Кіріспе
Мароккодағы жыл сайынғы ультрамарафон. Марафон де Сабельс немесе MdS (француз тілінде – Құмдар марафоны, сондай-ақ Сахара марафоны деп те аталады) – жеті күндік, шамамен алты стандартты марафонға тең болатын ультрамарафон. Ең ұзақ бір кезең (2009 жылы) ұзақ болды (2023 жылы: 90,1 км). Бұл көпкүндік жарыс жыл сайын Марокконың оңтүстігінде, Сахара шөлінде өтіп тұрады. Кейбір жүгірушілер оны Жер бетіндегі ең ауыр жаяу жарыс деп санайды. Марафонның алғашқы іс-шарасы 1986 жылы басталды.
Marathon des Sables, or MdS, (French for Marathon of the Sands, also known as Sahara Marathon) is a seven day, about ultramarathon, which is approximately the distance of six regular marathons. The longest single stage (2009) was long (2023 : 90.1 km). This multiday race is held every year in southern Morocco, in the Sahara Desert. Some runners regard it as one of the toughest foot races on Earth. The first event of the Marathon started in 1986.
Тарих
Марафонды 1984 жылы Сахара шөлін жалғыз өзі жаяу басып өткен француз концерттік промоутері Патрик Бауэр ойлап тапқан. Ол 12 күн ішінде 350 км (214 миль) қашықтықты жүріп өтті, жол бойында бірде-бір оазис немесе шөлді елді мекенге кездеспеді. Екі жыл өткен соң, 1986 жылы алғашқы "Сабль марафоны" өткізілді. Жарысқа жиырма үш жүгіруші қатысты, француздық Бернар Годен мен Кристиан Плюмер жеңімпаз атанды. 2009 жылға қарай шараға 1000-нан астам жүгіруші қатысты және "Солидарность марафоны де Сабель" қауымдастығы құрылды. Оның мақсаты – Мароккодағы балалар мен мұқтаж халыққа денсаулық сақтау, білім беру және тұрақты даму салаларында көмек көрсету жобаларын дамыту. 2017 жылы екі жаңа марафон алғаш рет өтті: қыркүйек айында Канар аралдарындағы Фуэртевентурадағы жартылай марафон және қараша айында Перуде толық марафон. COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020 жылғы (35-ші) "Марафон де Сабель" Марокко Корольдігінің Ішкі істер министрлігі берген ресми ескертуге байланысты 3-13 сәуірден 18-28 қыркүйекке дейін кейінге шегерілді, бұл туралы марафонның ресми сайтында жарияланды. Бірақ, соңында ол тоқтатылды.
Белгілі қатысушылар
Марокколық ағайындылар Лахсен және Мохамад Ахансал, олар тиісінше 10 және 6 рет жеңіске жетті, Мохамад ағасынан 7 рет екінші орын алды. Лахсен Ахансал ең көп жеңіске жеткен рекордты иеленеді. Сицилиялық бұрынғы олимпиадашы Мауро Проспери 1994 жылы жарысқа қатысты, бірақ қатаң құмды дауыл салдарынан 299 км жолдан ауысып кетті. Ол 10 күн бойы жоғалып, Алжирде іздестіруден кейін табылды. 1994 жылы Рене Невола, Майк Страуд, Майк Лийн және Ричард Купер «Марафон де Сабельді» аяқтаған алғашқы британдық жүгірушілер болды. Рене Невола жарысты аяқтаған алғашқы британдық және 22-орында келді. Италиялық ультратрайл маманы Марко Ольмо 1996 жылдан бері барлық жарыстарға қатысып, үздік нәтижесі 3-орынды үш рет иеленді. 2013 жылы Ольмо 64 жаста болды, ал алғашқы жарысқа қатысқанда 47 жаста еді. 1996 жылы Ланаркширлік Крис Мун «Марафон де Сабельді» аяқтаған алғашқы ампутант болды. Мун Мозамбикте миналарды тазалауды қадағалап жүргенде оң қолы мен аяғынан айырылған. 2001 жылы иордандық егіздер Дима мен Лама Хаттаб жарысқа қатысқан алғашқы жақын шығыстыық әйелдер болды. Джек Осборн 2006 жылы қатысты, бірақ екінші кезеңде ерте тоқтап қалды. Ол «Джек Осборн: Адреналинге тәуелді» телесериалының бөлігі ретінде қатысты. Испандық бұрынғы кәсіби футболшы және «Барселона» клубының бұрынғы бас жаттықтырушысы Луис Энрике Мартинес Гарсия (Луис Энрике) 2008 жылы марафонды аяқтады. Британдық грекші және саяхатшы Джеймс Кракнелл 2010 жылы жарысқа қатысып, жарыс тарихындағы ең жоғары нәтиже көрсеткен британдық атанды, 12-орында келді, бірақ 2014 жылы отандасы Дэнни Кендалл 5-орынды иеленді. 2017 жылы Том Эванс алғашқы үштікке кірген алғашқы британдық болды, жалпы есепте үшінші орынды алды. Экспедитор сэр Ранулф Файнс 2015 жылы 71 жасында «Марафон де Сабельді» аяқтаған ең қарт британдық атанды. Осылайша ол «Marie Curie» қайырымдылық қорына 1 миллион фунт стерлингтан астам қаржы жинады. Алайда, 2017 жылы Дэвид Экселл 75 жасында жарысты аяқтаған ең қарт британдық болды. Преет Чанди 2019 жылы «Марафон де Сабельді» аяқтады. Британдық сикх армия офицері, ол 2022 жылдың 3 қаңтарында Оңтүстік полюске жеке өзі жеткен алғашқы түрлі терілі әйел атанды. Кактус 2019 жылы «Марафон де Сабель» жарысына қатысқан алғашқы ит болды. Қаңғыбас ит Кактус жарыстың екінші кезеңінде жүгірушілерге қосылып, жарыстың қалған бөлігін аяқтады. Кактусқа ресми жарыс нөмірі 000 берілді және финиш медалін алды.
Preet Chandi completed the Marathon des Sables in 2019. A British born Sikh army officer, she became the first woman of colour to complete a solo expedition to reach the South Pole on 3 January 2022. Cactus became the first dog to compete the Marathon des Sables in 2019. Cactus, a stray dog, started joining in with the runners during the second stage of the race and then went on to complete the remaining stages of the race. Cactus was awarded the official race number 000 and received his finishers' medal.
Оқиғалар
2021 жылғы марафон барысында 50-ге жуық француздық жүгірушінің жүрегі тоқтап, осының салдарынан қаза болды.