Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Еуропа әдебиетіне Ренессанстың әсері
European literature influenced by the Renaissance
Ренессанс әдебиеті – Ренессанспен байланысты зияли және мәдени тенденциялардың ықпалына түскен еуропалық әдебиетті білдіреді. Ренессанс әдебиеті 14 ғасырда Италияда пайда болған және Англияда 17 ғасырдың ортасына дейін жалғасқан, содан кейін батыс әлемінің қалған бөлігіне тараған Ренессанс қозғалысы аясында жазылған. Ол гуманистік философияны қабылдауымен және классикалық антикалық мәдениетті қайта жаңартуымен ерекшеленеді. 15 ғасырдың соңында баспа ісінің кеңінен таралуы оның дамуына оң ықпал етті.
Renaissance literature refers to European literature which was influenced by the intellectual and cultural tendencies associated with the Renaissance. The literature of the Renaissance was written within the general movement of the Renaissance, which arose in 14th century Italy and continued until the mid 17th century in England while being diffused into the rest of the western world. It is characterized by the adoption of a humanist philosophy and the recovery of the classical Antiquity. It benefited from the spread of printing in the latter part of the 15th century.
Шолу
Қайта өрлеу дәуірінің жазушылары үшін грек-римдік ықпал олардың жазу тақырыптарында да, қолданған әдеби формаларында да көрінді. Әлем антропоцентризм тұрғысынан қарастырылды. Платондық идеялар қайта жаңғырылып, христиандыққа қызмет етуге бағытталды. Сезімдік ләззаттарды іздеу және сыншыл, рационалды рух осы кезеңнің идеологиялық көрінісін толықтырды. Эссе (Монтень) сияқты жаңа әдеби жанрлар мен Спенсер строфасы сияқты жаңа метрикалық формалар пайда болды. Қайта өрлеу дәуірінің әсері құрлықта әртүрлі болды; Католик немесе Протестант елдері қайта өрлеуді әртүрлі сезінді. Шығыс православие шіркеуінің мәдени үстемдік құрған аймақтары, сондай-ақ ислам билігінде болған Еуропа аймақтары оның ықпалынан көбінесе тыс қалды. Бұл кезең өзіне келуге және өмірде болып жатқан жағдайларды қабылдау қабілетіне баса назар аударды. Қайта өрлеу әдебиетінің алғашқы үлгілері 14 ғасырда Италияда пайда болды; Петрарка, Макиавелли және Ариосто – итальяндық қайта өрлеу жазушыларының көрнекті өкілдері. Италиядан бастап, қайта өрлеудің ықпалы әртүрлі уақытта басқа елдерге тарады және 17 ғасырға дейін Еуропа бойынша тарала берді. Англиядағы және Шотландиядағы қайта өрлеу дәуірі 15 ғасырдың соңынан 17 ғасырдың басына дейін созылды. Солтүстік Еуропада Эразмның ғылыми еңбектері, Уильям Шекспирдің пьесалары, Эдмунд Спенсердің өлеңдері және сэр Филип Сиднидің жазбалары қайта өрлеу сипатында қарастырылуы мүмкін. Иоганн Гутенбергтің 1440 жылдары жылжымалы әріптерді пайдалана отырып баспа станогын ойлап табуы авторларды грек немесе латын тілдерінің орнына жергілікті тілдерде жазуға ынталандырды, осылайша оқырман аудиториясын кеңейтіп, қайта өрлеу идеяларының таралуына көмектесті.
For the writers of the Renaissance, Greco Roman inspiration was shown both in the themes of their writing and in the literary forms they used. The world was considered from an anthropocentric perspective. Platonic ideas were revived and put to the service of Christianity. The search for pleasures of the senses and a critical and rational spirit completed the ideological panorama of the period. New literary genres such as the essay (Montaigne) and new metrical forms such as the Spenserian stanza made their appearance. The impact of the Renaissance varied across the continent; countries that were predominantly Catholic or Protestant experienced the Renaissance differently. Areas where the Eastern Orthodox Church was culturally dominant, as well as those areas of Europe under Islamic rule, were more or less outside its influence. The period focused on self actualization and one's ability to accept what is going on in one's life. The earliest Renaissance literature appeared in Italy in the 14th century; Petrarch, Machiavelli, and Ariosto are notable examples of Italian Renaissance writers. From Italy, the influence of the Renaissance spread at different times to other countries and continued to spread around Europe through the 17th century. The English Renaissance and the Renaissance in Scotland date from the late 15th century to the early 17th century. In northern Europe, the scholarly writings of Erasmus, the plays of William Shakespeare, the poems of Edmund Spenser, and the writings of Sir Philip Sidney may be considered Renaissance in character. The development of the printing press (using movable type) by Johannes Gutenberg in the 1440s encouraged authors to write in their local vernacular instead of Greek or Latin classical languages, thus widening the reading audience and promoting the spread of Renaissance ideas.