Кіріспе

Махаяна буддизміндегі сутра – Татагатагарбха сутрасы, барлық сезімтал жандардың ішінде "Татагатагарбха" (Будда матрицасы, Будда эмбрионы, әдеби мағынасында – "осылай келгеннің жатыры") бар екенін көрсетеді. Будда айтуынша, барлық сезімтал тіршілік иелері Будда табиғатымен дүниеге келеді және Будда болуға қабілетті. Күнделікті өмірдің денелік және рухани ластанулары осы табиғаттың үстінде бұлттай жабылып, көбінесе оны түсінуге кедерілді етеді. Бұл табиғат – оның ішіндегі Будданың өзінен кем емес.

Шығуы мен дамуы

Энтони Барбер Татагаткарбха сутрасының дамуын буддизмнің Махасангхика сектасымен байланыстырады және Андхра аймағының Махасангхикалары (яғни Каитика мектептері) Татагаткарбха ілімінің басталуына жауапты болды деген қорытындыға келеді. Татагаткарбха сутрасы «осы [татагаткарбха ілімінің] ең ертедегі білдірілісі болып саналады және татагаткарбха термині осы сутрада туындаған сияқты». Мәтін бастапқы тілінде сақталмаған, бірақ екі тибет және екі қытай аудармаларында жеткен.

Тоғыз теңеу

Циммерманнның айтуынша, тоғыз теңеу "мәтіннің жаңа және орталық ойын бейнелейді, ол жағдайдан, сутраны таратудың артықшылықтарын баяндайтын бөлімнен және өткен шақтағы оқиғадан тұратын шамалы стандарттық құрылымға енгізілген". Бірінші тараудағы (1) теңеу аспандағы лотос гүлдеріне отырған көптеген Буддалардың керемет көрінісін суреттейді, олар гүлдердің қурауына қарамастан өзгермейді. Ал келесі сегіз теңеу саналы тіршілік иелеріндегі Будданың жағымсыз ой-сезімдер (клешалар) арқасында қалай жасырылғанын көрсетеді.

Шолу

Татагатагарбха сутрасы мен Татагатагарбха термині туралы А. В. Барбер былай деп жазады: Татагатагарбха сутрасы Татагатагарбха немесе Будда табиғаты сутраларының (Махаяна Махапаринирвана сутрасы, Шрималладеви Симханада сутрасы, Ангулималия сутрасы және Анунатва Апурнатуна Нирдеса сияқты) бірі болып табылады, олар әрбір жандатушы иедегі Оянған Өзек шын екенін нақты түрде жариялайды.

Татағатағарбха және атман

Кейбір ғалымдардың пікірінше, Татагатагарбха нақты өзін (атман) білдірмейді; керісінше, ол босдықтың (śūnyatā) оң тілдік білдірілісі болып табылады және буддалық тәжірибелер арқылы Будда болу мүмкіндігін көрсетеді; Татагатагарбха ілімінің мақсаты теориялық емес, құтқару ілімі (сотериология). Бұл түсінік даулы. Барлық ғалымдар осы көзқараспен келіспейді. Мысалы, Татагатагарбха сутрасының маманы Майкл Циммерманн былай деп жазады: «Мәңгілік, жойылмайтын өзіндік, яғни Буддалықтың болуы Татагатагарбха сутрасының негізгі мәселесі екені сөзсіз». Циммерманн сондай-ақ Татагатагарбха сутрасын құрастырушылар «жанды тіршілік иелерінің Будда табиғатына айқын субстанциалистік ұғымды тағайындаудан тартынбаған» деп мәлімдейді және осы сутрада «босдық» (śūnyatā) идеясына қызығушылықтың жоқтығын атап өтеді: «Түгел Татагатагарбха сутрасында śūnyatā термині тіпті бір рет те қолданылмайды, сондай-ақ TGS-дің жалпы бағыты śūnyatā ұғымын оның жасырын негізі ретінде есімдерінде білдірмейді. Керісінше, сутрада жанды тіршілік иелерінің табиғатын сипаттау үшін өте оң және мағыналық терминдер қолданылады». Сондай-ақ, Татагатагарбха ілімінің әртүрлі түсініктері туралы жазған кезде, Джейми Хаббард кейбір ғалымдардың Татагатагарбхада монизмге бейімділікті қалай көретінін айтады [жапон ғалымы Мацумото буддалық емес деп сынаған тенденция]. Хаббард былай деп түсіндіреді: Буддалық уақыттан тыс, ізгілікке толы Шындық (әлі күнге дейін адасқан жандар оны танымайды), бастауы болмаған кезден бастап әрбір сезімтал тіршілік иесінің санасында бар. Алайда, оның тікелей қабылдау үшін ашылуы ішкі рухани тазару мен оны көзден жасыратын сыртқы бұзылыстарды жоюға байланысты.