Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фламанд суретшісі (шамамен 1430/1440–1482)
Flemish painter (c. 1430/1440–1482)
Гуго ван дер Гоес (шамамен 1430/1440–1482) – 15 ғасырдың аяғындағы ең маңызды және өзгеше фламанд суретшілерінің бірі. Ван дер Гоес алтарьдық суреттер мен портреттердің маңызды суретшісі болды. Ол монументалды стилі, нақты түс гаммасын қолдануы және портрет салудағы жеке ерекшеліктері арқылы сурет өнеріне маңызды жаңалықтар енгізді. 1483 жылдан бастап оның шедевр туындысы – Портинари триптихі Флоренцияда итальяндық Ренессанс өнерінде реализмнің дамуына және түс қолдануға ықпал етті.
Hugo van der Goes (c. 1430/1440 – 1482) was one of the most significant and original Flemish painters of the late 15th century. Van der Goes was an important painter of altarpieces as well as portraits. He introduced important innovations in painting through his monumental style, use of a specific colour range and individualistic manner of portraiture. From 1483 onwards, the presence of his masterpiece, the Portinari Triptych, in Florence played a role in the development of realism and the use of colour in Italian Renaissance art.
Өмір
Гюго ван дер Гос шамамен 1440 жылы Гент қаласында немесе оның айналасында дүниеге келген. Гентте шеберлікке ие болғанға дейін ол басқа жерде білім алған болуы мүмкін. Кейбір тарихшылар Дирик Бутс ван дер Гостың ұстазы болған деген болжам айтады, бірақ мұны растайтын тәуелсіз деректер жоқ. 1468 жылы суретші Гент қаласының тапсырысымен қалаға берілген Ұлы Кешіріммен байланысты жұмыстарды орындады. Келесі жылдары қаладан түскен тапсырыстар Ван дер Госты папалық гербтер сияқты шараларға арналған әшекейлер жасауға міндеттеді. 1468 жылы ол Брюгге қаласында Карл Батыл мен Йорк графинясы Маргареттың неке тойына арналған әшекейлер дайындады. 18 қазан күні 1468 жылы Гент суретшілер гильдиясының басқа мүшелерімен бірге, жақын жердегі Турнайдан келген суретшілерді Гентте өткен гильдия жиналысында қабылдап, бірге Әулие Луқа күнін тойлағандығы туралы жазба бар. Әулие Луқа суретшілердің қамқоршысы болған. 1469 жылы Гюго ван дер Гос және Жос ван Вассенхове Александр Бенингтің Гент суретшілер гильдиясына шебер ретінде қабылдануына кепілдік берді. Александр Бенинг 1480 жылы Гюго ван дер Гостың туысы немесе қарындасы Катерина (Катлин) ван дер Госқа үйленді. Суретші мен оның шеберханасы Гент қаласының тапсырысымен 1469 және 1472 жылдары Карл Батылдың Гентке жасаған салтанатты кіруіне арналған геральдикалық әшекейлер жасады. 1470 жылы Жос ван Вассенхове Генттен Италияға, Урбино герцогы Федерико да Монтефельтроның сарай суретшісі болу үшін кеткенде, Ван дер Гос Генттегі жетекші суретші атанды. 1467 жылы Бургундия сарайы Филипп Жақсының жерлеу рәсіміне арналған гербтер жасағаны үшін Ван дер Госқа төлем жасады. Суретші Гент суретшілер гильдиясының диаконы болып бірнеше рет сайланды және 1474 жылдан 1476 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Осы кезеңде Гюго ван дер Гос "Патшалардың құлшылығы" (немесе Монфорте алтары (Берлиндегі сурет галереясы)) суретін салды және Томмазо Портинаридің тапсырысы бойынша Портинари алтарын (Флоренциядағы Уффици галереясы) жасады, ол Флоренцияға тек 1483 жылы, суретші қайтыс болғаннан кейін жетті. Ван дер Гос үлкен жетістікке жетіп, Бургундия сарайының, шіркеу мекемелерінің, бай фламанд буржуазиясының және Бургундия Нидерландындағы итальяндық бизнесмендер қауымдастықтарының маңызды тапсырыстарын алды. Бұл сапардан оралғанда суретші ауыр депрессияға ұшырап, өзін қарғысқа ұшыраған деп мәлімдеді. Ол өзіне қол салуға тырысты. Оның серіктері оны Брюссельге, содан кейін Род-Клоостер монастыріна жеткізді. Гюго ван дер Гостың психикалық күйзелісі тек 1863 жылы бельгиялық тарихшы Альфонс Воутерс Офхуйстің жаңадан ашылған жылнамасынан тапқан мәліметтерді жариялағанда ғана қайта ашылды. Воутерстің жарияланымдары кеш романтикалық бельгиялық суретші Эмиль Воутерске (Альфонс Воутерстің сіңілі баласы) 1872 жылы "Гюго ван дер Гостың портреті" (1872, Бельгия Корольдік Көркемсурет мұражайы) суретін салуға шабыттандырды. Бұл картинада Гюго ван дер Гос ақыл-есінен айырылған кезеңінде бейнеленген және ол өте сәтті болды, сондықтан Париж салонында Ұлы медальмен марапатталды. 1873 жылы голланд суретшісі Винсент ван Гог ағасы Тео ван Гогқа жазған хатында Воутерстің суреті туралы айтты. Ван Гог тағы екі рет өзінің сыртқы келбеті Воутерстің қайта жасамаған Ван дер Гос суретіне ұқсағанын және 15 ғасырлық суретшімен эмоционалды түрде байланыс орнатқанын мәлімдеді.
Hugo van der Goes was likely born in Ghent or in the vicinity of Ghent around the year 1440. It is likely that he had trained elsewhere before he became a master in Ghent. Some historians have suggested that Dieric Bouts was possibly the master of van der Goes but there is no independent evidence for this. In 1468 the artist was commissioned by the city of Ghent to execute some works in connection with the grant of the Great Indulgence of the city. More commissions from the city in the following years required van der Goes to create decorations for events such as papal blazons. In 1468 he was in the town of Bruges making decorations to celebrate the marriage between Charles the Bold and Margaret of York. Hugo van der Goes is recorded again on 18 October 1468 when he and other members of Ghent's painter's guild hosted painters from nearby Tournai at the guild's assembly in Ghent to celebrate St. Luke's day together. St. Luke was the patron saint of painters. In 1469 Hugo van der Goes and Joos van Wassenhove vouched for Alexander Bening for his entry as a master in the painter's guild of Ghent. Alexander Bening married Catherina (Kathlijn) van der Goes, a cousin or sister of Hugo van der Goes, in 1480. The artist and his workshop worked on commissions of the city of Ghent to provide heraldic decorations for Charles the Bold's Joyous Entry in Ghent in 1469 and later in 1472. When in 1470 Joos van Wassenhove left Ghent for Italy to become the court painter of Federico da Montefeltro, the Duke of Urbino, van der Goes became the leading painter in Ghent. In 1467 the Burgundian court had paid van der Goes for creating the blazons used at Philip the Good's funeral. The painter was repeatedly elected as deacon of the painter's guild of Ghent and served as its deacon from 1474 to 1476. It was during this period that Hugo van der Goes painted the Adoration of the Magi (also known as the Monforte Altarpiece (Gemäldegalerie, Berlin)) and worked on the commission of Tommaso Portinari for the Portinari Altarpiece (Uffizi, Florence), which arrived at its destination in Florence only in 1483, when the artist had already died. Van der Goes achieved considerable success and secured important commissions from the Burgundian court, church institutions, affluent Flemish bourgeoisie and associations of Italian business people based in the Burgundian Netherlands. On the return leg of this trip the artist suffered an acute depression and declared himself to be damned. He made a suicide attempt. His companions brought him back to Brussels and then to the Rood Klooster. The mental breakdown of Hugo van der Goes was only rediscovered in 1863, when the Belgian historian Alphonse Wauters published the information, which he had found in Ofhuys' newly discovered chronicle. Wauters' publication inspired the late Romantic Belgian painter Emile Wauters (a nephew of Alphonse Wauters) to create his 1872 painting Portrait of Hugo van der Goes (1872, Royal Museums of Fine Arts of Belgium). This painting depicts Hugo van der Goes during his period of madness and was so successful that it was awarded a Grand Medal at the Paris salon. In 1873 the Dutch painter Vincent van Gogh mentioned Wauters' painting in a letter to his brother Theo van Gogh. On two further occasions van Gogh likened his own appearance to that of van der Goes as recreated by Wauters, and stated that he identified emotionally with the 15th century painter.
Жалпы
Оның туындыларын өнер тарихшыларына авторлық атрибуциялау қиынға соқты. 20 ғасырдың басы мен ортасында оның қолынан шыққан деп есептелген көптеген жұмыстар қазір оның шеберханасының мүшелері немесе ізбасарлары жасаған көшірмелер екені анықталды. Құжатты дәлелдердің жоқтығына байланысты, авторлық атрибуциялар оның 1470 жылғы Портинари алтарымен (Уффизи, Флоренция) салыстыруға негізделген, оның авторлығы ван дер Гоес тарапынан нақты расталған. Ван дер Гоестің көптеген туындыларының түпнұсқалары жоғалып кеткен. Бұл туындылар қазір жоғалған түпнұсқалардан кейін жасалған кешіктірілген көшірмелер арқылы ғана сақталған. Көшірмелердің көп саны оның өте жоғары бағаланғанын және ерте Фламанд өнеріне елеулі әсер еткенін көрсетеді. Мартин Шонгауэрдің ван дер Гоестің туындыларынан жасаған гравюралары суретшінің ықпалын Фламанд шекарасынан Германияға дейін таратып, кеңейтті. Танымал Брюгге суретшісі Жерар Дэвид және оның шеберханасындағы көмекшілер Гент суретшісінен шабыттанды. 1460 жылдары ван дер Гоеске Эдинбургтегі Қасиетті Үштік шіркеуі үшін алтарь суретін жасау тапсырылды, бұл тапсырысты шіркеудің алғашқы басқарушысы Эдвард Бонкил берді. Шіркеуді Шотландия патшайымы Мэри Гелдерс құрған болатын. Қасиетті Үштік алтарының сақталған төрт панелі Шотландия королі Джеймс III-ті, қасиетті Эндрюдің және оның ұлы, болашақ Джеймс IV-тің, сондай-ақ оның әйелі Дания ханшайымы Маргареттің бейнесін көрсетеді. Донор Эдвард Бонкил де суретте бейнеленген.
Attribution of his work has been difficult for art historians. Many works, which in the early to mid 20th century were believed to be by his hand, are now accepted to be copies by members of his workshop or by followers. In the absence of documentary evidence, attributions have been based on a comparison with his 1470 Portinari Altarpiece (Uffizi, Florence) for which there exists a clear attribution of authorship by van der Goes. The originals of a large portion of van der Goes's works have been lost. These works only survive through later copies made after these now lost originals. The large number of copies bears witness to the high regard in which he was held and also contributed to his important influence on early Flemish art. Martin Schongauer's prints after van der Goes's works spread the artist's influence across the Flemish borders into Germany. The prominent Bruges painter Gerard David and the assistants in his workshop clearly took their inspiration from the Ghent artist. In the 1460s, van der Goes was commissioned to provide an altarpiece for the Church of the Holy Trinity in Edinburgh by its first provost, Edward Bonkil. The church had been founded by Scotland's queen consort, Mary of Guelders. The four surviving panels of the Trinity Altarpiece depict James III, King of Scots, flanked by St. Andrew and his son, the future James IV, and his wife, Margaret of Denmark. The donor, Edward Bonkil, also features.
Портинаридің үшбұрышы
Ван дер Гоустың ең танымал сақталған туындысы – Портинари триптихi (Уффици, Флоренция). Триптих – Флоренциядағы Санта-Мария-Нуова ауруханасындағы Сант-Эгидио шіркеуі үшін Медичи банкінің Брюггедегі филиалының басқарушысы Томазо Портинари тапсырыс берген алтарьлық бейне. Гюго ван дер Гоустың қайтыс болғаннан кейін триптих дұрыс емес Андреа дель Кастагно және Доменико Венециано сияқты басқа авторларға жатқызылды. Триптихтің бүйірлік панельдерінде алтарьды тапсырыс берген және сыйға тартқан Портинари донорлар отбасының ер адам (сол қанат) және әйел (оң қанат) мүшелері бейнеленген. Оң қанатта патшаларға хабар беру, ал сол қанатта Мәриям мен Жүсіптің Бейт-Лехемге саяхаты бейнеленген.
Van der Goes's most famous surviving work is the Portinari Triptych (Uffizi, Florence). The Triptych is an altarpiece commissioned for the church of San Egidio in the hospital of Santa Maria Nuova in Florence by Tommaso Portinari, the manager of the Bruges branch of the Medici Bank. After Hugo van der Goes's death the triptych was wrongly attributed to others, including Andrea del Castagno and Domenico Veneziano. The side panels depict the male (left wing) and female (right wing) members of the Portinari donor family who commissioned and donated the altarpiece. The right wing also includes a scene of the annunciation to the Magi and the left wing a scene of the journey of Mary and Joseph to Bethlehem.
Портреттер
Хьюго ван дер Гоес 15 ғасырдағы Еуропаның ең маңызды портрет суретшілерінің бірі саналады. Сол кезде портрет өнері гуманизмнің өрлеуімен байланысты, жеке тұлғаға жаңа мән берілуіне орай маңызға ие болды. Хьюго ван дер Гоес салған дербес портреттердің ешқайсысы сақталған жоқ. Оның осы жанрдағы жетістіктері тек оның құлшылық диптихтері мен триптихтеріне енгізілген донор портреттері арқылы ғана белгілі. Мысалдар: Санкт-Ипполит алтарының сол қанаты, оның орталық және оң панельдерін Дирик Бутс салған (шамамен 1475 жыл, Гройнингемұражайы, Брюгге), Портинари алтары, Триниті алтары (1473 және 1478 жылдар аралығында, Шотландия Ұлттық галереясы, Эдинбург) және алтардың фрагменттері, мысалы, Әйетті Иоанн Баптистпен бірге дұға ететін адамның портреті (Уолтерс өнер мұражайы) және Адамның портреті. Шопандарға табынудың кейінгі нұсқасындағы аспапты түстер иллюзионизмнен алшақтаған стильдік эволюция туралы түсіндіруді қолдағандай болды. Табынудың жақында қалпына келтірілуі бұрынғы түсіндірумен келіспейтін жаңа визуалды дәлелдерді ұсынды, себебі сурет аспапты емес, керісінше жарқын және күшті иллюзионистік екені анықталды. Барлық ғалымдар ван дер Гоес өнерінде стильдік даму болды дегенге келіспейді. Кейбіреулері оның 15 жылдық мансабы дамуды анықтау үшін тым қысқа болғанын айтады. Басқа ғалымдар ван дер Гоесті бір кезеңде, тіпті бір композицияда әртүрлі типтегі және стильдегі жұмыстар жасауға қабілетті суретші деп санайды. Олар ван дер Гоестің техниканы қажеттілігіне қарай қолдануға немесе қажетсіз деп санап, қолданбауға икемділігі мен мүмкіндіктері мол екенін айтады.
Hugo van der Goes is regarded as one of the most significant portrait artists of 15th century Europe. At that time portraiture was gaining importance in art because of the renewed importance attached to the individual fostered by the rise of humanism. No independent portraits by Hugo van der Goes have survived. His achievements in this genre are only known by the donor portraits included in his devotional diptychs and triptychs. Examples are the left wing of the Saint Hippolytus Altarpiece, the central and right panels of which are by Dieric Bouts (c. 1475, Groeningemuseum, Bruges), the Portinari Alarpiece, the Trinity Altarpiece (between 1473 and 1478, Scottish National Gallery, Edinburgh) and the fragments of altarpieces such as the Portrait of a Man at Prayer with St John the Baptist (Walters Art Museum) and the Portrait of a Man. The muted coloring of the late Adoration of the Shepherds seemed to support the interpretation of a stylistic evolution away from illusionism. A recent restoration of the Adoration has provided new visual evidence, which contradicts the earlier reading as it revealed that rather than muted the painting was bright and strongly illusionistic. Not all scholars agree there was a stylistic development in van der Goes's work. Some insist that his career of only 15 years was too short to allow for a development to be distinguished. Other scholars regard van der Goes as an artist with an ability to create in the same period and even within a single composition very different types and styles of work. They maintain that van der Goes had the flexibility and range to use or discard techniques whenever they suited his purpose.