Кіріспе

The Farfarers: Before the Norse - Фарли Моваттың ғылыми-танымдық кітабы, ол Колумбқа дейінгі мұхиттар арқылы жасалған байланыс туралы теорияны баяндайды. Моваттың негізгі ойынша, викингтерге дейін Солтүстік Американы Оркней аралдарынан келген еуропалықтар ашқан және қоныстанған. Олар бір буынға созылған көші-қон кезеңінен кейін Канадаға жеткен, мұнда Исландия мен Гренландияны "бірден бір адым" ретінде пайдаланған. Моваттың идеялары қырқыс дау тудырған және олардың тым болжамды екені айтылып жүр. Кітап Ұлыбританияда "Албан аңызын іздеу" деген атпен жарияланған.

"Албандар"

Моваттың тұжырымдамасы бойынша, Исландия, Гренландия және Солтүстік Америка викингтерге дейін Британ аралдарының солтүстігінен келген еуропалықтар тарапынан зерттелген және қоныстанған. Моват осы халықты Британ аралдарының ежелгі атауынан алған «албандар» деп атайды және албандардың Британияның алғашқы неолиттік тұрғындарының кельттермен ығыстырылған ұрпақтары екенін айтады. Оның пікірінше, бұл халықтар римдіктерден қашқан арморикалық босқындардың ығыстыруымен Солтүстік-Батыс Еуропаның шеттеріне, Солтүстік Шотландияға, Оркней және Шетланд аралдарына тығылып кеткен. Албандар викингтерден бірнеше ғасыр бұрын Исландияны немесе Тулені ашқан (б.з.д. 330 жылы грек саяхатшысы Пифей сияқты). The New York Times газетінің журналисі Ричард Эллис «Фарфарлар» кітабын оқуға кеңес береді, егер басқа себеп болмаса, шебер әңгімешінің жазған тарихтың ойын қоздыратын, балама нұсқасын сезіну үшін. Мемориал университетінің антропология факультетінің профессоры Стюарт К. Браун: «Кез келген білікті археолог айтатындай, тарихқа дейінгі дәуірде көп нәрсе мүмкін емес, сондықтан Моваттың гипотезасын бірден жоққа шығаруға болмайды. Бірақ, гипотезаның кем дегенде уақытша қабылдануы үшін жеңілуі керек бір шағын мәселе бар: сенімді дәлелдерді ұсыну». Браун Pamiok орнында Туниттен басқа ешкім оны пайдаланбағанын көрсетеді. Ол: «Мен «Фарфарлар» кітабын ұсына аламын ба? Әрине! Мен Фарли Моваттың жазуларын және оның Канада мен оның тарихына деген ұзаққа созылған қызығушылығын әрқашан бағаладым. Ол осы әңгімеге өзінің барлық қиялын салған, бірақ ол көркем шығарма ретінде қызықты болса да, факт ретінде сендірмейді» деп қорытындылайды.