Кіріспе

Ирландиялық республикашы және саясаткер (1879–1929)

Огастин Мэри Мур Стэк (7 желтоқсан 1879 – 27 сәуір 1929) – ирландиялық республикашы және саясаткер, 1921–1922 жылдары Ішкі істер министрі қызметін атқарған. Ол 1918 жылдан 1927 жылға дейін Техта Дала (ТД) мүшесі болды.

Ерте өмір

Стак Баллимулленде, Тралиде, Керри округінде Уильям Стак, заңгер кеңсесінің қызметкері, және Нанет О’Нилл отбасында дүниеге келді. Ол Тралидегі Christian Brothers мектебінде білім алды. Он төрт жасында мектепті тастап, заңгер кеңсесінде клерк болып жұмыс істеді. Өте талантты гейл футболшысы болған ол 1904 жылы Керри командасын Бүкіл Ирландия жеңісіне жетектеді. Сонымен қатар, ол Керри Гейл Атлетикалық Қауымдастығының Округтік Кеңесінің президенті қызметін де атқарды.

Белсенділік

Ол 1908 жылы Ирландия республикалық бауырластығына қосылғаннан кейін саяси белсенділікке түсті. 1916 жылы ирланд еріктілерінің Керри бригадасының командирі ретінде Роджер Касменттің қару-жарағын түсіруге дайындық жасады. Ол Касменттің Пасха сенбісінде тұтқындалып, Тралиде ұсталғанын білді. Ол оны Баллимуллен казармасынан құтқаруға әрекет етпеді. Стак тұтқындалып, көтеріліске қатысқаны үшін өлім жазасына кесілді; бірақ бұл жаза кейін өмір бойына қатаң түрмеге ауыстырылды. 1917 жылғы маусымда жалпы кешіріммен босатылып, 1918 жылғы Вестминстер сайлауында Керри Весттен Синн Фэйн депутаты болып сайланды. Ол 1921 жылғы сайлауда Оңтүстік Ирландияның Төменгі палатасына қарсылықсыз сайланды және 2-ші Дэйлге Керри-Лимерик Весттен Синн Фэйн депутаты ретінде сайланды. Стак Ішкі істер министрі ретінде Дэйл соттарын құруға және басқаруға жауапты болды. Бұл соттар ИРА тарапынан жүргізіліп, британ үкіметі жүргізген сот жүйесіне қарсы бағытталған параллель соттар еді. ИРА мен Синн Фэйн Ирландия халқын сотқа жүгінуге және олардың шешімдерін қабылдауға иқпал етті. Бұл бастаманың сәттілігі Синн Фэйннің заңдылығын арттырып, Тәуелсіздік соғысының мақсаттарының бір бөлігі ретінде Ирландияда «қарсы мемлекет» құруға қолдау көрсетті. Франк О'Коннор, кейін азамат соғысындағы республикалық әріптесі, оны ішкі істер министрі ретінде сәтсіздікке ұшыраған деп есептеді, өйткені ол шектеулі жағдайда министрлікті бақылауға қатысты нақты көзқарас танытпады – осыған оның көптеген министрлік әріптестері де шағымданды. Ол 1921 жылғы Англо-Ирландия келісіміне қарсы болды және одан кейінгі Азамат соғысына қатысты. 1923 жылы тұтқындалып, қырық бір күн бойы аштық жариялады, содан кейін 1924 жылдың шілдесінде босатылды.

Дель

Ол 1922 жылғы жалпы сайлауда және одан кейінгі сайлауларда Керри сайлау округінен Антикелісімдік Синн Фейн депутаты ретінде Үшінші Дайлға сайланды. 1926 жылы Эмон де Валера «Фианна Файл» партиясын құрғанда, Стэк Синн Фейн партиясында қалды және 1927 жылдың маусым айында өткен жалпы сайлауда Дайлға қайта сайланды. Ол 1927 жылдың қыркүйек айында өткен жалпы сайлауға түспеді.

Жеке өмір

1925 жылы ол Виннифред (Уна) Гордонға үйленді, тумасы Кассиди (1950 жылы қайтыс болды), Корольдік ирландиялық констебльдердің аудандық инспекторы Патрик Гордонның (1870–1912) жесірі. Стак аштықпен күресінен кейін денсаулығына толыққандай қайта орналаса алмады және 1929 жылғы 27 сәуірде Дублин ауруханасында 49 жасында қайтыс болды.

Құрметтер

Оның туған қаласы Тралидегі Остин Стак паркі, Гейл атлетикалық қауымдастығының стадиондарының бірі, оның құрметіне берілген, сондай-ақ Остин Стакс ГАА хёрлинг және гейл футбол клубы да оның есімімен аталады.