Кіріспе

Генеративтік грамматикада және оған қатысты аястарда, синтаксистік ағаштағы түйін өзінің бауырлас түйінін және оның барлық ұрпақтарын басқарады. Осы аястарда c-басқару синтаксистік жылжу, байланыс және мағыналық кеңістік сияқты операцияларды анықтау мен шектеуде орталық рөл атқарады. Таня Рейнхарт 1976 жылы анафора теориясының маңызды құралы ретінде c-басқаруды енгізді. Бұл термин "құралымдық басқару" деген сөздің қысқартылған түрі.

Сандық байланыстыру

Анықталған анафорамен салыстырғанда, сандық өрнектер өзгеше жұмыс істейді және көбірек шектеулерге ие. Рейнхарттың 1973 жылы ұсынғандай, сандық өрнек өзі байланыстыратын барлық сөйлемшеге c-бағынышты болуы керек. (3) [Барлық ер адам] өзін зиялымын деп ойлайды. а. ∀x(ер адам(x)): x өзін зиялымын деп ойлайды. (байланыстырылған)
b. ∀x(ер адам(x)): x y-ды зиялымын деп ойлайды. (кореференциалдық немесе 'бос')

Бұл мысалда, сандық [барлық ер адам] басқа сөйлемшені [he] c-бағындырады және байланысты айнымалы оқуы мүмкін, себебі 'he' сөйлемшесі әмбебап сандық '[барлық ер адам]' арқылы байланыстырылған. (3) сөйлемде әмбебап сандық белгімен сөйлемшелердің байланысуының нәтижесінде екі мүмкін оқу көрсетілген. (3а) тармақтағы мәтінде барлық ер адам үшін, олардың әрқайсысы өзін зиялымын деп ойлайды. Ал (3b) сөйлемде барлық ер адамдар үшін, олардың барлығы біреуді (оны) зиялымын деп ойлайды. Жалпы, сөйлемшенің сандықпен байланысуы үшін және байланысты айнымалы оқуы мүмкін болуы үшін: (i) сандық сөйлемшені c-бағындыруы керек және (ii) сандық пен сөйлемше бір сөйлемде болуы керек.

Тарих

C командасы тұжырымдамасының тарихында екі кезеңді бөліп қарастыруға болады: (i) coreference және non-coreference мәселелерін шешуге қатысты c командасын қолдануға бағытталған зерттеулер; (ii) c командасын құрылымдық тұрғысынан қарастырып, coreference және non-coreference-ті ғана емес, табиғи тілдің көптеген құбылыстарын түсіндіруге ұмтылған зерттеулер.

Сын-пікірлер мен баламалар

Жылдар бойы синтаксис теориясы үшін "c командасының" дұрыстығы мен маңыздылығы кеңінен талқыланды. Бенджамин Брюнинг сияқты тіл білімі мамандары "c командасының" кемшіліктері бар екенін және ол дұрыс қолданылғанда немесе қолданылмағанда есімдіктердің қалай жұмыс істейтінін болжауға қабілетсіз екенін дәлелдеу үшін эмпирикалық деректер келтірді.

Брунинг команданы орындайды

Көп жағдайда c командасы басымдықпен (сызықтық ретімен) байланысты; яғни, егер A түйіні c командасы арқылы B түйініне бұйрық берсе, әдетте A түйіні B түйініне де басымдық көрсетеді. Сонымен қатар, ағылшын тіліндегі негізгі S(V)O (субъект-етістік-объект) сөз тәртібі синтаксистік функциялардың иерархиясымен оңтайлы байланысты, субъектілер объектілерден бұрын келеді (және c командасын орындайды). Ағылшын және оған жақын тілдердегі хабарламалы сөйлемдерде субъектілер әдетте объектілерден бұрын тұрады. Брюнингтің (2014) еңбегіне қайта оралсақ, c командасына негізделген синтаксис теориялары басымдықтың және/немесе грамматикалық функциялардың иерархиясының маңыздылығын дұрыс түсінбегенін көрсететін аргумент ұсынылады (яғни, субъект және объекттің грамматикалық функциясы). Ауыстыру есімдерінің грамматикалық ережелері және сандық есімдіктермен және сұрау есімдік тіркестерімен бірге қолданылатын ауыстыру есімдерінің байланысы бастапқыда біріктіріліп, бірдей деп қарастырылған, бірақ Брюнинг екеуінің арасында едәуір айырмашылық бар екенін көрсетіп, осы мәселе бойынша өзінің теориясын ұсынады. Брюнинг қазіргі c командасының функциясы дұрыс емес екенін айтады және c командасының мақсаты басымдық пен грамматикалық функциялар тұрғысынан дәлірек талдауға болатынын қорытындылайды. Сонымен қатар, c командасы тұжырымдамасы негізінен ағылшын тілінің синтаксистік құбылыстары негізінде қалыптасқан, бұл тілдің сөз тәртібі салыстырмалы түрде қатаң. Көптеген басқа тілдердің еркін сөз тәртібімен салыстырғанда, c командасы ұсынатын түсініктердің күші төмендейді, себебі сызықтық рет маңыздылығын жоғалтады. Бұрын айтылғандай, c командасы қарастыруға тиіс құбылыстар сызықтық рет және синтаксистік функциялардың иерархиясы тұрғысынан қарастырылуы ықтимал. Соңғысына қатысты, кейбір синтаксис теориялары синтаксистік функциялардың иерархиясын бастапқы деп есептейді. Бұл Head Driven Phrase Structure Grammar (HPSG), Лексикалық функционалдық грамматика (LFG) және тәуелділік грамматикасы (DGs) үшін де дұрыс. Бұл аяқтамаларда ұсынылған синтаксистік функциялардың иерархиясы әдетте келесідей болады: СУБЪЕКТ > БІРІНШІ ОБЪЕКТ > ЕКІНШІ ОБЪЕКТ > ЕҢКЕЙ ОБЪЕКТ. Синтаксистің көптеген механизмдері осы иерархияға сәйкес қарастырылады.

Аутизм

Кхетрапал мен Торнтонның (2017) жақындағы зерттеулері аутизм спектрінің бұзылуы (АСБ) бар балалардың c командасының иерархиялық құрылымдық қатынасын есептеуге қабілеттілігіне күмәндік туғызды. Кхетрапал мен Торнтон АСБ бар балалар анықтама беруде сызықтық стратегияның бір түрін қолдануы мүмкін деген мүмкіндікті қарастырды. Зерттеудің мақсаты АСБ бар балалардағы c командасының жағдайын анықтау үшін, қатысушылардың c командасын және анықтама берудің сызықтық стратегиясын қолданатын сөйлемдерді түсінуін тексеру болды. Зерттеушілер жоғары функционалды аутизм (ЖФА) бар балалардың c командасының иерархиялық қатынасын есептеуде ешқандай қиындыққа тап болмағанын анықтады. Нәтижелер ЖФА бар балаларда синтаксистік кемшіліктер жоқ екенін көрсетеді, бірақ Кхетрапал мен Торнтон одан әрі салыстырмалы тілдік зерттеулер жүргізудің қажеттігін атап өтті.