Кіріспе

Пол Жан Туле (5 маусым 1867, Пау, Атлантикалық Пиренейлер – 6 қыркүйек 1920) – француз ақыны, романист және фельетоншы.

Өмір жолы және шығармашылығы

Пол Жан Туле – бай қант плантаторының ұлы, тегі Пау қаласынан, бірақ Маврикийде тұрған. Ол өткір зейіні, опиумға құмарлығы және «гастрономияның ханзадасы» Морис Сейландпен болған достығымен ең әйгілі болды. Жазушы ретінде Туле ең белгілісі – өзінің жеке ойлап тапқан өлең түрінде жазылған «Les Contrerimes» өлеңдері, рифма схемасы abba, шумақтары ұзақ-қысқа-ұзақ-қысқа болып кезегімен алмасады. Жинақ өлімінен кейін жарық көрді, бірақ өлеңдердің көптегені әртүрлі әдеби журналдарда, ертерек нұсқаларында немесе аяқталған түрінде жарияланған (Туле өлеңдерін жетілдіруді ұнататын). Оның романдары бүгінде көбінесе оқылмайды, мүмкін, «Mon amie Nane» романы – ғасыр соңының «Pride and Prejudice» немесе тіпті «Бриджит Джонстың күнделігі» сияқты туындысы. Туле 1911 жылдан Ұлы соғысқа дейін поэзиялық мектепке үлгі немесе шабыт болды. Бұл оның туындыларының қабылдануына қатысты келесі пікірді түсіндіреді: «Пол Жан Тулетті оқыған екі адам кездессе (әдетте барда), олар бірден оның аристократияның бір түрі екенін сезінеді». 1897 жылы Туле досынан Артур Махеннің «Ұлы құдай Пан» кітабын алды және келесі жылы оны «Le Grand Dieu Pan» деп аударды. Ол 1901 жылы «La Plume» журналында жарық көрді, бірақ Меттерлинктың «дәстүрлі және ғылыми фантастикалық жанрларды біріктіре отырып, ол біздің естеліктеріміз бен үміттерімізге тиеді» деген пікірінен басқа ешкім назар аударған жоқ. Туле Махенмен хат алмасып, оны Лондонға сапармен барды. Туледің «Месье де Паур, қоғам қайраткері» романы Махеннің ықпалымен жазылған. 1898 жылы Симонис Эмпис баспасынан шыққан бұл кітап көп сәттілікке жете алмады. Дегенмен, 1918 жылы оны Éditions du Divan баспасы қайта басып шығарды. Бұл баспаның иесі Туленің жанкүйері Анри Мартино болды, ол да автормен хат алмасып жүрді. Туле 1920 жылдың қыркүйегінде Аквитаниядағы Гетери қаласында қайтыс болды.