Германесс: Құстардың көбею ортасы және жануарлар әлемі
Hermaness
Германесс – құстардың маңызды ошағы: үлкен кайра, гагарка, тупиктер және т.б. 100 мыңнан астам жұп құс көбейеді. Орнитологтарға арналған табиғат резерваты!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Hermaness халықаралық маңызы бар теңіз құстарының орталықтарымен әйгілі, оның ішінде әлемдегі үшінші ең ірі шаңқа құсының колониясы, фулмарлар, ганеттер, шағаштар, тупиктер және кайралар бар. Ішкі жағындағы батпақты жерлер де алтын қызылқұйрық, құмқұйрық және қызыл аяқ сияқты көшпенді құстардың көбеюіне қолайлы орта жасайды.
Hermaness is renowned for its internationally important seabird colonies, including the world's third largest great skua colony, fulmars, gannets, shags, puffins and guillemots. The blanket bog further inland also provides a good habitat for breeding waders, such as golden plover, dunlin and snipe.
Құстар
Hermaness-те 15 түрлі түрге жататын 100 000-нан астам құс жұбы көбейеді, бұл үлкен скуа, ганеттер және пуффиндер үшін халықаралық маңызы бар. Ганеттер жартастар мен тік жарлардағы тар тіреулерде ұялайды, ал 2018 жылы әр жазда шамамен 26 000 жұп көбейді. Hermaness Солтүстік Атлантикада көбейіп жатқан популяцияның шамамен 6%-ын құрайды және Ұлыбританиядағы осы құстардың ең ірі алтыншы колониясы болып табылады. Гвилемот пен китивактер де Hermaness-тің жартастары мен тік жарларында көбейеді, 2015 жылы 3700 жұп гвилемот пен 416 жұп китивак тіркелді. Шагтар Hermaness-тің батыс жағалауындағы тасты жағажайларда ұялайды; осы аймақтардың салыстырмалы түрде қолжетімсіздігіне байланысты санау қиын, бірақ NatureScot 2002 жылы шамамен 150 жұптан тұратын популяция болғанын болжады. 2011 жылы шамамен 7000 жұпқа жеткен фульмар популяциясы ұлттық маңызы бар және Ұлыбританиялық популяцияның 1%-ын құрайды. Пуффиндердің ұялары жер астындағы қуыстарда болғандықтан санау қиын, алайда NatureScot бағалауынша Hermaness-те 20 000 мен 30 000 жұп арасында кездеседі, бұл Ұлыбританиялық популяцияның шамамен 6%-ын құрайды. Жағалауда аз санда балықшыл қанағаттар, қара қанағаттар және қара құйрықтар да бар, олардың барлығы көбінесе жартастар мен тастардың арасындағы оқшауланған жерлерде ұялайды. Жағалаудан алыс Hermaness-те жергілікті тұрғындар "бонси" деп атайтын 1000-ға жуық үлкен скуа ұялайды және жарты аралының ортасын алып жатқан кең далалық алқапта өз аумақтарын қорғайды. Hermaness осы құстардың әлемдік популяциясының 4,5%-ын қамтиды деп есептеледі және ол Еуропадағы үшінші ірі колония болып табылады. 1960 жылдарға дейін Hermaness-те көптеген Арктикалық скуалар да көбейді, бірақ бонсилердің санының артуы осы құстардың Унсттың басқа бөліктерін ұнатуына әкелді. Қызыл тамақталған су құстарында әдетте 3-9 жұп көбейеді. Далалық алқап көкқұйрық, құсқұйрық және қызылқұйрық сияқты көптеген жерде ұялайтын құстарға да пана болады. Сонымен қатар, көптеген дунлин мен снайп, ал аз санда алтын пловтер бар. Соңғы жылдары Hermaness-те ақ қаздар да ұялай бастады.
Over 100,000 pairs of birds from 15 different species breed at Hermaness, which is internationally important for great skua, gannets and puffins. Gannets nest on narrow ledges on cliffs and stacks, and as of 2018 there were around 26,000 breeding pairs each summer. Hermaness, with around 6% of the breeding North Atlantic population, is the sixth largest colony of these birds in Britain. Guillemot and kittiwake also breed on the stacks and cliffs of Hermaness, with around 3,700 pairs of guillemot and 416 pairs of kittiwake recorded in 2015. Shags nest on boulder beaches on the west coast of Hermaness; due to relative inaccessibility of these areas counting is difficult, but NatureScot estimated a population of around 150 pairs in 2002. The fulmar population, numbering almost 7,000 pairs in 2011, is nationally important, representing 1% of the British population. Puffins can be difficult to count due to the fact they nest in burrows, however NatureScot estimate that somewhere between 20,000 and 30,000 pairs can be found at Hermaness, representing around 6% of the British population. The coastline also hosts small numbers of breeding herring gulls, razorbills and black guillemots, all of whom tend to nest in more secluded areas such rock crevices and amongst boulders. Away from the coast, almost 1,000 great skuas, known locally as bonxies, nest at Hermaness, maintaining territories on the large expanse of moorland that covers the centre of the peninsula. Hermaness is estimated to host 4.5% of world population of these birds, and is the third largest colony in Europe. Until the 1960s large numbers of Arctic skuas also bred at Hermaness, however a rise in bonxie numbers led to these birds tending to favour other parts of Unst. A small number of red throated divers (typically 3 9 pairs), breed on the moors. The moorland also provides a home for many other ground nesting birds such as skylark, twite and curlew. There are also significant numbers of waders, with large numbers of dunlin and snipe, and smaller numbers of golden plover. In recent years greylag geese have also begun to nest at Hermaness.
Басқа да жануарлар
Hermaness-те кейде семіргіштерді көруге болады, сондай-ақ Шетланд далалық тышқандары да кездеседі. Басқа құрлық сүтқоректілері бұл түбекте сирек. Керісінше, айналасындағы теңіздерде мөрлер, дельфиндер, киттер және порпоизалар сияқты көптеген теңіз сүтқоректілері мекендейді. Көк және жалпы мөрлер жағажайларға үнемі келіп тұрады, ал соңғы жылдары киттер мен дельфиндерді көру жиілеуде. Порпоизалар, минк киттері, қасқыр киттері, ақ жақты дельфиндер, ақ мүңкілді дельфиндер және Риссо дельфиндерінің бұл жерде кездесетіні белгілі. Hermaness-тегі көбелектердің түрлеріне солтүстік рустикасы, күзгі рустикасы және солтүстік аркасы жатады. Бұл көбелектердің көптеген түрлері Шетландта ғана кездесетін, Шотландия материгіндегі түрлеріне қарағанда көбінесе қараңғырақ түсті болады. Басқа омыртқасыз жануарларға 53 түрлі қоңыз, 46 түрлі мойынжұмыр және ерекше, қызғылт сары түсті Шетланд арасы жатады. 1955 жылы аумақтың бір бөлігі ұлттық табиғи қорық деп жарияланды, ал 1958 жылы қорық қазіргі аумағына дейін кеңейтілді. Осы кезде Табиғатты сақтау кеңесі (NatureScot-тың алдыңғысы) құс популяциясын бақылау жауапкершілігін өз мойнына алды. 1980 жылдан бері теңіз құстарын жүйелі түрде санап келеді, ал негізгі түрлердің барлық қоры 6 жыл сайын саналады. Ұлттық табиғи қорық болудан басқа, бұл түбек өзінің керемет жануарлар дүниесі, мекендеу ортасы және геологиялық ерекшеліктері үшін бірнеше басқа да қорғау статустарын иеленеді. Ол сонымен қатар ғылыми маңызы бар арнайы аумақ (SSSI) болып табылады және Hermaness, Saxa Vord және Valla далалық арнайы қорғалатын аймақтың (SPA) және Шетланд ұлттық көркінің бір бөлігін құрайды. Hermaness ұлттық табиғи қорығы Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) бойынша IV санаттағы қорғалатын аумақ ретінде жіктелген.
Otter can occasionally be seen at Hermaness, and the Shetland field mouse can also be found. Otherwise, few land mammals live on the peninsula. In contrast, the surrounding seas are home to many marine mammals such as seals, dolphins, whales and porpoises. Both grey and common seals visit the beaches regularly, and sightings of whales and dolphins have increased in recent years. Harbour porpoises, minke whales, killer whales, white sided dolphins, white beaked dolphins and Risso’s dolphins are all known to visit. Moths species at Hermaness include the northern rustic, the autumnal rustic and the northern arches. Many of these moths belong to distinct sub species found only in Shetland, often being darker in colour than those found on the Scottish mainland. Other invertebrates include 53 species of beetle, 46 species of spider, and the distinctive, orange coloured Shetland bumblebee. In 1955 part of the area was declared a national nature reserve, and the reserve was extended to its current extent in 1958. At this point the Nature Conservancy Council (the predecessor of NatureScot), took over responsibility for monitoring the bird population. Since the 1980s seabird counts have been conducted on a systematic basis, and a whole reserve count of the main species is undertaken every 6 years. In addition to being an NNR, the headland holds a range of other conservation designations for its spectacular wildlife, habitat and geological features. It is also a Site of Special Scientific Interest (SSSI), and forms part of the Hermaness, Saxa Vord and Valla Field Special Protection Area (SPA) and the Shetland national scenic area. The Hermaness NNR is classified as a Category IV protected area by the International Union for Conservation of Nature.
Күзетшілер үйі
Құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғам 1906 жылы бонсилер популяциясын қорғауды өз мойнына алғаннан кейін, "күзетшілерді" орналастыру үшін Германнесс төбесінің оңтүстік беткейінде, ұялайтын жерлерге қарап тұрған шатыр салды. Бұл шатыр бірнеше жылдан кейін өртеніп, кейіннен 1991 жылға дейін сақталған, сәл үлкенірек шатырмен ауыстырылды. Ол ағаш қаңқаға орнатылған, темір жалғасынан жасалған және терезелері оңтүстікке қаратылған. Көп жылдар бойы күзетшілер бонсилер популяциясы қалпына келгенше, көбейту маусымында тұрақты түрде орналасқан. Олардың қажеттілігі туғаннан кейін, шатыр жаман ауа-райында паналауға және зерттеушілер немесе түнде қалатын адамдар үшін пайдаланыла берді. Сондай-ақ, онда Құс қанағаттану кітабы да сақталған. 1991 жылдың 31 желтоқсанында бір ағылшын және оның канадалық әйелі Жаңа жылды қарсы алу үшін шатырға дейін жол тартты. Сол түні немесе 1992 жылдың 1 қаңтарының таңғы сағаттарында, шатыр Ұлыбритания аралдарында тіркелген ең қаулы дауылдың біріне тап болды, желдің жылдамдығы дауыл деңгейіне жетіп, жақын орналасқан Макл Флугга маяғында өлшенгендей, соққысымен бірге өте күшті болды. Шатыр қирап, толығымен жойылды, қалдықтары төбеге шашырады, ал екеуі де қаза тапты. Ер адам 5 қаңтарда шатырдың орнына жақын жерде табылды, ал оның әйелі келесі күні Бурра-Ферттегі 90 метрлік тік жардың астында, 800 метр қашықтықта табылған. Бүгінде шатыр орнында екі адамның өміріне арналған, үлкен тастардан жасалған айқыш белгіленген. Қазіргі уақытта осы жерге бару қиын, өйткені 2017 жылы айқыштан өткен Германнесс төбесіне тікелей жаяу жол жабылды. Ол, қышқыл топырақтан тұратын, сезімтал батпақты жерді кесіп өтетін, және келушілердің санының артуынан қатты эрозияға ұшырады. Дегенмен, болашақта ағаш жолдар орнатылғаннан кейін осы бағытты қайта ашу жоспарлануда. Қазіргі жаяу жол батысқа қарай өзге маршрутпен жүреді.
Once the Royal Society for the Protection of Birds took over the protection of the bonxie population in 1906, they built a hut on the southern slopes of Hermaness Hill overlooking the nesting sites to accommodate their "Watchers". This hut burnt down after a few years and was subsequently replaced by a slightly larger one which survived until 1991. It was constructed of corrugated iron on a wooden frame with windows facing south. For many years, Watchers were resident during the breeding season until the bonxie population had recovered. After they were no longer required, the hut continued to be maintained as a place of refuge in bad weather and for use by researchers or people overnighting. It also contained the Bird Sanctuary Visitor’s Book. On 31 December 1991, an Englishman and his Canadian girlfriend hiked to the hut with the intention of seeing in the New Year there. That night, or in the early hours of 1 January 1992, the hut was struck by one of the most severe storms ever recorded in the British Isles with winds reaching Hurricane force, gusting up to as measured at the nearby Muckle Flugga Lighthouse. The hut was blown away and completely destroyed, with debris scattered over the hillside and both lost their lives. The man was found on 5 January close to where the hut had been, his girlfriend half a mile (800m) away below a 300 ft (90m) cliff in Burra Firth the following day. Today, the site of the hut is marked by a cross made of large stones laid into the ground, a memorial for the two lives lost. Access to the location is currently problematic, as the direct footpath to the top of Hermaness Hill that passed the cross closed in 2017. It traversed fragile blanket bog that was being severely eroded by the increased number of visitors. However, there are plans to reopen this route in the future after installation of boardwalks. The current footpath takes a different westerly route.