Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фонетикада ұзындық немесе саны – басқа дыбыстармен салыстырғанда ерекше ұзаққа созылған дыбыстардың қасиеті. Ұзын дауыстылар да, ұзын дауыссыз дыбыстар да болады (соңғылары көбінесе geminates деп аталады). Көптеген тілдерде ұзындық ерекшеленбейді. Ерекше ұзындығы бар тілдердің арасында дауыстылардың және дауыссыз дыбыстардың ұзындығы ерекше болатын тілдер аздаған. Көбінесе тек біреуі ғана болады немесе олар бір-біріне байланысты келеді. Ұзындығы әртүрлі тілдерде әдетте ұзын және қысқа дыбыстар кездеседі. Микс тілдері үш ерекше дауысты ұзындығы бар деп кеңінен саналады, сондай-ақ эстон тілінде, Гамбург маңындағы төменгі неміс тілінің бірнеше диалектілерінде және кейбір Мозель және Рипуар франкондық диалектілерінде де осы ерекшелік бар. Қатаң айтқанда, ұзын және қысқа дыбыс жұбы ұзындығынан басқа барлық жағынан бірдей болуы керек. Дегенмен, кейбір тілдерде ұзын-қысқа жұптар деп есептелетін фонемалар бар, бірақ олар ұзындығымен қатар сапасымен де ерекшеленеді, мысалы, ағылшын тіліндегі "ұзын е" (feet сөзіндегідей) және "қысқа i" (fit сөзіндегідей) немесе неміс тіліндегі "ұзын е" (Beet – бақша төсегі) және "қысқа е" (Bett – ұйықтайтын төсек). Тоналдық контур да ұзындықты күшейтуі мүмкін, мысалы, эстон тілінде, онда аса ұзын ұзындық тондық стресс белгісіне ұқсас тондық өзгеріспен бірге жүреді. Халықаралық фонетикалық алфавитте транскрипцияда ұзын дауыстылар немесе дауыссыз дыбыстар әріптен кейін ұзындық белгісімен (ː Unicode U+02D0 MODIFIER LETTER TRIANGULAR COLON) көрсетіледі. Диакритикалық белгілер негізгі әріптің үстінде, ұзындық белгісінің үстінде немесе екеуінің үстінде де болуы мүмкін. Мысалы, ағылшын тілінің кейбір ротикалық емес диалектілерінде party сөзіндегі /t/ дыбысы жоғалуы мүмкін, тек тыныспен айтылатын дыбыс қалады, онда оны транскрипциялауға болады. Егер ұзындық және тондық қасиеттері морайлық болса, тондық диакритикалық белгі екі рет пайда болуы мүмкін, мысалы (ұзын дауысты дыбысқа түсетін төмен тон). Морфема ұзындығы мен мұрындық дыбысқа дейін қысқартылуы мүмкін, сондықтан сөзді транскрипциялауға болады. Егер ұзындығы морфемалық болса, морфемалар және болады. Бұл сызықты емес фонологияда ұзындық қасиеті көбінесе нақты дыбыс сегментіне емес, бүкіл буынға тән болады.
In phonetics, length or quantity is a feature of sounds that have distinctively extended duration compared with other sounds. There are long vowels as well as long consonants (the latter are often called geminates). Many languages do not have distinctive length. Among the languages that have distinctive length, there are only a few that have both distinctive vowel length and distinctive consonant length. It is more common that there is only one or that they depend on each other. The languages that distinguish between different lengths have usually long and short sounds. The Mixe languages are widely considered to have three distinctive levels of vowel length, as do Estonian, some Low German varieties in the vicinity of Hamburg and some Moselle Franconian and Ripuarian Franconian varieties. Strictly speaking, a pair of a long sound and a short sound should be identical except for their length. In certain languages, however, there are pairs of phonemes that are traditionally considered to be long short pairs even though they differ not only in length, but also in quality, for instance English "long e" which is (as in feet ) vs. "short i" which is (as in fit ) or German "long e" which is (as in Beet 'garden bed') vs. "short e" which is (as in Bett 'sleeping bed'). Also, tonal contour may reinforce the length, as in Estonian, where the over long length is concomitant with a tonal variation resembling tonal stress marking. In transcription in the International Phonetic Alphabet, long vowels or consonants are notated with the length sign (ː Unicode U+02D0 MODIFIER LETTER TRIANGULAR COLON) after the letter. Diacritics may occur over either the base letter, the length sign, or both. For example, in some non rhotic varieties of English the /t/ of the word party may be nearly elided, with just some breathy voice remaining, in which case it may be transcribed When both length and tone are moraic, a tone diacritic may appear twice, as in (falling tone on a long vowel). A morpheme may be reduced to length plus nasalization, in which case a word might be transcribed If the length is morphemic, the morphemes would be and
In this non linear phonology, the feature of length is often not a feature of a specific sound segment, but rather of the whole syllable.