Кіріспе

Орташа ішек айналуының туа біткен аномалиясы

Ішек малротациясы – орташа ішек айналуының туа біткен аномалиясы. Ол жатырдағы ішек өсу мен дамудың күрделі кезеңдерінен өтетін бірінші үш айлықта пайда болады. Малротация қауіпті асқыну – вольвулусқа алып келуі мүмкін, мұндай жағдайларда шұғыл хирургиялық араласу қажет. Малротация – бұл ішек орналасуының әртүрлі аномалияларын қамтитын спектр, көбінесе:
Қарын қуысының оң жағында орналасқан жұқа ішек.
Кеуде қуысының әдеттегі оң төменгі бөлігінен эпигастриумға немесе оң жаққа қарай жылжу.
Треитц байламының жоқтығы немесе орнынан ауысуы.
Он екі елі ішектің тік бөлігінен өтетін Ладд жолақтары деп аталатын талшықты перитонеальды байланыстар.
Тым тар, сабақ тәрізді мезентерия.

Ішектердің орналасуы, тар мезентерия және Ладд жолақтары бірнеше ауыр асқазан-ішек ауруларына себеп болуы мүмкін. Тар мезентерия малротацияның кейбір жағдайларын орташа ішек вольвулусына, яғни бүкіл жұқа ішектің бұрылуына алып келеді, бұл мезентериялық қан тамырларын бітеп, ішек ишемиясына, некрозға және уақтылы емделмесе, өлімге әкелуі мүмкін. Ладдтың талшықты жолақтары он екі елі ішекті қысып, ішек түйілуіне себеп болуы мүмкін.

Белгілері мен симптомдары

Малротацияның белгілері мен симптомдары жасқа және науқастың жедел вольвулустан зардап шегуіне немесе созылмалы симптомдары болуына байланысты әртүрлі болады. Егер науқас, көбінесе жаңа туған нәресте, орта ішек бұралуымен жедел жағдайда келсе, бұл көбінесе өтпен аралас құсу, ұстамалы іш ауруы, кейде асқазан-ішек қан кетуі, іштің ісінуі және кейінірек жағдайларда, нәжісте қан мен шырыш болу арқылы көрінеді. Туғаннан кейін пайда болатын белгілер айқын емес, олар іштің мигрені немесе ауырсынуы, қайталамалы құсу, жетілудің тоқтауы, салмақ жоғалту және басқа да арнайы емес асқазан-ішек проблемаларын қамтуы мүмкін.

Себептер

Ішек-қарынның дұрыс орналаспауының нақты себебі белгісіз. Ол нақты бір генмен байланысты емес, бірақ отбасыларда қайталану деректері бар.

Диагностика

Малоротация көбінесе нәресте кезінде диагноз қойылады, бірақ кейбір жағдайларда балалық шақта немесе тіпті ересек жаста ғана анықталады. Жоғарғы асқазан-ішек жолының сериясы – малоротацияны бағалау үшін ең қолайлы әдіс, себебі ол көбінесе он екі елі ішектің және он екі елі-жегіш иілуінің (Трейц байламы) қалыптан тыс орналасуын көрсетеді. Вольвулмен асқынған малоротация жағдайында жоғарғы ЖЖ-да он екі елі ішектің және жегіш ішектің дистальды бөлігі бұралып, пробка тәрізді көрінеді. Ладд жолақтарының салдарынан туындаған кедергілерде жоғарғы ЖЖ он екі елі ішектің бітелуін көрсетуі мүмкін. Жоғарғы ЖЖ сериясы ішек малоротациясын анықтау үшін ең сенімді тест саналады, алайда 5% жағдайда теріс нәтижелер болуы мүмкін.