Кіріспе
1968 жылғы The Beatles әні "Ob La Di, Ob La Da" – ағылшын рок-тобы The Beatles-тің 1968 жылғы "The Beatles" қос альбомынан (сонымен қатар "Ақ альбом" деп белгілі) шыққан ән. Оны Пол Маккартни жазды және Леннон–Маккартни серіктестігіне жатқызылды. Альбом жарық көргеннен кейін, ән көптеген елде жеке таспа ретінде шығарылды, бірақ Ұлыбритания мен АҚШ-та емес, Австралия, Жапония, Жаңа Зеландия, Швейцария және Батыс Германиядағы жеке таспалар тізімінде бірінші орынға шықты. 1976 жылы АҚШ-та жеке таспа ретінде қайта шығарылғанда, ол Billboard Hot 100 тізімінде 49-орынға жетті. Маккартни "Ob La Di, Ob La Da" әнін ямайкалық ска стилінде жазды және әннің атауы мен қосымшасы үшін лондондық нигериялық музыкант Джимми Скотт танымал еткен сөз тіркесін пайдаланды. Ол шығарылғаннан кейін Скотт әнді жазған автор ретінде мойынға алуға тырысты, бірақ нәтижесіз болды. Әнді жазу сессиялары Маккартнидің мінсіздікке ұмтылысы оның әріптестері мен студиялық инженерлерін сынағандықтан, келіспеушілікпен ерекшеленді. Ән Джон Леннонға әсіресе ұнамады, ал сессиялардың бірінде болған қызу дау Джефф Эмериктің The Beatles-тің студиялық инженері қызметінен кетуіне әкелді. Әннің конгамен орындалған ерте нұсқасы топтың 1996 жылғы "Anthology 3" жинағына енгізілді. The Beatles-тің әнді Ұлыбританияда немесе АҚШ-та шығармау шешімі басқа әртістердің көптеген кавер нұсқаларын жасауына себеп болды, олар осы әнмен хитке айналуға тырысты. Олардың ішінде Marmalade 1968 жылдың соңында Ұлыбританиядағы жеке таспалар тізімінде бірінші орынға шыққан алғашқы шотланд тобы болды. Әннің танымалдығына қарамастан, "Ob La Di, Ob La Da" кейбір сыншылардың сықаққа алуына түсті, олар оның қарапайымдылығын және көңіл көтерушілігін бағаламады, сонымен қатар ол ең нашар әндердің тізіміне де енді. 2009 жылдан бері Маккартни әнді концерттерде жиі орындайды.
"Ob La Di, Ob La Da" is a song by the English rock band the Beatles from their 1968 double album The Beatles (also known as "the White Album"). It was written by Paul McCartney and credited to the Lennon–McCartney partnership. Following the album's release, the song was issued as a single in many countries, although not in the United Kingdom or the United States, and topped singles charts in Australia, Japan, New Zealand, Switzerland and West Germany. When belatedly issued as a single in the United States in 1976, it peaked at number 49 on the Billboard Hot 100. McCartney wrote "Ob La Di, Ob La Da" in a cod Jamaican ska style and appropriated a phrase popularised by Jimmy Scott, a London based Nigerian musician, for the song's title and chorus. Following its release, Scott attempted, unsuccessfully, to receive a composing credit. The recording sessions for the track were marked by disharmony as McCartney's perfectionism tested his bandmates and their recording staff. The song was especially disliked by John Lennon, and a heated argument during one of the sessions led to Geoff Emerick quitting his job as the Beatles' recording engineer. A discarded early version of the track, featuring Scott on congas, was included on the band's 1996 compilation Anthology 3. The Beatles' decision not to release the single in the UK or the US led to several cover recordings by other artists, who sought to achieve a chart hit with the song. Of these, Marmalade became the first Scottish group to have a number 1 hit in the UK when their version topped the UK Singles Chart in late 1968. Despite the song's popularity, "Ob La Di, Ob La Da" has been ridiculed by some commentators for its plain lightheartedness, and appeared in some lists of worst songs ever. Since 2009, McCartney has regularly performed the song in concert.
Негізгі деректер мен ойлар
Пол Маккартни "Ob La Di, Ob La Da" әнін 1968 жылдың басында "The Beatles" тобының Үндістандағы Ришикеш қаласында болған кезінде жаза бастады. Пруденс Фарроу, олардың трансценденттік медитациямен айналысқан достарының бірі, Маккартниді, Джон Леннон мен Джордж Харрисон оны бөлмесінен шығарып, терең медитацияға берілгенін еске алды. Маккартни әнді регги Ұлыбританияда танымал бола бастаған кезде жазды; автор Ян Макдональд оны "Маккартнидің ямайкалық ска стиліне жасаған шамалы ишараты" деп сипаттайды. "Desmond has a barrow in the market place" деген жолдардағы Дезмонд кейіпкері – регги әншісі Дезмонд Деккерге сілтеме, ол жақында Ұлыбританияда гастрольдік сапармен болған еді. "Ob la di, ob la da, life goes on, brah" деген сөз тіркесін Маккартнидің танысы, нигериялық конга шебері Джимми Скотт Эмуакпор қолданған. Скотттың әйелінің айтуынша, Скотт өзінің "Ob La Di Ob La Da" тобымен сахнада өнер көрсету кезінде "Ob la di" деп айқайлап, көрермендер "Ob la da" деп жауап беретін, сосын ол: "Өмір жалғасады" деп қорытындылап айтар еді. 1968 жылдың қараша айында "Ob La Di, Ob La Da" әні жарық көргеннен кейін Скотт өзінің сөз тіркесін пайдаланғаны үшін ән жазушы ретінде мойынға алуға тырысты. Маккартни бұл фразаның "жай ғана сөз тіркесі" екенін айтты, ал Скотт бұл сөздің кең таралмағанын және оны тек Скотт Эмуакпор отбасы ғана қолданғанын мәлімдеді. Маккартни британ баспасөздерінің бұл мәселеде Скотттың жағына шыққанына ашуланды. Зерттеушілер Дуг Салпи мен Рэй Швейгардттың 1969 жылдың қаңтар айында Твикенхэм киностудиясында түсірілген "The Beatles" тобының репетицияларының жазбаларын зерттеу нәтижесінде, Маккартни Скотттың өзінің фразасын "ұрлап алды" деген талабына қатысты әріптестеріне қатты шағымданғанын анықтады. 1969 жылы Брикстон түрмесінде бұрынғы әйеліне алимент төлемегені үшін сотталуды күтіп отырған Скотт "The Beatles" тобына өтініш жолдап, өзінің заңдық шығындарын төлеуді сұрады. Маккартни Скотттың авторлық құқыққа талап етуінен бас тарту шартымен оның сұранысын қанағаттандыруға келісті.
Жазу
The Beatles 1968 жылы мамыр айында Ришикештен оралғаннан кейін Харрисонның Суррейдегі Ешер үйінде жиналып, алдағы жобаға демо-жазбалар жазды. "Ob La Di, Ob La Da" – бұл сол жерде жазылған 27 демо-жазбаның бірі. Маккартни бұл демоны тек акустикалық гитарамен орындады. Ол сондай-ақ өзінің дауысын екі рет жазды, ол толық синхронды болмағандықтан, эхо әсерін тудырды. "Ob La Di, Ob La Da" әнін ресми түрде жаздыру шілде айында өтті және бірнеше күндік жұмыс қажет болды. Тректің алғашқы толық нұсқасы 3 және 5 шілде аралығында жазылды, онда Скотт конга, ал үш саксофонист ойнады. Маккартнидің талабы бойынша топ әнді қайта жасап, оның көздеген орындалуын жеткізуге тырысты. Beatles тарихшысы Марк Левисонның сөзінше, «Beatles алғаш рет арнайы сессиялық музыканттарды шақырып, кейін жазбаны қабылдамады». Жаңа нұсқа бойынша жұмыс 8 шілдеде басталды. Топтың инженері Джефф Эмериктің еске алуынша, Леннон әнді «ашық түрде жек көріп», оны «Полдың «қарт әже музыкасы»» деп атады, бірақ кейде ынталы болып көрінді, «жасанды ямайкалық акцентпен сөйлеп, ақылсыздық көрсетті». Бір кезде студиядан шығып кеткен Леннон, кейін марихуананың әсерімен қайта оралды. Әнді үнемі орындауға мәжбүр болғандықтан, ол ашуланып, фортепианоға барып, бұрынғыдан гөрі қаттырақ және жылдам ойнады, Макдональд оны «макет музыкалық залы» стилінде орындады деді. Леннон осылай ойнау керек деп мәлімдеді, және бұл Beatles қолданған нұсқа болды. Дегенмен, Маккартни әнді тағы бір рет қайта жасауға шешім қабылдады. 9 шілдеде түстен кейінгі сессияда Beatles жаңа негізгі тректі жазды, онда Левисонның айтуынша, Ринго Старрдың орнына Маккартни барабан ойнаған болуы мүмкін. Осы қосымша жұмыстарға қарамастан, Маккартни алдыңғы күнгі негізгі тректің жеткілікті екенін мойындады және кешкі сессияда аударма үшін 8 шілдедегі жазбаға оралды. Маккартнидің мінсіздікке ұмтылуы оның тобындағы әріптестерін ашуландырды, ал продюсері Джордж Мартин оған вокалдық бөлімі үшін ұсыныс жасағанда, Маккартни оны «Төмен түсіп, өзің айт» деп сөгісті. Эмериктің айтуынша, әдетте тыныш Мартин оған: «Онда қайтадан айт! Мен шаршадым. Мен сізге қалай көмектесуімді білмеймін» деп жауап берді. Келесі күні Эмерик топта жұмыс істеуден бас тартты; кейіннен ол Маккартни мен Мартин арасындағы осы әңгімені, сондай-ақ бұл уақытқа дейін «Ақ альбом» сессияларын сипаттаған жағымсыз атмосфераны себептердің бірі ретінде атады. Соңғы жолда Маккартни қателік жіберіп, «Дезмонд үйде қалып, өзінің әдемі бетін жасайды» (Моллидің орнына) деп ән салса, ал Моллиге «балаларға көмектесуге» мүмкіндік берді. Бұл қате басқа Beatles-ке ұнағандықтан сақталды. Харрисон мен Леннон «Дезмонд балаларға көмектесуге мүмкіндік береді» және «Молли үйде қалады» деген жолдар арасында «қол» және «аяқ» деп айқайлады. Харрисонның «Savoy Truffle» атты «Ақ альбом» әнінің мәтінінде «Біз бәріміз білеміз Ob la di bla da / Бірақ маған қайда екеніңді көрсете аласың ба?» деген жолдар бар. Леннон сияқты, Харрисон да «Ob La Di, Ob La Da» әнін ұнатпады.
Шығарулар мен тікелей эфирлер
"Ob La Di, Ob La Da" әні 1968 жылғы 22 қарашада The Beatles альбомымен бірге жарық көрді. Альбомдағы ең танымал әндердің бірі ретінде ол көптеген елдерде "While My Guitar Gently Weeps" әнімен бірге сингл ретінде шығарылды, бірақ Ұлыбритания мен АҚШ-тың басты коммерциялық нарықтарында емес. Маккартни осы екі елде де синглдің шығуына ықылас білдірген, бірақ оның тобы осы идеяны қабылдамады. 1976 жылғы қарашада Capitol Records әнді АҚШ-та "Julia" әні B-жағы ретінде сингл ретінде шығарды. Оның қаптамасы ақ түсті және жеке нөмірленген, дәл ақ альбомның түпнұсқалары сияқты. "Take 5" деп аталатын, Скотттың конгаларда ойнаған әннің жазылмаған нұсқасы 1996 жылы Anthology 3 жинағында жарық көрді. Битлз тобының мүшелері әнді алғаш рет 2 желтоқсан 2009 жылы Маккартнидің Еуропалық турнесінің аясында Германияның Гамбург қаласында орындады. Автор Говард Соунс Леннонның әнді сынайтынына қарамастан, Гамбургте – 1960-шы жылдардың басында Битлз өнерлерін шыңдаған қалада, ән "зор қызығушылық тудырды" дейді. Маккартни "Ob La Di, Ob La Da" әнін 2009 жылғы турнесінің және 2012 жылға дейінгі турнелерінің тізіміне қосты. Ол сондай-ақ, 2013 жылғы 9 тамызда Сан-Францискодағы Outside Lands концертінде, сондай-ақ, Букингем сарайында Королеваның Алмаз мерейтойына арналған шараларда орындады. Маккартни әнді 2013–15 жылдардағы Out There! және 2016–17 жылдардағы One on One турлерінде, сондай-ақ 2018 жылғы 7 қыркүйектегі Grand Central Terminal концертінде және 2022 жылғы Гластонбери фестивалінде де орындады.
Мармелад
The Beatles-тың "Ob La Di, Ob La Da" әнін Ұлыбританияда немесе АҚШ-та жеке тасымал ретінде шығармау шешімі, көптеген орындаушылардың сол елдерде хитке қол жеткізу үмітімен әнді жазуға асығуына себеп болды. Marmalade тобының жазбасы Ұлыбританияда жарты миллионға жуық, ал 1969 жылдың сәуір айына қарай бүкіл әлемде миллион дана сатылды. Топтың BBC One арнасының "Top of the Pops" бағдарламасында осы тректі насихаттау мақсатымен жасаған телешоуында, бес мүшесінің төртеуі килт киді, ал олардың Англияда туған барабаншысы қызыл түсті әскери киім киді. Автор Алан Клейсонның айтуынша, Ұлыбританиядағы әннің танымалдылығын көрсететіндей, комик Бенни Хилл Cream және Grapefruit топтарының атын, мас радио диджейдің телефон қоңырауларынан шаршап, жүрек ауруын күшейтетін сахналық қойылымға енгізді.