтерман") деп аталатын кішкентай, тәкаппар әруақ бар деген әңгімелер бар. 1358 жылы Шверин Мекленбург герцогтығының құрамына кірді және содан бері герцогтықтың орталығы болды. Шамамен 1500 жылы герцогтардың резиденциясы ретінде Шверин сарайының құрылысы басталды. Мекленбург бөлінгеннен кейін (1621), Шверин Мекленбург-Шверин герцогтығының астанасы болды. 1765 жылдан 1837 жылға дейін Людвигслуст қаласы Шверинге астаналық мәртебе қайта берілгенге дейін астана болып қызмет етті.
Соңғы кездері
1800 жылдардың ортасында Швериннің көптеген тұрғындары АҚШ-қа көшіп кетті, олардың көпшілігі Висконсин штатының Милуоки қаласына қоныс аударды. Бүгінде Милуоки мен Шверин – бауырлас қалалар. 1918 жылдан кейін және Германиядағы төңкеріс кезінде, барлық неміс монархиялары құлағаннан кейін, Ұлы герцог тақтан бас тарды. Содан кейін Шверин Мекленбург-Шверин еркін штатының астанасы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шверин 1940 жылдың шілдесінде, 1945 жылдың 7 сәуірінде және 1945 жылдың 19 сәуірінде бомбалауға ұшырады. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, 1945 жылдың 2 мамырында Шверин АҚШ әскерлері тарапынан басып алынды. 1945 жылдың 1 маусымында ол британдықтарға берілді, ал бір айдан кейін, 1945 жылдың 1 шілдесінде кеңес әскерлеріне өткізілді, себебі британдық және американдық әскерлер байланыс сызығынан бұрын белгіленген оккупациялық аймақтарға қайтарылды. Ол кезде Шверин кеңес оккупациялық аймағында орналасқан, ол кейін Германия Демократиялық Республикасы (ГДР) атанды. Бастапқыда ол Мекленбург штатының астанасы болды, сол кезде оның құрамына Померанияның батыс бөлігі (Vorpommern) кірді. 1952 жылы ГДР-де штаттар таратылғаннан кейін Шверин Шверин округінің (Bezirk Schwerin) астанасы болды. 1990 жылы Германияның қайта бірігуінен кейін бұрынғы Мекленбург-Ворпомерния штаты Германия штаттарының бірі ретінде қайта құрылды. Росток штатының астанасы болуға үміткер болды, бірақ шешім Швериннің пайдасына қабылданды.
Халық саны
Швериннің шамамен 95 мың халқы бар және ол Германияның ең кішкентай штат астанасы. Шығыс Германия кезеңінде Шверин былғары өндірісімен танымал өнеркәсіптік қала болған. 1991 жылы Шверин Мекленбург-Ворпомерн штатының астанасы болғанда, оның халқы 126 000 адамды құрады. Германияның бірігуінен кейін Шверин халқы азая бастады және 2000 жылы 100 000-нан төмен түсіп, ірі қала мәртебесінен айырылды. Шверин – университеттері жоқ жалғыз штат астанасы. Санаты Ұлттық Халық (31.12.2022) 12,142 21,785 37 13 45 41 55 03
Көлік
Қалалық автобустар мен трамвайларды NVS (Nahverkehr Schwerin) басқарады. Шверин орталық вокзалы теміржол арқылы Берлин, Гамбург және Росток қалаларымен байланысқан.
Негізгі көрікті жерлер
Қаланың ең танымал жері – Шверин сарайы, ол сол аттас көлдің (Шверин көлі) аралында орналасқан. Ол ғасырлар бойы Мекленбург герцогтарының резиденциясы болды және бүгінде Ландтагтың (мемлекеттік парламент) орналасқан жері. Шверин соборы 1260–1416 жылдары кірпіш готика стилінде салынған. Alter Garten (Ескі бақ) алаңының төңірегінде XVIII ғасырға жататын Altes Palais (Ескі сарай), неоклассикалық Staatliches Museum Schwerin (Мемлекеттік өнер мұражайы, 1877–1882 жылдары салынған) және Staatstheater (Қала театры, 1886 жылы салынған) сияқты ғимараттар орналасқан. Қала әкімдігі (18 ғасыр). Шелфкирхе (Сан Николай шіркеуі) 1238 жылы салынған, бірақ дауылдан зардап шеккен соң 1713 жылы қайта жаңартылған. Шверин Циппендорф телемұнарасы.
Мұражайлар
Штадтский музей Швериннің (Мемлекеттік өнер мұражайы) XVII ғасырдағы голланд суреттерінің және орта ғасыр мен Ренессанс шеберлерінен бастап қазіргі күнге дейінгі неміс өнерінің көрнекті коллекциясы бар. Сондай-ақ грек амфораларының жинағы, Жан Батист Удридің суреттерінің атақты коллекциясы, Гудонның мүсіндерінің жинағы, 18 ғасырдағы неміс сарай суреттері және Макс Либерман, Франц Штук, Марсель Дюшан сияқты заманауи суретшілердің туындылары да бар. Графикалық кабинетте голланд және неміс суреттері мен гравюраларының бай коллекциялары (Ян ван Гойен, Дюрер, Кранах, Рембрандт, Мериан) және ГДР кезеңінен сақталған түрлі-түсті графиканың ерекше коллекциясы сақталған. Бұрынғы ат қорасында (Марсталь) орналасқан Мемлекеттік технология мұражайы (Техникалық музей). 2012 жылы Техникалық музей Швериннен солтүстікке қарай 40 шақырым қашықтықта орналасқан Висмар қаласына көшірілді.
Қылмыстық деңгейі
2007 жылғы Германиядағы қылмыстар туралы ресми есепте, Шверин қаласы 100 000 тұрғынға шаққанда 17 000-нан астам қылмыс тіркелген жалғыз неміс қаласы болды, осылайша Германияның ең қауіпті қалалары тізімінде бірінші орынға шықты. Берлин, Франкфурт-на-Майне және Бремен сияқты ірі қалалардағы қылмыс көрсеткіші 100 000 адамға шаққанда 14 000-нан 16 000-ға дейін ауыспайды. Дегенмен, Шверинде билетсіз автобусқа (немесе трамвайға) міну және әлеуметтік төлемдерді заңсыз алу қылмыс ретінде есептелуі көрсеткіштің айтарлықтай өсуіне себеп болды.